दिइएका प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : ४+४=८ (क) दिइएको कवितांशका आधारमा सोधिएका प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : नेपाली बाँचे नेपाली हाम्रो गौरव बाँच्ने छ नेपाली भाषा संस्कृति कला साहित्य साँच्ने छ यसैले आऊ…

### (क) कवितांशका आधारमा प्रश्नहरूको उत्तर

#### (अ) श्रम र सिप स्वदेशमै लगाऊ भनेर कविले किन अनुरोध गरेका हुन् ?
नेपाली भाषा, संस्कृति, कला र साहित्यको संरक्षण र विकास गर्नुको लागि स्वदेशी श्रम र सिपको महत्त्वपूर्ण भूमिका हुन्छ । कविले **"श्रम र सिप स्वदेशमै लगाऊ"** भनेर अनुरोध गरेका कारणहरू निम्नलिखित छन् :

1. **आर्थिक स्वावलम्बनको लागि** :
   नेपालको आर्थिक विकासमा स्वदेशी श्रम र सिपको योगदान महत्त्वपूर्ण हुन्छ । विदेशमा श्रम र सिप बेचेर कमाएको पैसा नेपालमा नै लगाएर आर्थिक वृद्धि गर्न सकिन्छ । यसले विदेशी निर्भरता कम गर्न र देशको अर्थतन्त्रलाई मजबुत बनाउन मद्दत गर्छ ।

2. **रोजगारीको सृजना** :
   स्वदेशमा श्रम र सिपको प्रयोग गर्नाले स्थानीय व्यक्तिहरूलाई रोजगारीको अवसर मिल्छ । यसले बेरोजगारी दर कम गर्न र समाजमा समृद्धि ल्याउन मद्दत गर्छ ।

3. **संस्कृति र भाषा संरक्षण** :
   नेपाली भाषा, संस्कृति र साहित्यको संरक्षण गर्न स्वदेशी श्रम र सिपको प्रयोग गर्नु आवश्यक छ । विदेशमा श्रम बेचेर कमाएको पैसा नेपालमा नै लगाएर संस्कृति र भाषा संरक्षणका कार्यहरूमा लगाउन सकिन्छ ।

4. **राष्ट्रिय गौरवको संरक्षण** :
   नेपाली भाषा र संस्कृतिको संरक्षण गर्नु नेपाली राष्ट्रिय गौरवको संरक्षण हो । स्वदेशमा श्रम र सिपको प्रयोग गर्नाले नेपालको राष्ट्रिय पहिचानलाई मजबुत बनाउन मद्दत गर्छ ।

5. **सामाजिक एकता र राष्ट्रिय एकता** :
   स्वदेशमा श्रम र सिपको प्रयोग गर्नाले समाजमा एकता र राष्ट्रिय एकता बढाउन मद्दत गर्छ । यसले नेपालीहरूको बीचमा सहकार्य र एकता बढाउन मद्दत गर्छ ।

#### (आ) कवितांशको मूल भाव
कवितांशको मूल भाव **"नेपाली भाषा, संस्कृति र साहित्यको संरक्षण र विकास गर्न स्वदेशी श्रम र सिपको प्रयोग गर्नु"** हो । कविले नेपाली भाषा, संस्कृति, कला र साहित्यको महत्त्वलाई रेखांकित गर्दै नेपाललाई बलियो बनाउनका लागि स्वदेशी श्रम र सिपको प्रयोग गर्न अनुरोध गरेका छन् ।

कविताको मुख्य सन्देश निम्नलिखित छ :
- नेपाली भाषा र संस्कृतिको संरक्षण गर्नु नेपाली राष्ट्रिय गौरव हो ।
- स्वदेशमा श्रम र सिपको प्रयोग गर्नाले नेपालको आर्थिक, सामाजिक र सांस्कृतिक विकासमा योगदान पुर्‍याउँछ ।
- नेपाललाई बलियो बनाउनका लागि स्वदेशी श्रम र सिपको प्रयोग गर्नु आवश्यक छ ।

---

### (ख) जीवनीको अंशका आधारमा प्रश्नहरूको उत्तर

#### (अ) साथीहरूले देवकोटालाई किन गलत आरोप लगाएका हुन् ?
दरबार स्कुल पढ्दा देवकोटा कविता लेख्ने प्रतिभा देखाएका थिए । उनको कविता लेख्ने क्षमता देखेर उनका कतिपय साथीहरूले उनलाई **"आफ्ना दाजुहरूलाई कविता लेख्न लगाएर आफै लेखे जस्तो सुनाउने"** भनेर गलत आरोप लगाएका थिए ।

आरोप लगाउनेहरूको मुख्य कारणहरू निम्नलिखित थिए :
1. **प्रतिभाको डर** :
   देवकोटाको कविता लेख्ने क्षमता देखेर उनका साथीहरू डराउँथे । उनीहरूले देवकोटाको प्रतिभा आफूहरूको प्रतिभा भन्दा अगाडि भएकोले उनलाई गलत आरोप लगाएका हुन् ।

2. **आफ्नो क्षमताको अभाव** :
   देवकोटाको कविता लेख्ने क्षमता देखेर उनीहरूले आफूहरूको क्षमताको अभाव महसुस गरेका थिए । यसकारण उनीहरूले देवकोटालाई गलत आरोप लगाएका हुन् ।

3. **आरोप लगाउनेको आसान उपाय** :
   देवकोटाको प्रतिभा देखेर उनीहरूले **"दाजुले लेखाएको हो"** भनेर आरोप लगाउनेको आसान उपाय अपनाएका थिए ।

4. **आफ्नो प्रतिष्ठा बचाउन** :
   देवकोटाको प्रतिभा देखेर उनीहरूको आफ्नो प्रतिष्ठा खतरा महसुस गरेका थिए । यसकारण उनीहरूले देवकोटालाई गलत आरोप लगाएका हुन् ।

#### (आ) देवकोटालाई बहुमुखी प्रतिभाका धनी भन्नुको कारण के हो ?
देवकोटा नै **"बहुमुखी प्रतिभाका धनी"** भन्नुको कारणहरू निम्नलिखित छन् :

1. **कविता लेख्ने प्रतिभा** :
   देवकोटा कविता लेख्ने क्षेत्रमा अत्यन्त प्रतिभाशाली थिए । उनी दरबार स्कुल पढ्दा नै अङ्ग्रेजीमा कविता लेख्न थालेका थिए र समस्त शिक्षक र सहपाठीलाई चकित पारिदिएका थिए ।

2. **तुरुन्तै कविता लेख्ने क्षमता** :
   देवकोटा **"१५ मिनेटमा शीर्षकको कविता रचना गरी सुनाउने"** क्षमता राख्दथे । यसले उनको तुरुन्तै कविता लेख्ने प्रतिभा देखाउँछ ।

3. **आरोपको जबाफ दिने क्षमता** :
   देवकोटाले **"कुराले होइन कामले"** जबाफ दिने गर्थे । उनी **"तुरुन्तै कविता लेखेर सुनाउँदै"** आरोप लगाउनेलाई नाजवाफ पारिदिन्थे ।

4. **साहित्यिक योगदान** :
   देवकोटा नेपाली साहित्यमा **"प्रेमघन, मुनामदन, शृङ्गारको माला"** जस्ता महत्त्वपूर्ण कृतिहरूको रचना गरेका छन् । यसले उनको साहित्यिक प्रतिभा देखाउँछ ।

5. **साहित्यिक शैलीको विविधता** :
   देवकोटा **"रोमान्तिक, गम्भीर र व्यंग्यात्मक"** शैलीमा कविता लेख्ने क्षमता राख्दथे । यसले उनको बहुमुखी प्रतिभा देखाउँछ ।

6. **साहित्यिक आलोचना र प्रतिक्रिया** :
   देवकोटाले **"आलोचना गर्यो भने त्यसको जबाफ कुराले होइन कामले"** दिने गर्थे । यसले उनको साहित्यिक प्रतिक्रिया र आलोचना दिने क्षमता देखाउँछ ।

7. **साहित्यिक प्रभाव** :
   देवकोटाको कविता र साहित्यिक योगदानले **"नेपाली साहित्यमा नयाँ दिशा"** प्रदान गरेको छ । यसले उनको साहित्यिक प्रभाव देखाउँछ ।

यसरी देवकोटाको **"कविता लेख्ने प्रतिभा, तुरुन्तै कविता लेख्ने क्षमता, साहित्यिक योगदान र बहुमुखी प्रतिभा"** देखेर उनी **"बहुमुखी प्रतिभाका धनी"** भन्न सकिन्छ ।

---