Life Skill EducationNEB 2081

‘पृथ्वीनारायण शाह एक महत्त्वाकांक्षी र दूरदर्शी राजा थिए ।’ उनका कार्यका आधारमा मूल्याङ्कन गर्नुहोस् । [5]

5

Answer

1743 BSप्रथ्वीनारायणशाहको जन्म1768 BSगोरखा राज्यकोस्थापना (गोरखा विजय)1774 BSकाठमाडौँ उपत्यकाकोविजय (काठमाडौँ विजय)1788 BSपश्चिम नेपालकोविजय (लुम्बिनी, पाल्पा1790 BSपश्चिम नेपालकोविजय (बाजुरा, दार्चुला1792 BSकिरात राज्यको विजय(सोलुखुम्बु, ताप्लेजुङ1799 BSमुगल साम्राज्यसँगसगौन (सुगौली सन्धि)
प्रथ्वीनारायण शाहको राजनैतिक विजयका प्रमुख चरणहरू

प्रथ्वीनारायण शाहको कार्यका आधारमा मूल्याङ्कन गर्दा उनी एक महत्त्वाकांक्षी र दूरदर्शी राजा भएको पुष्टि हुन्छ। उनी नेपालको एकीकरणको सपना देखेर त्यसको लागि आजीवन संघर्ष गरेका थिए। उनी एक महत्त्वाकांक्षी राजा थिए भन्ने कुरा निम्न कार्यहरूबाट स्पष्ट हुन्छ:

१. गोरखा राज्यको स्थापना र विस्तार

  • प्रथ्वीनारायण शाहले १७६८ BS मा गोरखा राज्यको स्थापना गरेर नेपालको एकीकरणको आधारशिला राखे। उनी गोरखा नै नेपालको राजधानी बनाउन चाहन्थे, जसले गर्दा नेपालको राजनीतिक र सैन्य केन्द्र गोरखामा सञ्चालन हुने गरी व्यवस्था गरे।
  • उनी दूरदर्शी थिए भनेर पनि प्रगट हुन्छ, किनभने उनी गोरखालाई नेपालको राजनीतिक र सैन्य केन्द्र बनाउन चाहन्थे, जसले गर्दा नेपालको एकता र अखण्डता कायम हुने गरी व्यवस्था गरे।
गोरखा क्षेत्र एकीकरणशक्ति संचयगोरखा विजय (१७६८ BS)गोरखा राज्य (१७६८ BS)
गोरखा राज्यको स्थापना र विस्तारका चरणहरू

२. काठमाडौँ उपत्यकाको विजय

  • १७७४ BS मा काठमाडौँ उपत्यकाको विजय गरी नेपालको इतिहासमा एक नयाँ अध्याय खोल्न सफल भए। उनी काठमाडौँ उपत्यकाको विजय गरी नेपालको राजनीतिक र सांस्कृतिक केन्द्रलाई एकीकृत गर्न चाहन्थे।
  • उनी महत्त्वाकांक्षी थिए भनेर पनि प्रगट हुन्छ, किनभने उनी काठमाडौँ उपत्यकाको विजय गरी नेपालको एकीकरणको प्रक्रियालाई तीव्र गर्न चाहन्थे।

३. पश्चिम र पूर्व नेपालको विजय

  • १७८८-१७९० BS मा पश्चिम नेपाल (पाल्पा, स्याङ्जा, बाजुरा, दार्चुला) र १७९२ BS मा पूर्व नेपाल (सोलुखुम्बु, ताप्लेजुङ) को विजय गरी नेपालको भूभागलाई एकीकृत गरे।
  • उनी दूरदर्शी थिए भनेर पनि प्रगट हुन्छ, किनभने उनी नेपालको भूभागलाई एकीकृत गरी नेपालको अखण्डता कायम गर्न चाहन्थे।

४. सुगौली सन्धि (१७९९ BS)

  • १७९९ BS मा अंग्रेजसँग सुगौली सन्धि गरी नेपालको पश्चिम सीमा कायम गरे। उनी नेपालको अखण्डता र स्वतन्त्रता कायम गर्न चाहन्थे, जसले गर्दा नेपालको भूभागलाई एकीकृत गर्न सफल भए।
  • उनी महत्त्वाकांक्षी थिए भनेर पनि प्रगट हुन्छ, किनभने उनी नेपालको स्वतन्त्रता र अखण्डता कायम गर्न चाहन्थे।

५. प्रशासनिक र सैन्य सुधार

  • प्रथ्वीनारायण शाहले नेपालको प्रशासनिक र सैन्य क्षेत्रमा सुधार गरे। उनी दूरदर्शी थिए भनेर पनि प्रगट हुन्छ, किनभने उनी नेपालको प्रशासनिक र सैन्य क्षेत्रलाई आधुनिक बनाउन चाहन्थे।
  • उनी नेपालको सेनालाई पुनर्गठन गरेर नेपालको रक्षा प्रणालीलाई मजबुत बनाए। उनी महत्त्वाकांक्षी थिए भनेर पनि प्रगट हुन्छ, किनभने उनी नेपालको रक्षा प्रणालीलाई मजबुत बनाउन चाहन्थे।
01.252.53.755गोरखा राज्य (१७६८ BS)1काठमाडौँ उपत्यका (१७७४ BS)3सुगौली सन्धि (१७९९ BS)5
प्रशासनिक सुधारका चरणहरू (१७६८–१७९९ BS)

निष्कर्ष

प्रथ्वीनारायण शाहको कार्यका आधारमा उनी महत्त्वाकांक्षी र दूरदर्शी राजा भएको स्पष्ट हुन्छ। उनी नेपालको एकीकरणको सपना देखेर त्यसको लागि आजीवन संघर्ष गरेका थिए। उनी नेपालको राजनीतिक, सैन्य र प्रशासनिक क्षेत्रमा सुधार गरेर नेपालको अखण्डता र स्वतन्त्रता कायम गर्न सफल भए। उनी नेपालको इतिहासमा एक महान् राजा हुन्।

Discussion

Loading…

More Life Skill Education questions

All Life Skill Education old questions