'अव्यवस्थित सहरीकरणको नकारात्मक प्रभाव हुँदा हुँदै पनि सहरीकरण अपरिहार्य बनेको छ' । यो भनाइलाई पाँच बुँदामा पुष्टि गर्नुहोस् ।

उत्तर:

अव्यवस्थित सहरीकरणले गर्दा वातावरण प्रदूषण, सामाजिक असमानता, आवासीय समस्या, यातायात जाम र अपराधको वृद्धि जस्ता नकारात्मक प्रभावहरू देखिन्छन्। तथापि, सहरीकरण आधुनिक युगको अपरिहार्य प्रक्रिया हो, जसलाई निम्नलिखित पाँच बुँदाबाट पुष्टि गर्न सकिन्छ:

1. आर्थिक विकासको प्रेरणा सहरीकरणले उद्योग, व्यापार र रोजगारीको केन्द्रको रूपमा काम गर्दछ। शहरहरूमा केन्द्रित उद्योग र व्यापारले राष्ट्रिय आय वृद्धिमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्। उदाहरणका लागि, काठमाडौं उपत्यकाले नेपालको आर्थिक गतिविधिको ४०% भन्दा बढी भाग समेटेको छ। सहरीकरणको अभावमा आर्थिक विकासको गति मन्द हुनेछ।

2. सामाजिक-सांस्कृतिक प्रगति शहरहरूले शिक्षा, स्वास्थ्य सेवा, संस्कृति र सामाजिक परिवर्तनको गति बढाउँछन्। उदाहरणका लागि, शिक्षा र स्वास्थ्य सेवा सहरी क्षेत्रमा सुलभ हुने भएकाले ग्रामीण क्षेत्रका मानिसहरू पनि शहरतर्फ आकर्षित हुन्छन्। यसले सामाजिक प्रगतिमा सहयोग पुर्‍याउँछ।

3. तकनीकी र सञ्चार प्रगति सहरीकरणले सञ्चार, परिवहन र ऊर्जा क्षेत्रमा विकासको अवसर प्रदान गर्दछ। शहरहरूमा सूचना प्रविधिको प्रसार र आधुनिक प्रविधिको प्रयोग बढी हुन्छ, जसले राष्ट्रिय विकासमा योगदान पुर्‍याउँछ। उदाहरणका लागि, इन्छ।

4. राजनीतिक एकता र शासन व्यवस्था केन्द्रित शासन व्यवस्थाको लागि सहरीकरण अपरिहार्य छ। शहरहरूले राजनीतिक निर्णयहरूको कार्यान्वयन र निगरानी गर्न सहज बनाउँछन्। यसले राष्ट्रिय एकता र सुरक्षा कायम राख्नमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।

5. वैश्विक प्रतिस्पर्धा र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध वैश्विक बाजारमा प्रतिस्पर्धात्मक हुनका लागि सहरीकरण आवश्यक छ। शहरहरूले अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार, पर्यटन र सहयोगको केन्द्रको रूपमा काम गर्छन्। उदाहरणका लागि, नेपालको पर्यटन क्षेत्रको ९०% सहरी क्षेत्रमा केन्द्रित छ, जसले विदेशी मुद्रा आर्जनमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउँछ।

यसरी, अव्यवस्थित सहरीकरणले नकारात्मक प्रभावहरू पनि पार्दछ, तर आधुनिक युगमा आर्थिक, सामाजिक, राजनीतिक र वैश्विक प्रतिस्पर्धाको दृष्टिकोणले सहरीकरण अपरिहार्य बनेको छ।