नेपाली (Nepali)NEB 2074 (old course)
(क) तल दिइएका उपसर्ग र प्रत्यय लगाई एक एक शब्द बनाउनु होस् : उपसर्ग: सु, अन्, बद प्रत्यय: ईय, ता, यौली । (ख) तलको अनुच्छेदबाट तिन समस्त शब्द र तिन द्वित्व व्युत्पन्न शब्द खोजी समस्त शब्दलाई विग्रह…
6(क) तल दिइएका उपसर्ग र प्रत्यय लगाई एक एक शब्द बनाउनु होस् : उपसर्ग: सु, अन्, बद प्रत्यय: ईय, ता, यौली । (ख) तलको अनुच्छेदबाट तिन समस्त शब्द र तिन द्वित्व व्युत्पन्न शब्द खोजी समस्त शब्दलाई विग्रह गर्नु होस् र द्वित्व व्युत्पन्न शब्दको निर्माण प्रक्रिया देखाउनु होस् : घामछाया जस्तो जीवनमा सुखदुःख आलोपालो गर्दै आइ रहन्छन् । गगनचुम्बी महलमा बसे पनि, सगरमाथाको चुचुरोमा चढे पनि र मखिबुट्टे कपडाले जतिसुकै आडसाड सिँगारे पनि हामी पीताम्बर बन्न सक्तैनौँ । न त खुरूरुरू आ-आफ्नो काम गर्न छोडेर मुख बिगार्दैमा हात्तीसुँढे लम्बोदर नै बन्न सक्छौँ । (ग) तल दिइएको अनुच्छेदबाट छ वटा सन्धियुक्त व्युत्पन्न शब्द पहिचान गरी तिनको सन्धि विच्छेद गर्नुहोस् : मनोरम नदीनाला र सरोवरहरू हेर्नका लागि प्रत्येक वर्ष थुप्रै विदेशी पर्यटकहरू नेपाल आउने गर्दछन् । उनीहरू यहाँ जातीय, धार्मिक, सांस्कृतिक र भाषिक विविधताका बिचमा सामाजिक सद्भाव र राष्ट्रिय एकताको जगमग ज्योति पाउँछन् । उनीहरू नृत्याङ्गनाका छमछम नाचहरू हेर्दै नेपालमै पुराणहरूमा वर्णित स्वर्गको झल्को अनुभव गर्दछन् ।
Answer
(क) उपसर्ग र प्रत्यय लगाई शब्द निर्माण
उपसर्गबाट शब्द निर्माण
- सु + ख्याति = सुख्याति (प्रसिद्धि)
- सु + गन्ध = सुगन्ध (मधुर गन्ध)
- अन् + जान = अनजान (जान्ने नसकेको)
- अन् + भिज्ञ = अनभिज्ञ (जान्ने नसकेको)
- बद + नाम = बदनाम (खराब नाम)
- बद + निय = बदनिय (अनुचित)
प्रत्ययबाट शब्द निर्माण
- सुन्दर + ईय = सुन्दरीय (सुन्दरता)
- साहस + ता = साहसता (साहसपूर्णता)
- बाल + यौली = बाल्यौली (बाल्यकालीन)
(ख) समस्त शब्द र द्वित्व व्युत्पन्न शब्द खोजी
तिन समस्त शब्द र विग्रह
- आलोपालो → आलो + आलो (दुःख र सुखको परस्पर आगमन)
- गगनचुम्बी → गगन + चुम्बी (आकाशलाई छुने)
- मखिबुट्टे → मख + बुट्टे (मखको बुट्टे जस्तो)
तिन द्वित्व व्युत्पन्न शब्द र निर्माण प्रक्रिया
खुरूरुरू → खुरू + खुरू (बहुप्रकारको आवा-जावा)
- निर्माण प्रक्रिया: एकै शब्दको दोहोरो प्रयोगले द्वित्व व्युत्पन्न शब्द बन्छ।
छमछम → छम + छम (नृत्यको आकर्षक गति)
- निर्माण प्रक्रिया: एकै शब्दको दोहोरो प्रयोगले द्वित्व व्युत्पन्न शब्द बन्छ।
आ-आफ्नो → आ + आफ्नो (अन्यको काम)
- निर्माण प्रक्रिया: एकै शब्दको दोहोरो प्रयोगले द्वित्व व्युत्पन्न शब्द बन्छ।
(ग) सन्धियुक्त व्युत्पन्न शब्द र सन्धि विच्छेद
छ वटा सन्धियुक्त व्युत्पन्न शब्द र सन्धि विच्छेद
- मनोरम → मनः + राम (मनलाई रमाउने)
- नदीनाला → नदी + नाला (नदी र नाला)
- जातीय → जाति + ईय (जातिसम्बन्धी)
- धार्मिक → धर्म + ईक (धर्मसम्बन्धी)
- सांस्कृतिक → संस्कृति + ईक (संस्कृतिसम्बन्धी)
- नृत्याङ्गन → नृत्य + अङ्गन (नृत्यको स्थान)
1. **सु** + **ख्याति** = **सुख्याति**
2. **सु** + **गन्ध** = **सुगन्ध**
3. **अन्** + **जान** = **अनजान**
4. **अन्** + **भिज्ञ** = **अनभिज्ञ**
5. **बद** + **नाम** = **बदनाम**
6. **बद** + **निय** = **बदनिय**
7. **सुन्दर** + **ईय** = **सुन्दरीय**
8. **साहस** + **ता** = **साहसता**
9. **बाल** + **यौली** = **बाल्यौली**
प्रश्न (ख) समस्त शब्द र द्वित्व व्युत्पन्न शब्द:
**समस्त शब्द र विग्रह:**
1. **आलोपालो** → **आलो + आलो** (दुःख र सुखको परस्पर आगमन)
Discussion
Loading…