कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : [४] (क) दिएको कथांश पढ़ी सोधिएका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् : [४] तिनले…

Question

कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : [४] (क) दिएको कथांश पढ़ी सोधिएका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् : [४] तिनले चारैतिर हेरिन् । टाढा पूर्वतिर पातलो जङ्गलको पारि केही छाप्रा रहेजस्तो तिनलाई लाग्यो । तीन दिनदेखि नरनारीको मुखसम्म नदेखेकी दमयन्तीमा मानिसको सान्निध्यको अनुभवले आनन्द दिन थाल्यो भने आशाका लहर पनि उठ्न थाले । सूर्यास्त हुँदै गयो । टाढाका तिनै छाप्रातिरबाट कुखुरा बासेका स्वर तिनले सुनिन् । त्यो स्वरले उल्लासमय मनोदशामा पुगेकी दमयन्तीको मनलाई तिनै छाप्राका नरनारीतिर, मानिसको सामीप्यतिर तान्न थाल्यो । तथापि दमयन्तीले प्रबल आत्मनियन्त्रणलाई अँगालेर खेतका हरिया मुना र कलिला काँचा जौका भारद्वारा भोकलाई शान्त पार्दै त्यही ढुङ्गामाथि लम्प्रसार परिन् । प्रश्नहरू : (अ) दमयन्तीको मनोदशा किन उल्लासमय भयो ? [२] (आ) माथिको अनुच्छेदमा कस्तो परिवेशको चित्रण गरिएको छ ? [२] (ख) दिएको संवादांश पढ़ी सोधिएका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् : [४] नेपालमा थुप्रै जाति छन् । हरेक जातिको आफ्नै प्रकारका परम्परा, संस्कृति, ज्ञान अनुभव छन् । त्यस्तै नेपालमा अनेक भाषा छन् । भाषा भनेको मानव पुर्खाको आविष्कार हो । जातिमा [४] जस्तै हरेक भाषामा पनि मानिसका ज्ञान, अनुभव, संस्कृति सुरक्षित हुन्छन् । हामी मानव सभ्यताका कुरा गर्छौं नि । वास्तवमा सभ्यता भनेको जाति, भाषा र संस्कृतिको समष्टि हो । त्यसैले जाति, भाषा, संस्कृतिमा विविधता हुनु भनेको सभ्यतामा पनि विविधता हुनु हो । यसैले जाति, भाषा, संस्कृतिमा विविधता भएको हाम्रो समाज विविध सभ्यताको सङ्गम पनि हो । त्यसैले विविधता आफैँमा सम्पत्ति भएन र ? प्रश्नहरु : (अ) जाति र भाषाभित्र के के कुरा रहेका हुन्छन् ? (आ) हाम्रो समाज कसरी विविध सभ्यताको समाज हो ?

Padhai · Accepted Answer

(क) दमयन्तीको मनोदशा किन उल्लासमय भयो ? [२] दमयन्तीको मनोदशा उल्लासमय भएको कारणहरू निम्नानुसार छन् : 1. मानिसको सान्निध्यको अनुभव : तीन दिनदेखि नरनारीको मुखसम्म नदेखेकी दमयन्तीले टाढा छाप्रातिर मानिसको स्वर (कुखुरा बास्ने स्वर) सुनेपछि मानिसको सान्निध्यको अनुभव हुन थालेको थियो । यसले उनको मनमा आनन्द र उल्लासको भावना जागृत गर्यो । 2. आशाका लहरहरू : दमयन्तीले मानिसको स्वर सुनेपछि उनको मनमा आशाका लहरहरू उठ्न थाले । उनी मानिसहरूको नजिक पुग्ने आशामा उल्लासित भइन् । (आ) माथिको अनुच्छेदमा कस्तो परिवेशको चित्रण गरिएको छ ? [२] माथिको अनुच्छेदमा निम्न प्रकारको परिवेशको चित्रण गरिएको छ : 1. प्रकृतिक परिवेश : अनुच्छेदमा पूर्वतिर पातलो जङ्गल, सूर्यास्त हुँदै जाने, हरिया मुना र कलिला काँचा जौका चित्रण गरिएको छ, जसले प्राकृतिक वातावरणको चित्रण गर्दछ । 2. मानवको सान्निध्यको अभाव र आशा : दमयन्तीले तीन दिनदेखि मानिसको मुख नदेखेकी भएपनि टाढाका छाप्रातिर मानिसको स्वर सुनेपछि उनको मनमा मानिसको सान्निध्यको आशा र उल्लासको भावना जागृत भएको छ । यसले मानवको अभाव र आशाका लहरहरूको चित्रण गर्दछ । (ख) (अ) जाति र भाषाभित्र के के कुरा रहेका हुन्छन् ? [२] जाति र भाषाभित्र निम्न कुराहरू रहेका हुन्छन् : जातिमा : आफ्नै प्रकारका परम्परा, संस्कृति र ज्ञान अनुभव रहेका हुन्छन् । जातिहरूले आफ्नो इतिहास, संस्कार, रीति रिवाज र सामाजिक संरचना संरक्षित गर्दछन् । भाषामा : मानव पुर्खाको आविष्कार भएको हुन्छ । भाषामा मानिसका ज्ञान, अनुभव र संस्कृति सुरक्षित हुन्छन् । भाषा भनेको मानिसको सांस्कृतिक धरोहरको एक महत्त्वपूर्ण माध्यम हो । (आ) हाम्रो समाज कसरी विविध सभ्यताको समाज हो ? [२] हाम्रो समाज विविध सभ्यताको समाज हो भनेको : 1. जाति, भाषा र संस्कृतिको विविधता : नेपालमा थुप्रै जाति, भाषा र संस्कृति रहेका छन् । हरेक जाति र भाषामा आफ्नै परम्परा, ज्ञान र अनुभव रहेका हुन्छन् । यसले सभ्यतामा विविधता ल्याउँछ । 2. सभ्यताको समष्टि : सभ्यता भनेको जाति, भाषा र संस्कृतिको समष्टि हो । विविध जाति, भाषा र संस्कृतिको समावेशले हाम्रो समाजलाई विविध सभ्यताको सङ्गम बनाउँछ । यसले समाजलाई समृद्ध र विविधतापूर्ण बनाउँछ ।

(क) दमयन्तीको मनोदशा किन उल्लासमय भयो ? [२]

(आ) माथिको अनुच्छेदमा कस्तो परिवेशको चित्रण गरिएको छ ? [२]

(ख) (अ) जाति र भाषाभित्र के के कुरा रहेका हुन्छन् ? [२]

(आ) हाम्रो समाज कसरी विविध सभ्यताको समाज हो ? [२]

Discussion

More नेपाली (Nepali) questions