नेपाली (Nepali)NEB 2082
दिइएको अनुच्छेद पढी मुख्य मुख्य चारओटा बुँदा टिपोट गर्नुहोस् र एकतृतीयांशमा सारांश लेख्नुहोस् : [२+३] जिज्ञासा नै ज्ञानको बीज हो । जिज्ञासा वृत्तिलाई विकसित गर्नु र त्यसमा उत्तम संस्कारको स्थापना…
5दिइएको अनुच्छेद पढी मुख्य मुख्य चारओटा बुँदा टिपोट गर्नुहोस् र एकतृतीयांशमा सारांश लेख्नुहोस् : [२+३] जिज्ञासा नै ज्ञानको बीज हो । जिज्ञासा वृत्तिलाई विकसित गर्नु र त्यसमा उत्तम संस्कारको स्थापना गर्नुमा नै शिक्षाको उपयोगिता रहेको हुन्छ । यसै कारणले जुन शिक्षाले मानवमा सद्वृत्तिको जागरण गर्दैन, जसले मानवलाई भोगप्रधान प्रेयोमार्गबाट कल्याणप्रधान श्रेयोमार्गतर्फ लग्दैन, मानव मनमा पसेर मानवलाई एक श्रेष्ठ जीवनस्वप्नले भरिदिँदैन । त्यो शिक्षा होइन, साक्षरता मात्र हो । आज यस किसिमको साक्षरता नै संसारका अनेक जटिल समस्याको कारण बन्न पुगेको छ । यस कारण शिक्षा हाम्रो धर्म र संस्कृतिको अनुकूल हुनैपर्छ । विद्यार्थीले विद्यालयमा मात्र सबै कुरा सिक्छन् भन्नु ठुलो भुल हुन जानछ । बालक परिवारमा, बाटामा, मित्रसम्पर्कमा र सर्वत्र केही न केही सिकिरहेको हुन्छ । ऊ आफ्ना मातापिता, बन्धुबान्धव, साथीसङ्गाती, परिचित, अपरिचित मानिसको व्यवहारबाट पनि धेरथोर सिकिरहेको हुन्छ । यस कारण समाजको वातावरण दूषित हुनु हुँदैन । समाजको वातावरणको परिष्कार गर्नु अत्यन्त आवश्यक छ । यसका लागि अर्थप्रधान जीवनदृष्टिका ठाउँमा कर्तव्यप्रधान जीवनदृष्टिको स्थापना अत्यन्त आवश्यक छ । कर्तव्यप्रधान जीवनदृष्टिको निर्माण संस्कृतिमूलक शिक्षाबाट हुने गर्दछ । यस्तो शिक्षाबाट मानव असल त हुन्छ नै साथै सफल पनि हुन्छ ।
Answer
**मुख्य बुँदाहरू (४ बुँदा) :**
1. **जिज्ञासा र ज्ञानको सम्बन्ध :**
- जिज्ञासा नै ज्ञानको बीज हो । शिक्षाको मुख्य उद्देश्य मानवमा सद्वृत्तिको जागरण गर्नु र भोगप्रधान प्रेयोमार्गबाट कल्याणप्रधान श्रेयोमार्गतर्फ लाग्नु हो । जसले यस्तो गर्दैन, त्यो साक्षरता मात्र हो ।
2. **साक्षरता र शिक्षाको अन्तर :**
- आजको साक्षरता नै संसारका अनेक जटिल समस्याको कारण बन्न पुगेको छ । शिक्षा हाम्रो धर्म र संस्कृतिको अनुकूल हुनुपर्छ । साक्षरता भनेको मात्र पढ्नु लेख्नु हो, तर शिक्षा भनेको मानवको चरित्र निर्माण गर्नु हो ।
3. **शिक्षा सिक्ने स्थान :**
- विद्यार्थीले विद्यालयमा मात्र सबै कुरा सिक्छन् भन्नु ठुलो भुल हो । बालक परिवार, बाटो, मित्रसम्पर्क, समाजको व्यवहारबाट पनि सिकिरहेको हुन्छ । यसकारण समाजको वातावरण दूषित हुनु हुँदैन ।
4. **कर्तव्यप्रधान जीवनदृष्टिको महत्त्व :**
- समाजको वातावरणको परिष्कार गर्नु अत्यन्त आवश्यक छ । यसका लागि अर्थप्रधान जीवनदृष्टिका ठाउँमा कर्तव्यप्रधान जीवनदृष्टिको स्थापना गर्नुपर्छ । संस्कृतिमूलक शिक्षाबाट मात्र यस्तो जीवनदृष्टिको निर्माण हुने गर्दछ ।
---
**सारांश (एकतृतीयांशमा) :**
जिज्ञासा नै ज्ञानको बीज हो भनेर लेखकले शिक्षाको महत्त्वलाई उजागर गरेका छन् । शिक्षाको उद्देश्य मानवमा सद्वृत्तिको जागरण गर्नु र भोगप्रधान प्रेयोमार्गबाट कल्याणप्रधान श्रेयोमार्गतर्फ लाग्नु हो । आजको साक्षरता नै समस्याको कारण बन्न पुगेको छ । शिक्षा हाम्रो धर्म र संस्कृतिको अनुकूल हुनुपर्छ । विद्यार्थीले विद्यालयमा मात्र सिक्दैनन्, समाजको व्यवहारबाट पनि सिक्छन् । यसकारण समाजको वातावरणको परिष्कार गर्नु आवश्यक छ । यसका लागि कर्तव्यप्रधान जीवनदृष्टिको स्थापना गर्नुपर्छ, जसको निर्माण संस्कृतिमूलक शिक्षाबाट हुने गर्दछ । यसरी शिक्षाले मानवलाई असल र सफल बनाउँछ ।
---
Discussion
Loading…