Life Skill EducationNEB 2080
नेपालमा सामाजिक रुपान्तरणबाट आएका पाँच पाँचवटा सकारात्मक र नकारात्मक प्रभावहरुको सूचि तयार पार्नुहोस् । [5]
5Answer
नेपालमा सामाजिक रुपान्तरणले सामाजिक, आर्थिक र सांस्कृतिक क्षेत्रमा गहिरो प्रभाव पारेको छ। यसले नेपाली समाजमा नयाँ परिवर्तन ल्याएको छ भने कतिपय क्षेत्रमा चुनौतीहरू पनि उभ्याएको छ। यसको सकारात्मक र नकारात्मक प्रभावहरू निम्नानुसार छन्:
सकारात्मक प्रभावहरू
१. सामाजिक संरचना परिवर्तन: नेपालमा जात, जाति, लिङ्ग र क्षेत्रीय आधारमा भएको विभेद कम भएको छ। सामाजिक संरचनामा परिवर्तन आएर समावेशी समाजको निर्माणमा सहयोग पुगेको छ। २. शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रमा सुधार: साक्षरता दरमा वृद्धि भएको छ र स्वास्थ्य सेवामा पहुँच बढेको छ। विशेष गरी महिलाहरूको शिक्षा र स्वास्थ्यमा सुधार आएको छ। ३. महिलाको सामाजिक र राजनीतिक भागीदारी बढेको: महिलाहरूको शिक्षा, रोजगारी र राजनीतिक क्षेत्रमा भागीदारी बढेको छ, जसले गर्दा लिङ्गीय समानता कायम गर्नमा सहयोग पुगेको छ। ४. युवा र युवतीहरूको रोजगारी र उद्यमशीलता बढेको: युवा पुस्ताले नयाँ अवसरहरू खोजेको छ र उद्यमशीलता बढेको छ, जसले गर्दा आर्थिक विकासमा योगदान पुगेको छ। ५. सांस्कृतिक विविधताको सम्मान र सहअस्तित्व बढेको: नेपालमा विभिन्न जात, जाति र संस्कृतिहरूको सहअस्तित्व बढेको छ र सांस्कृतिक विविधताको सम्मान गरिने गरेको छ।
नकारात्मक प्रभावहरू
१. पारम्परिक मूल्य र संस्कृतिको क्षति: सामाजिक रुपान्तरणले पारम्परिक मूल्यहरू कमजोर पारेको छ। परिवार र समाजमा नैतिकता र सदाचारमा कमी आएको छ। २. सामाजिक असमानता बढेको: आर्थिक र सामाजिक विभेद बढेको छ। गरीबी र असमानताको दर बढेको छ, जसले गर्दा समाजमा तनाव बढेको छ। ३. युवा पुस्ताको मानसिक स्वास्थ्य समस्या: तनाव, अवसाद र आत्महत्या दर बढेको छ। सामाजिक दबाव र अपेक्षाहरूले युवाहरूको मानसिक स्वास्थ्यमा नकारात्मक प्रभाव पारेको छ। ४. पारिवारिक सम्बन्धमा तनाव: विवाह, वंशावली र पारिवारिक भूमिकामा परिवर्तन आएको छ, जसले गर्दा पारिवारिक सम्बन्धमा तनाव बढेको छ। ५. सांस्कृतिक पहिचानको संकट: परम्परागत संस्कृति र भाषा भुल्ने खतरा बढेको छ। आधुनिकता र पश्चिमी संस्कृतिको प्रभावले नेपाली संस्कृतिको पहिचान कमजोर भएको छ।
सामाजिक रुपान्तरणले नेपालमा नयाँ अवसरहरू खोल्नुका साथै चुनौतीहरू पनि ल्याएको छ। यसलाई सकारात्मक रूपमा प्रयोग गर्ने र नकारात्मक प्रभावहरू कम गर्ने प्रयासहरू आवश्यक छन्।
Discussion
Loading…