(क) तलका वर्णहरूलाई उच्चारण स्थान र प्रयत्नका आधारमा चिनाउनु होस् : ग, छ, म, य, ह । (ख) तल दिइएका शब्दहरूको अक्षर संरचना लेखी अक्षर सङ्ख्या समेत देखाउनु होस् : काल, बटुवा, विशेषज्ञ, कानुन, रमणीयता ।

### (क) वर्णहरूको उच्चारण स्थान र प्रयत्नका आधारमा वर्गीकरण

| वर्ण | उच्चारण स्थान | प्रयत्न (स्पर्शी/आघाती/संयुक्त) |
|-------|------------------|----------------------------------|
| **ग** | तालव्य (कण्ठ्य)   | स्पर्शी (महाप्राण)               |
| **छ**| तालव्य (कण्ठ्य)   | संयुक्त (स्पर्शी + आघाती)       |
| **म** | ओष्ठ्य            | स्पर्शी (नासिक्य)                |
| **य** | तालव्य            | स्पर्शी (अल्पप्राण)              |
| **ह** | कण्ठ्य            | आघाती (अनुनासिक नभएको)     |

**व्याख्या:**
- **ग**: कण्ठ्य स्पर्शी वर्ण हो। जिब्रोको पछाडि भाग (कण्ठ) र तालुको सम्पर्कबाट उच्चारण हुन्छ। महाप्राण भएकोले श्वासको धेरै प्रयोग हुन्छ।
- **छ**: कण्ठ्य संयुक्त वर्ण हो। स्पर्शी (छ) र आघाती (ट) को मिश्रण हो। जिब्रोको पछाडि भाग र तालुको सम्पर्कपछि वायुको आघात हुन्छ।
- **म**: ओष्ठ्य नासिक्य वर्ण हो। ओठहरूको सम्पर्कबाट उच्चारण हुन्छ र नासाबाट श्वास निस्कन्छ।
- **य**: तालव्य स्पर्शी वर्ण हो। जिब्रोको अगाडि भाग र तालुको सम्पर्कबाट उच्चारण हुन्छ। अल्पप्राण भएकोले श्वासको कम प्रयोग हुन्छ।
- **ह**: कण्ठ्य आघाती वर्ण हो। कण्ठबाट उच्चारण हुन्छ र श्वासको आघात हुन्छ। अनुनासिक नभएकोले नासाबाट श्वास निस्कदैन।

---

### (ख) शब्दहरूको अक्षर संरचना र अक्षर सङ्ख्या

| शब्द       | अक्षर संरचना (वर्णहरूको प्रकार)                                                                 | अक्षर सङ्ख्या |
|-------------|------------------------------------------------------------------------------------------------------|--------------|
| **काल**    | क (कण्ठ्य), आ (स्वर), ल (तालव्य)                                                                     | ३            |
| **बटुवा**  | ब (ओष्ठ्य), ट (तालव्य), उ (स्वर), व (ओष्ठ्य), आ (स्वर)                                               | ५            |
| **विशेषज्ञ**| वि (ओष्ठ्य), श (तालव्य), ए (स्वर), ष (तालव्य), ञ (तालव्य), ज्ञ (तालव्य)                              | ६            |
| **कानुन**  | क (कण्ठ्य), आ (स्वर), न (तालव्य), उ (स्वर), न (तालव्य)                                               | ५            |
| **रमणीयता**| र (तालव्य), म (ओष्ठ्य), ण (तालव्य), इ (स्वर), य (तालव्य), ता (स्वर + तालव्य), अ (स्वर)               | ८            |

**व्याख्या:**
- **काल**: क (कण्ठ्य), आ (स्वर), ल (तालव्य) – कुल ३ अक्षर।
- **बटुवा**: ब (ओष्ठ्य), ट (तालव्य), उ (स्वर), व (ओष्ठ्य), आ (स्वर) – कुल ५ अक्षर।
- **विशेषज्ञ**: वि (ओष्ठ्य), श (तालव्य), ए (स्वर), ष (तालव्य), ञ (तालव्य), ज्ञ (तालव्य) – कुल ६ अक्षर। यहाँ "ज्ञ" एकै अक्षरको रूपमा लिइएको छ।
- **कानुन**: क (कण्ठ्य), आ (स्वर), न (तालव्य), उ (स्वर), न (तालव्य) – कुल ५ अक्षर।
- **रमणीयता**: र (तालव्य), म (ओष्ठ्य), ण (तालव्य), इ (स्वर), य (तालव्य), ता (स्वर + तालव्य), अ (स्वर) – कुल ८ अक्षर। यहाँ "ता" एकै अक्षरको रूपमा लिइएको छ।

---