'बौलाहा काजीको सपना' नाटकबाट तल दिइएको अंश पढी सोधिएका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् : भक्ते ! तेरो एउटा छोरो थियो, बिरे । तेरो स्वार्थ त्यही थियो, त्यही एक बिन्दु थियो, तेरो एउटै हिरा थियो, एउटै माया…

### **(क) नेपाली समाजबाट गरिबी हटाउने सम्बन्धमा काजीको विचार**

बौलाहा काजीको यस नाट्यांशमा गरिबी उन्मूलनका लागि उनीको दृढ इच्छा, दृढ संकल्प र क्रान्तिकारी दृष्टिकोण देखिन्छ। काजीको विचारलाई निम्न बिन्दुहरूमा स्पष्ट पार्न सकिन्छ:

#### **१. गरिबीको अन्त्यका लागि दृढ संकल्प**
काजीले भक्तेलाई भनेका छन्: *"गरिबीलाई संसारबाट टाढा मिल्काउँछु"*। यसले देखाउँछ कि उनी गरिबीको समस्या समाधान गर्ने कुरामा अडान राख्ने व्यक्तित्वका धनी हुन्। उनी गरिबीको समस्यालाई व्यक्तिगत समस्या नभई समाजको समस्या मान्दछन् र यसलाई समाधान गर्ने कुरामा अडान राख्छन्।

#### **२. गरिबीको विरुद्ध लड्ने दृढता**
काजीले भक्तेलाई भनेका छन्: *"पन्छाउने काममा बाधा मान्छे हुन्छ भने म त्यसको दुश्मन हुन्छु, त्यसैसित लड्छु, रोकिनँ"*। यसले देखाउँछ कि उनी गरिबीको विरुद्ध लड्ने कुरामा कुनै पनि बाधा र विरोधलाई स्वीकार्दैनन्। उनी गरिबीको विरुद्धको लडाईमा कुनै पनि हदसम्म पुग्न तयार हुन्छन्।

#### **३. गरिबीको समर्थकहरूको विरुद्ध नास्तिकता**
काजीले भक्तेलाई भनेका छन्: *"गरिबीका समर्थक भएर परमेश्वर खडा हुन्छन् भने पनि बरू म नास्तिक हुन्छु"*। यसले देखाउँछ कि उनी गरिबीको समर्थकहरूको विरुद्ध पनि कुनै पनि हदसम्म पुग्न तयार हुन्छन्। उनी धार्मिक मान्यताहरूलाई पनि गरिबीको विरुद्धको लडाईमा बाधा मान्दैनन्।

#### **४. गरिबीको समाधानका लागि नयाँ सपना सिर्जना**
काजीले भक्तेलाई भनेका छन्: *"म अर्को सपना सिर्जना गर्छु"*। यसले देखाउँछ कि उनी गरिबीको समस्या समाधान गर्नका लागि नयाँ योजना र दृष्टिकोणको विकास गर्ने कुरामा तत्पर हुन्छन्। उनी एकलौटी छोराको मृत्युले नै हताश भएका भक्तेको मनमा नयाँ आशा र सपना जगाउन चाहन्छन्।

#### **५. गरिबीको विरुद्धको लडाईमा कुनै पनि बाधा स्वीकार्नुहुन्न**
काजीले भक्तेलाई भनेका छन्: *"बाधा बुद्धि हुन्छ भने बरू म सिल्ली हुन्छु, मूर्ख हुन्छु"*। यसले देखाउँछ कि उनी गरिबीको विरुद्धको लडाईमा कुनै पनि बुद्धि र तर्कलाई पनि बाधा मान्दैनन्। उनी गरिबीको विरुद्धको लडाईमा कुनै पनि हदसम्म पुग्न तयार हुन्छन्।

#### **६. गरिबीको अन्त्यका लागि समाजको सुखी भविष्यको सपना**
काजीले भक्तेलाई भनेका छन्: *"संसारले एक दिन सुखी हुनु छ"*। यसले देखाउँछ कि उनी गरिबीको अन्त्यका लागि समाजको सुखी भविष्यको सपना देख्छन्। उनी मान्छन् कि गरिबीको अन्त्यका लागि समाजले एक दिन सुखी हुनु पर्छ र कसैले पनि यसलाई रोक्न सक्दैनन्।

### **(ख) "संसारले एक दिन सुखी हुनु छ । कसैले रोक्न सक्तैन ।" यस भनाइप्रति तपाईँको सहमति या असहमति र तर्क**

#### **सहमति**
काजीको यस भनाइप्रति म सहमत छु। यसको निम्न तर्कहरूले समर्थन गर्छन्:

##### **१. मानव सभ्यता र प्रगतिको इतिहास**
मानव सभ्यता र प्रगतिको इतिहासले देखाउँछ कि मानिसहरूले कुनै पनि समस्या समाधान गर्ने कुरामा सफल हुन्छन्। गरिबी पनि एक समस्या हो र मानिसहरूले यसलाई समाधान गर्ने कुरामा सफल हुनेछन्। इतिहासमा पनि धेरै देशहरूले गरिबीको विरुद्ध लड्दै आर्थिक विकास गरेका छन्।

##### **२. विज्ञान र प्रविधिको विकास**
विज्ञान र प्रविधिको विकासले मानिसहरूको जीवनस्तरमा सुधार ल्याएको छ। विज्ञान र प्रविधिको निरन्तर विकासले गरिबीको समस्या समाधान गर्नमा मद्दत गर्नेछ। उदाहरणका लागि, कृषि प्रविधिको विकासले खाद्यान्नको उत्पादन बढाएर गरिबीलाई कम गर्नमा मद्दत गरेको छ।

##### **३. सामाजिक सुधार र नीतिगत परिवर्तन**
गरिबीको समस्या समाधान गर्नका लागि सामाजिक सुधार र नीतिगत परिवर्तन आवश्यक हुन्छ। धेरै देशहरूले गरिबी उन्मूलनका लागि विभिन्न नीतिहरू लागू गरेका छन् र यसले सफलता पनि प्राप्त गरेको छ। उदाहरणका लागि, भारतको "मेक इन इन्डिया" नीतिले रोजगारीको अवसर बढाएर गरिबीलाई कम गर्नमा मद्दत गरेको छ।

##### **४. मानवको इच्छाशक्ति र दृढता**
गरिबीको समस्या समाधान गर्नका लागि मानवको इच्छाशक्ति र दृढता आवश्यक हुन्छ। काजीको भनाइमा पनि देखिन्छ कि उनी गरिबीको विरुद्ध लड्ने कुरामा दृढ हुन्छन्। मानिसहरूले गरिबीको विरुद्ध लड्दै आर्थिक विकास गर्न सक्छन्।

#### **असहमति**
काजीको यस भनाइप्रति कुनै हदसम्म असहमति पनि व्यक्त गर्न सकिन्छ। यसको निम्न तर्कहरूले समर्थन गर्छन्:

##### **१. गरिबीको जटिलता र बहुआयामी प्रकृति**
गरिबी एक जटिल र बहुआयामी समस्या हो। यसको समाधान गर्नका लागि धेरै कारकहरूको समन्वय आवश्यक हुन्छ। राजनीतिक अस्थिरता, युद्ध, प्राकृतिक प्रकोप, सामाजिक असमानता आदि कारकहरूले गरिबीको समस्या जटिल बनाउँछन्। यसकारण, गरिबीको समस्या समाधान गर्नका लागि धेरै समय र प्रयास आवश्यक हुन्छ।

##### **२. आर्थिक असमानता र शोषण**
गरिबीको समस्या समाधान गर्नका लागि आर्थिक असमानता र शोषणको अन्त्य आवश्यक हुन्छ। धेरै देशहरूमा धनी र गरिब बीचको फरक बढ्दै गएको छ। यसले गरिबीको समस्या जटिल बनाउँछ। यसकारण, गरिबीको समस्या समाधान गर्नका लागि आर्थिक सुधार र न्यायपूर्ण वितरण प्रणाली आवश्यक हुन्छ।

##### **३. राजनीतिक र सामाजिक बाधाहरू**
गरिबीको समस्या समाधान गर्नका लागि राजनीतिक र सामाजिक बाधाहरूको समाधान आवश्यक हुन्छ। धेरै देशहरूमा राजनीतिक अस्थिरता, भ्रष्टाचार, सामाजिक असमानता आदि बाधाहरूले गरिबीको समस्या जटिल बनाउँछन्। यसकारण, गरिबीको समस्या समाधान गर्नका लागि राजनीतिक र सामाजिक सुधार आवश्यक हुन्छ।

##### **४. प्राकृतिक प्रकोप र जलवायु परिवर्तन**
प्राकृतिक प्रकोप र जलवायु परिवर्तनले पनि गरिबीको समस्या जटिल बनाउँछ। धेरै देशहरूमा प्राकृतिक प्रकोपले गरिबी बढाउँछ। यसकारण, गरिबीको समस्या समाधान गर्नका लागि प्राकृतिक प्रकोपको प्रबन्धन र जलवायु परिवर्तनको विरुद्धको लडाई आवश्यक हुन्छ।

### **निष्कर्ष**
काजीको भनाइमा गरिबीको समस्या समाधान गर्ने कुरामा दृढता र आशा देखिन्छ। यस भनाइप्रति म सहमत छु किनकि मानव सभ्यता र प्रगतिको इतिहासले देखाउँछ कि मानिसहरूले कुनै पनि समस्या समाधान गर्न सक्छन्। तर, गरिबीको समस्या जटिल र बहुआयामी हुनुका कारण यसको समाधान गर्नका लागि धेरै समय र प्रयास आवश्यक हुन्छ। यसकारण, गरिबीको समस्या समाधान गर्नका लागि राजनीतिक, आर्थिक, सामाजिक र पर्यावरणीय सुधारहरू आवश्यक हुन्छन्।