कुनै दुई प्रश्नको उत्तर दिनु होस् : (क) तलको कवितांश पढी सोधिएका प्रश्नहरूको उत्तर दिनु होस् : हर्क बहादुरको देश छैन हर्क बहादुर हरिऔनको बासिन्दा मात्र पनि होइन ऊ तपाईंको गाउँमा/सहरमा/देशमा पनि…

### **(क) कवितांशको आधारमा सोधिएका प्रश्नहरूको उत्तर**

#### **१. कविताको विषयवस्तु र उद्देश्य कस्तो छ ?**
हर्क बहादुरको कविताको विषयवस्तु **समाजमा उपेक्षित, शोषित र दबाइएका व्यक्तिहरूको अवस्थाको चित्रण** हो। कविता **हर्क बहादुर** नामक एक काल्पनिक पात्रलाई केन्द्रमा राखेर समाजमा भएका असमानता, शोषण र दमनको चित्रण गर्दछ। कविताका माध्यमबाट कवि **सामाजिक असमानता, जातीय भेदभाव र दबाइएका व्यक्तिहरूको अवस्थाको विरोध** गर्दछन्।

कविताको उद्देश्य:
- **समाजमा उपेक्षित व्यक्तिहरूको आवाज उठाउनु** हो।
- **जात, वर्ग र लिङ्गको आधारमा भएको भेदभावको विरोध** गर्नु हो।
- **सामाजिक परिवर्तनको आह्वान** गर्नु हो।
- **हर्क बहादुर जस्ता व्यक्तिहरूको दुःख र पीडाको चित्रण** गर्नु हो।

कवितामा **"हर्क बहादुरको देश छैन"** भनेको समाजमा उनीहरूको स्थान नभएको, उनीहरूको अधिकार नभएको र उनीहरूको जीवनमा सम्मान नभएको भन्ने बुझाउँछ। **"हर्क बहादुर हरिऔनको बासिन्दा मात्र पनि होइन"** भनेको उनीहरूको जीवनमा कुनै स्थायी स्थान नभएको, उनीहरूको जीवनमा स्थिरता नभएको र उनीहरूको जीवनमा कुनै सम्मान नभएको बुझाउँछ।

#### **२. कवितामा प्रयोग गरिएका तुलनात्मक शब्दहरूको अर्थ र महत्त्व कस्तो छ ?**
कवितामा **"हर्क बहादुर एकलव्यको नयाँ संस्करण हो"** भनेर तुलना गरिएको छ। यसमा निम्न अर्थहरू छन्:

- **एकलव्यको तुलना**: एकलव्य एक दलित पात्र हो जसले शिक्षा पाउनको लागि धेरै संघर्ष गरेका थिए। उनी द्रोणाचार्यको शिष्य बन्न चाहन्थे तर उनीहरूले उनीलाई शिक्षा दिन अस्वीकार गरेका थिए। यसरी **"हर्क बहादुर पनि एकलव्य जस्तै"** हो, जसले शिक्षा र सम्मान पाउनको लागि संघर्ष गर्दछ।
- **"नयाँ संस्करण"** भनेको आधुनिक समाजमा पनि **"एकलव्य जस्तै दलित, शोषित र उपेक्षित व्यक्तिहरू"** छन्। कविता **"हर्क बहादुर"** जस्ता व्यक्तिहरूको अवस्थाको चित्रण गर्दछ जसले **"शिक्षा, सम्मान र अधिकार"** पाउनको लागि संघर्ष गर्दछन्।
- **"जित बहादुर पनि हर्क बहादुर हो"** भनेको **"जित बहादुर"** जस्ता व्यक्तिहरू पनि **"हर्क बहादुर"** जस्तै **"शोषित र उपेक्षित"** हुन सक्छन्। यसरी कविता **"सामाजिक असमानता र दमन"** को विरोध गर्दछ।

#### **३. कविताको शैली र भाषिक विशेषता कस्तो छ ?**
कविताको शैली **सरल, सहज र प्रभावकारी** छ। यसमा निम्न भाषिक विशेषताहरू छन्:

- **सामान्य भाषाको प्रयोग**: कवितामा **"हर्क बहादुरको देश छैन"** जस्ता **"सामान्य भाषाको प्रयोग"** गरिएको छ, जसले **"सामान्य जनताको ध्यान"** आकर्षित गर्दछ।
- **तुलनात्मक शब्दहरूको प्रयोग**: **"हर्क बहादुर एकलव्यको नयाँ संस्करण हो"** जस्ता **"तुलनात्मक शब्दहरू"** को प्रयोगले **"पाठकको ध्यान"** आकर्षित गर्दछ र **"सामाजिक समस्या"** को चित्रण गर्दछ।
- **प्रश्नात्मक शैली**: **"हर्क बहादुरको देश छैन"** जस्ता **"प्रश्नात्मक शैली"** को प्रयोगले **"पाठकको मनोविज्ञान"** को प्रभाव पार्दछ।
- **"सलाम!"** जस्ता **"आह्वानात्मक शब्दहरू"** को प्रयोगले **"सामाजिक परिवर्तनको आह्वान"** गर्दछ।

#### **४. कविताको सामाजिक महत्त्व कस्तो छ ?**
कविताको **"सामाजिक महत्त्व"** निम्न छ:

- **"दलित, शोषित र उपेक्षित व्यक्तिहरूको आवाज"** उठाउँछ।
- **"सामाजिक असमानता र भेदभाव"** को विरोध गर्दछ।
- **"शिक्षा र सम्मानको अधिकार"** को लागि **"सामाजिक परिवर्तन"** को आह्वान गर्दछ।
- **"हर्क बहादुर"** जस्ता **"काल्पनिक पात्र"** को माध्यमबाट **"सामाजिक समस्या"** को चित्रण गर्दछ।
- **"सामाजिक परिवर्तनको लागि"** **"सामूहिक चेतना"** को विकास गर्दछ।

#### **५. कविताको संक्षिप्त विश्लेषण**
कविताको **"विषयवस्तु, उद्देश्य, शैली र भाषिक विशेषता"** को आधारमा **"हर्क बहादुर"** को कविता **"सामाजिक असमानता र दमन"** को **"प्रतिनिधि कविता"** हो। यसमा **"हर्क बहादुर"** जस्ता **"शोषित र उपेक्षित व्यक्तिहरू"** को **"आवाज"** उठाइएको छ र **"सामाजिक परिवर्तन"** को **"आह्वान"** गरिएको छ।

कविताको **"सामाजिक महत्त्व"** **"दलित, शोषित र उपेक्षित व्यक्तिहरू"** को **"अवस्थाको चित्रण"** गर्नु र **"सामाजिक परिवर्तन"** को **"आह्वान"** गर्नु हो। **"हर्क बहादुर"** को **"कविता"** **"सामाजिक असमानता र भेदभाव"** को **"विरोध"** गर्दछ र **"सामाजिक परिवर्तन"** को **"आह्वान"** गर्दछ।

---
### **(ख) कविताको आधारमा निबन्ध लेख्नुहोस् (अथवा अन्य प्रश्नको उत्तर दिनुहोस्)**
*(यदि प्रश्नमा अन्य प्रश्नहरू थपिएका छन् भने तिनको पनि उत्तर दिनुहोस्।)*

---
**सन्दर्भ:**
- कविताको **"विषयवस्तु, उद्देश्य, शैली र भाषिक विशेषता"** को **"विश्लेषण"** गरिएको छ।
- **"सामाजिक असमानता र दमन"** को **"विरोध"** को **"आधार"** मा **"कविता"** को **"विश्लेषण"** गरिएको छ।
- **"हर्क बहादुर"** को **"कविता"** **"सामाजिक परिवर्तन"** को **"आह्वान"** गर्दछ।

---
**नोट:**
- यस उत्तरमा **"कविताको विषयवस्तु, उद्देश्य, तुलनात्मक शब्दहरू, शैली, भाषिक विशेषता र सामाजिक महत्त्व"** को **"विस्तृत विश्लेषण"** गरिएको छ।
- **"NEB २०७४"** को **"पाठ्यक्रम"** को **"अनुरूप"** उत्तर **"सजिलै"** बनाइएको छ।
- **"कविताको आधारमा"** **"सामाजिक समस्या"** को **"विश्लेषण"** गरिएको छ।