१६. ‘एक चिहान’ उपन्यासमा अष्टनारायणलाई समाजसुधारक र क्रान्तिकारी चरित्रका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ । यसप्रति तपाईंको प्रतिक्रिया के छ ? तर्क दिएर लेख्नु होस् ।

‘एक चिहान’ उपन्यासमा अष्टनारायणलाई समाजसुधारक र क्रान्तिकारी चरित्रका रूपमा प्रस्तुत गर्नु उपन्यासकारको दृष्टिकोण र साहित्यिक उद्देश्यको प्रतिबिम्ब हो । यो उपन्यासमा अष्टनारायणको चरित्रलाई समाजमा व्याप्त कुरीतिहरूको विरोधी, दलित र पिछडा वर्गको पक्षधर र सामाजिक परिवर्तनको लागि संघर्षरत व्यक्तित्वका रूपमा चित्रण गरिएको छ । यसप्रति मेरो प्रतिक्रिया निम्नानुसार छ :

### **समाजसुधारक चरित्रको विश्लेषण**
अष्टनारायणको चरित्रले समाजमा व्याप्त जात–पाति, छुवाछुत, महिलाको दमन र आर्थिक शोषणजस्ता कुरीतिहरूको विरोध गर्दछ । उपन्यासमा उनले दलित वर्गको पक्षमा आवाज उठाउँदै, उनिहरूको अधिकारको लागि संघर्ष गर्ने प्रयास गरेका छन् । यसरी उनको चरित्रले समाजमा व्याप्त असमानता र अन्यायको विरोध गर्दै समतामूलक समाजको कल्पना गर्दछ । यसले पाठकलाई समाजसुधारको महत्त्व र सामाजिक परिवर्तनको आवश्यकताको बारेमा सोच्न प्रेरित गर्दछ ।

### **क्रान्तिकारी चरित्रको विश्लेषण**
अष्टनारायणको क्रान्तिकारी चरित्रले सामाजिक परिवर्तनको लागि शान्तिपूर्ण र असहयोग आन्दोलनको पक्षमा रहेको देखिन्छ । उपन्यासमा उनले ब्रिटिश शासनको विरोध गर्दै स्वतन्त्रता र स्वाधीनताको लागि संघर्ष गर्ने प्रयास गरेका छन् । यसरी उनको चरित्रले क्रान्तिको महत्त्व र स्वतन्त्रताको लागि संघर्ष गर्ने आवश्यकताको बारेमा पाठकलाई जागृत गर्दछ ।

### **प्रतिक्रिया**
अष्टनारायणको चरित्रले समाजमा व्याप्त कुरीतिहरूको विरोध गर्दै समतामूलक र स्वतन्त्र समाजको कल्पना गर्दछ । यसरी उपन्यासले पाठकलाई समाजसुधार र क्रान्तिको महत्त्वको बारेमा सोच्न प्रेरित गर्दछ । तर, उपन्यासमा अष्टनारायणको चरित्रलाई पूर्ण रूपमा क्रान्तिकारी भन्दा बढी समाजसुधारकका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ । यसले समाजमा शान्तिपूर्ण परिवर्तनको पक्षमा रहेको देखिन्छ ।

यसरी ‘एक चिहान’ उपन्यासमा अष्टनारायणको चरित्रले समाजसुधार र क्रान्तिको महत्त्वको बारेमा पाठकलाई जागृत गर्दछ । यसरी उपन्यासले साहित्यको सामाजिक जिम्मेवारीको प्रतिबिम्ब गर्दछ ।