नेपाली (Nepali)NEB 2074 (old course)
कुनै दुई प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : (क) तलको अनुच्छेदका आठ वटा सरल वाक्यलाई चार वटा जटिल वाक्यमा परिवर्तन गर्नुहोस्: म पहिलो पटक पोखरा गएँ । म अत्यन्तै रमाएँ । तपाईँ प्राकृतिक सुन्दरतामा रमाउन…
8कुनै दुई प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : (क) तलको अनुच्छेदका आठ वटा सरल वाक्यलाई चार वटा जटिल वाक्यमा परिवर्तन गर्नुहोस्: म पहिलो पटक पोखरा गएँ । म अत्यन्तै रमाएँ । तपाईँ प्राकृतिक सुन्दरतामा रमाउन चाहनुहुन्छ । तपाईँ एक चोटि पोखरा पुग्नुहोस् । उसले पोखराको सराङकोटबाट (क) सूर्योदयको दृश्यावलोकन गर्यो । उसले स्वर्गीय आनन्दको अनुभव गर्यो । पोखराले विभिन्न ताल, गुफा र हरियालीका कारणले लाखौँ पर्यटकको मन जितेको छ । पोखराले स्थानीय मान्छेहरूका लागि स्वरोजगारको अवसर सिर्जना गरेको छ । (ख) वाच्य परिवर्तन गर्नुहोस् : म त यस पटक दसैँमा घर जान्छु । म आमाबुबालाई भेट्छु । म उहाँहरूका हातबाट दसैँको टीका लगाउँछु । म आशीर्वाद थाप्छु । आमा मिठा मिठा परिकारहरू बनाउनु हुन्छ । हामी आपसमा बाँडेर ती परिकारहरू खान्छौँ । साना केटाकेटीहरू गाउँघर डुल्छन् । उनीहरू धेरै रमाउँछन् । (ग) तल दिइएका प्रत्यक्ष कथनका वाक्यहरूलाई अप्रत्यक्ष कथनमा परिवर्तन गर्नुहोस् : शिव नारानले भने - "भइ गो, फर्कि सक्नु भएको मानिसले किन फेरि दुःख गर्ने ।" "अब मैले तपाईँलाई पाउन नसक्ने भएँ ।" रुँदै नानीथकुँले भनिन् । "हिँड, जाँदै गर रञ्जना ! म आउँछु ।" डाक्टर गोदत प्रसादले भने । पुन नारान, हर्ष नारान दुवै जनाले एकै स्वरमा भने-"ठिक छ, आमाले ठिक भन्नु भयो ।"
Answer
(क) सरल वाक्यलाई जटिल वाक्यमा परिवर्तन
उत्तर:
१. म पहिलो पटक पोखरा गएँ र अत्यन्तै रमाएँ। → जटिल वाक्य: मले पहिलो पटक पोखरा गएको बेला अत्यन्तै रमाइलो अनुभव गरेको छु।
२. तपाईँ प्राकृतिक सुन्दरतामा रमाउन चाहनुहुन्छ। → जटिल वाक्य: जसरी मले पोखराको प्राकृतिक सुन्दरतामा रमाइलो अनुभव गरेको छु, त्यसरी नै तपाईँ पनि त्यहाँ पुग्नुहुने भएमा त्यसमा रमाउनुहुनेछ।
३. तपाईँ एक चोटि पोखरा पुग्नुहोस्। → जटिल वाक्य: तपाईँले पोखरा पुग्नुहुने भएमा तपाईँले त्यहाँको सराङकोटबाट सूर्योदयको दृश्यावलोकन गर्न सक्नुहुनेछ।
४. उसले पोखराको सराङकोटबाट सूर्योदयको दृश्यावलोकन गर्यो। → जटिल वाक्य: पोखराको सराङकोटबाट सूर्योदयको दृश्यावलोकन गरेपछि उसले स्वर्गीय आनन्दको अनुभव गरेको थियो।
५. पोखराले विभिन्न ताल, गुफा र हरियालीका कारणले लाखौँ पर्यटकको मन जितेको छ। → जटिल वाक्य: पोखराले विभिन्न ताल, गुफा र हरियालीका कारणले लाखौँ पर्यटकको मन जितेको छ, जसले गर्दा त्यहाँ पर्यटन क्षेत्रमा ठूलो विकास भएको छ।
६. पोखराले स्थानीय मान्छेहरूका लागि स्वरोजगारको अवसर सिर्जना गरेको छ। → जटिल वाक्य: पोखराले स्थानीय मान्छेहरूका लागि स्वरोजगारको अवसर सिर्जना गरेको छ, जसले गर्दा स्थानीय अर्थतन्त्रमा सुधार आएको छ।
संक्षिप्त रूपमा:
- सरल वाक्यलाई जटिल बनाउँदा कारक, काल, क्रिया र अर्थको एकरूपता राख्नुपर्छ।
- सम्बन्धक शब्दहरू (जसरी, जसले, जसको, जुन, जुनले, जुनमा, जुनमा, जुनले गर्दा) प्रयोग गर्नुपर्छ।
- वाक्यको अर्थमा परिवर्तन नहोस् भन्ने कुरा ध्यानमा राख्नुपर्छ।
(ख) वाच्य परिवर्तन
उत्तर:
| कर्तृवाच्य (Active Voice) | कर्मवाच्य (Passive Voice) |
|---|---|
| म त यस पटक दसैँमा घर जान्छु। | म त यस पटक दसैँमा घर जानिन्छु। |
| म आमाबुबालाई भेट्छु। | मले आमाबुबालाई भेट गर्ने छु। |
| म उहाँहरूका हातबाट दसैँको टीका लगाउँछु। | मले उहाँहरूका हातबाट दसैँको टीका लगाउन छु। |
| म आशीर्वाद थाप्छु। | मले आशीर्वाद थाप्ने छु। |
| आमा मिठा मिठा परिकारहरू बनाउनु हुन्छ। | मिठा मिठा परिकारहरू बनाइन्छ आमा द्वारा। |
| हामी आपसमा बाँडेर ती परिकारहरू खान्छौँ। | ती परिकारहरू हामीले आपसमा बाँडेर खाइन्छ। |
| साना केटाकेटीहरू गाउँघर डुल्छन्। | गाउँघरमा साना केटाकेटीहरूले डुलाइन्छ। |
| उनीहरू धेरै रमाउँछन्। | उनीहरूले धेरै रमाइन्छ। |
संक्षिप्त रूपमा:
- कर्तृवाच्यमा क्रियाको कर्ता प्रमुख हुन्छ भने कर्मवाच्यमा क्रियाको कर्म प्रमुख हुन्छ।
- कर्मवाच्य बनाउँदा "ले" वा "द्वारा" प्रयोग गर्नुपर्छ।
- "हुन्छ" वा "गर्ने" जस्ता क्रियापदहरू प्रयोग गर्नुपर्छ।
- "आमा मिठा मिठा परिकारहरू बनाउनु हुन्छ" जस्ता वाक्यमा "ले" प्रयोग नगरी "द्वारा" प्रयोग गर्नुपर्छ।
(ग) प्रत्यक्ष कथनलाई अप्रत्यक्ष कथनमा परिवर्तन
उत्तर:
१. "भइ गो, फर्कि सक्नु भएको मानिसले किन फेरि दुःख गर्ने ।" → अप्रत्यक्ष कथन: शिव नारानले भने कि फर्कि सक्नु भएको मानिसले फेरि दुःख गर्नुहुन्न।
२. "अब मैले तपाईँलाई पाउन नसक्ने भएँ ।" रुँदै नानीथकुँले भनिन् । → अप्रत्यक्ष कथन: नानीथकुँले रुँदै भनिन कि अब उनीले तपाईँलाई पाउन नसक्ने भएको छ।
३. "हिँड, जाँदै गर रञ्जना ! म आउँछु ।" डाक्टर गोदत प्रसादले भने । → अप्रत्यक्ष कथन: डाक्टर गोदत प्रसादले भने कि रञ्जना हिँडेर जाँदै गर, उनी आउनेछन्।
४. "ठिक छ, आमाले ठिक भन्नु भयो ।" पुन नारान, हर्ष नारान दुवै जनाले एकै स्वरमा भने । → अप्रत्यक्ष कथन: पुन नारान र हर्ष नारानले एकै स्वरमा भने कि आमाले ठिक भन्नुभएको छ, त्यसैले ठिक छ।
संक्षिप्त रूपमा:
- प्रत्यक्ष कथनमा "भने" वा "भनिन" जस्ता क्रियापदहरू प्रयोग हुन्छन्।
- अप्रत्यक्ष कथनमा "भने कि" वा "भनिन कि" प्रयोग गर्नुपर्छ।
- "हिँड" जस्ता आज्ञावाचक वाक्यलाई "हिँडेर जाँदै गर" जस्तो बनाउनुपर्छ।
- "ठिक छ" जस्ता वाक्यलाई "ठिक छ भने" वा "ठिक भएको छ" जस्तो बनाउनुपर्छ।
- "आमाले ठिक भन्नु भयो" जस्ता वाक्यमा "आमाले ठिक भन्नुभएको छ" जस्तो परिवर्तन गर्नुपर्छ।
संक्षिप्त नोट:
- जटिल वाक्य बनाउँदा सम्बन्धक शब्दहरू प्रयोग गर्नुपर्छ।
- वाच्य परिवर्तन गर्दा "ले" वा "द्वारा" प्रयोग गर्नुपर्छ।
- अप्रत्यक्ष कथनमा "भने कि" वा "भनिन कि" प्रयोग गर्नुपर्छ।
- आज्ञावाचक वाक्यलाई "हिँडेर जाँदै गर" जस्तो बनाउनुपर्छ।
Discussion
Loading…