नेपाली (Nepali)NEB 2080
तल दिइएको अनुच्छेद पढ़ी सोधिएका प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : समाचार भन्नाले सामान्यत हालखबर वा नयाँ घटनाको विवरण भन्ने बुझिन्छ । यसैले रेडियो, टिभी, जस्ता श्रव्य दृश्य माध्यमबाट प्रसारित वा पत्रिका आदि…
5तल दिइएको अनुच्छेद पढ़ी सोधिएका प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : समाचार भन्नाले सामान्यत हालखबर वा नयाँ घटनाको विवरण भन्ने बुझिन्छ । यसैले रेडियो, टिभी, जस्ता श्रव्य-दृश्य माध्यमबाट प्रसारित वा पत्रिका आदि छापा माध्यमबाट प्रकाशित घटनाका ताजा विवरण समाचार हुन् । समाजमा घट्ने घटनाको विवरण भएकाले समाचार मानिसको पहुँचभित्रको विषय हो । समाचारका विषयअन्तर्गत राजनीति, शिक्षा, खेलकुद, व्यापार, वाणिज्य, संस्कृति आदि जुनसुकै हुन सक्छन् । यसरी जुनसुकै विषय समाचार बन्न सक्ने भए पनि कुनै पनि विषय आफैमा समाचार भने हुँदैन । जुन कुराले पाठक वा श्रोताको ध्यान आकर्षित गर्छ र नयाँ सूचना सम्प्रेषण गर्छ त्यस्तो विषयवस्तु समाचार बन्छ । समाचारका बारेमा भन्ने गरिन्छ, "कुकुरले मान्छेलाई टोक्नु समाचारको विषय बन्न सक्दैन तर मान्छेले कुकुरलाई टोक्यो भने त्यो समाचार बन्छ" समाचारलाई रोचक बनाउने भन्दैमा यथार्थलाई परित्याग गर्न चाहिँ मिल्दैन । समाचार सम्प्रेषणमा संवाददाता पूरै तटस्थ रहनु राम्रो मानिन्छ । उसले आफ्नो राय, विचार वा निर्णयभन्दा घटना वा सूचनाको तथ्यपरक विवरण दिए पुग्छ । समाचारको उद्देश्य आम जनतासम्म सन्देश पुयाउनु हो । यसैले समाचारको भाषा सकेसम्म सरल बनाउनु पर्छ । समाचारमा छोटा छोटा वाक्य प्रयोग गर्नु राम्रो मानिन्छ । समाचारको शैली विशिष्ट हुन्छ । यही शैलीगत विशेषताकै आधारमा समाचारलाई घटनापरक, प्रक्रियापरक र फि
Answer
### **समाचारको परिभाषा, विशेषता र उद्देश्यको वर्णन**
#### **१. समाचारको परिभाषा**
समाचार भनेको हालको घटनाको ताजा विवरण हो । यसमा नयाँ घटनाको वर्णन गरिन्छ । समाचारका माध्यमहरू रेडियो, टेलिभिजन, पत्रिका, समाचारपत्र आदि हुन् । यसले समाजमा घटेका घटनाहरूको जानकारी दिन्छ । समाचारका विषयहरू राजनीति, शिक्षा, खेलकुद, व्यापार, संस्कृति आदि हुन सक्छन् । तर, समाचार हुनका लागि त्यो विषयले पाठक वा श्रोताको ध्यान आकर्षित गर्नु पर्छ र नयाँ सूचना दिनु पर्छ ।
#### **२. समाचारको विशेषता**
- **ताजा सूचना** : समाचारमा हालको घटनाको विवरण हुन्छ । पुरानो घटनाको विवरण समाचार हुदैन ।
- **तथ्यपरक** : समाचारमा संवाददाताले आफ्नो राय वा विचार नराखी घटनाको तथ्यपरक विवरण दिनुपर्छ ।
- **सरल भाषा** : समाचारको भाषा सरल हुनुपर्छ ताकि सबैले बुझ्न सकुन् । छोटा-छोटा वाक्य प्रयोग गरिन्छ ।
- **तटस्थता** : समाचारमा संवाददाता तटस्थ हुनुपर्छ । आफ्नो पक्षपात नराखी वस्तुनिष्ठ विवरण दिनुपर्छ ।
- **रोचकता** : समाचारले पाठक वा श्रोताको ध्यान आकर्षित गर्नुपर्छ । तर, यथार्थलाई परित्याग नगरी ।
#### **३. समाचारको उद्देश्य**
समाचारको मुख्य उद्देश्य आम जनतासम्म सन्देश पुगाउनु हो । यसले समाजमा घटेका घटनाहरूको जानकारी दिन्छ र जनतालाई सचेत बनाउँछ । यसले राजनीतिक, सामाजिक, आर्थिक र सांस्कृतिक विषयहरूमा जनतालाई जानकारी दिन्छ ।
#### **४. समाचारको शैली**
समाचारको शैली विशिष्ट हुन्छ । यसमा घटनापरक, प्रक्रियापरक र विश्लेषणात्मक शैली प्रयोग गरिन्छ । घटनापरक समाचारमा घटनाको वर्णन गरिन्छ भने प्रक्रियापरक समाचारमा कसरी घटना भयो भन्ने वर्णन गरिन्छ । विश्लेषणात्मक समाचारमा घटनाको कारण र परिणामको विश्लेषण गरिन्छ ।
#### **५. समाचारको महत्त्व**
समाचारले समाजमा घटेका घटनाहरूको जानकारी दिन्छ र जनतालाई सचेत बनाउँछ । यसले जनतालाई निर्णय लिनमा सहयोग गर्छ । समाचारले समाजमा पारदर्शिता ल्याउँछ र जनतालाई सूचित बनाउँछ ।
---
### **उत्तरको संरचना**
- **परिभाषा** : समाचारको अर्थ र विशेषता
- **विशेषता** : ताजा, तथ्यपरक, सरल भाषा, तटस्थता, रोचकता
- **उद्देश्य** : आम जनतासम्म सन्देश पुगाउनु
- **शैली** : घटनापरक, प्रक्रियापरक, विश्लेषणात्मक
- **महत्त्व** : समाजमा सचेतता ल्याउनु
Discussion
Loading…