नेपाली (Nepali)NEB 2081
कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : [४] (क) दिएको कथांश पढ़ी सोधिएका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् : [४] तिनले चारैतिर हेरिन् । टाढा पूर्वतिर पातलो जङ्गलको पारि केही छाप्रा रहेजस्तो तिनलाई लाग्यो । तीन…
4कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : [४]
- (क) दिएको कथांश पढ़ी सोधिएका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् : [४]
तिनले चारैतिर हेरिन् । टाढा पूर्वतिर पातलो जङ्गलको पारि केही छाप्रा रहेजस्तो तिनलाई लाग्यो । तीन दिनदेखि नरनारीको मुखसम्म नदेखेकी दमयन्तीमा मानिसको सान्निध्यको अनुभवले आनन्द दिन थाल्यो भने आशाका लहर पनि उठ्न थाले । सूर्यास्त हुँदै गयो । टाढाका तिनै छाप्रातिरबाट कुखुरा बासेका स्वर तिनले सुनिन् । त्यो स्वरले उल्लासमय मनोदशामा पुगेकी दमयन्तीको मनलाई तिनै छाप्राका नरनारीतिर, मानिसको सामीप्यतिर तान्न थाल्यो । तथापि दमयन्तीले प्रबल आत्मनियन्त्रणलाई अँगालेर खेतका हरिया मुना र कलिला काँचा जौका भारद्वारा भोकलाई शान्त पार्दै त्यही ढुङ्गामाथि लम्प्रसार परिन् ।
प्रश्नहरू :
- (अ) दमयन्तीको मनोदशा किन उल्लासमय भयो ? [२]
- (आ) माथिको अनुच्छेदमा कस्तो परिवेशको चित्रण गरिएको छ ? [२]
- (ख) दिएको संवादांश पढ़ी सोधिएका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् : [४] नेपालमा थुप्रै जाति छन् । हरेक जातिको आफ्नै प्रकारका परम्परा, संस्कृति, ज्ञान अनुभव छन् । त्यस्तै नेपालमा अनेक भाषा छन् । भाषा भनेको मानव पुर्खाको आविष्कार हो । जातिमा [४] जस्तै हरेक भाषामा पनि मानिसका ज्ञान, अनुभव, संस्कृति सुरक्षित हुन्छन् । हामी मानव सभ्यताका कुरा गर्छौं नि । वास्तवमा सभ्यता भनेको जाति, भाषा र संस्कृतिको समष्टि हो । त्यसैले जाति, भाषा, संस्कृतिमा विविधता हुनु भनेको सभ्यतामा पनि विविधता हुनु हो । यसैले जाति, भाषा, संस्कृतिमा विविधता भएको हाम्रो समाज विविध सभ्यताको सङ्गम पनि हो । त्यसैले विविधता आफैँमा सम्पत्ति भएन र ? प्रश्नहरु :
- (अ) जाति र भाषाभित्र के के कुरा रहेका हुन्छन् ?
- (आ) हाम्रो समाज कसरी विविध सभ्यताको समाज हो ?
Answer
(क) कथांशको उत्तर
(अ) दमयन्तीको मनोदशा किन उल्लासमय भयो ? [२]
दमयन्तीको मनोदशा उल्लासमय भएको कारणहरू निम्नलिखित छन् :
- मानिसको सान्निध्यको अनुभव : तीन दिनदेखि नरनारीको मुखसम्म नदेखेकी दमयन्तीले टाढा पूर्वतिर देखिएका छाप्रा (मानिसको बस्ती) देखेपछि मानिसको सान्निध्यको अनुभवले उनको मनमा आनन्दको लहर उठ्यो।
- आशाका लहरहरू : उनले मानिसको बस्ती देखेपछि आशाका नयाँ लहरहरू उठ्न थाले, जसले उनको मनलाई उल्लासमय बनायो।
- कुखुराको स्वर : सूर्यास्त हुँदै गयो भनेर टाढाका छाप्रातिरबाट कुखुरा बासेका स्वर सुन्दा उनको मनलाई उल्लासमय मनोदशामा पुग्न थाल्यो, जसले उनलाई मानिसको सामीप्यतिर तान्न थाल्यो।
(आ) माथिको अनुच्छेदमा कस्तो परिवेशको चित्रण गरिएको छ ? [२]
माथिको अनुच्छेदमा निम्नलिखित प्रकारको परिवेशको चित्रण गरिएको छ :
- प्रकृतिक परिवेश : टाढा पूर्वतिर पातलो जङ्गलको पारि केही छाप्रा (मानिसको बस्ती) देखिएको छ, जसले प्राकृतिक वातावरणको चित्रण गर्दछ।
- एकान्तता र अकेलापन : दमयन्ती तीन दिनदेखि नरनारीको मुखसम्म नदेखेकी भएकोले उनको मनमा एकान्तता र अकेलापनको अनुभव छ।
- सूर्यास्तको समय : सूर्यास्त हुँदै गयो भनेर उल्लेख गरिएको छ, जसले साँझको समयको चित्रण गर्दछ।
- मानिसको बस्तीको आशा : टाढाका छाप्रातिरबाट कुखुराको स्वर सुन्दा दमयन्तीको मन मानिसको सामीप्यतिर तानिन्छ, जसले मानिसको बस्तीको आशा र उम्मेदको चित्रण गर्दछ।
(ख) संवादांशको उत्तर
(अ) जाति र भाषाभित्र के के कुरा रहेका हुन्छन् ? [२]
जाति र भाषाभित्र निम्नलिखित कुरा रहेका हुन्छन् :
- जातिमा :
- आफ्नै प्रकारका परम्परा (रिवाज, संस्कार)
- संस्कृति (सामाजिक रीतिरिवाज, धार्मिक प्रथाहरू)
- ज्ञान र अनुभव (जातिगत ज्ञान, कला, शिल्प, कृषि विधिहरू)
- भाषामा :
- मानव पुर्खाको आविष्कार (भाषा विकास)
- ज्ञान, अनुभव र संस्कृतिको संरक्षण (कविता, गीत, कहानी, इतिहास)
- सभ्यताको अभिव्यक्ति (साहित्य, दर्शन, संस्कृति)
(आ) हाम्रो समाज कसरी विविध सभ्यताको समाज हो ? [२]
हाम्रो समाज विविध सभ्यताको समाज हो भनेको :
- जाति, भाषा र संस्कृतिको विविधता : नेपालमा थुप्रै जाति, भाषा र संस्कृति छन्, जसले विविध सभ्यताको समष्टि बनाउँछ।
- सभ्यताको समष्टि : जाति, भाषा र संस्कृतिको विविधता भएकोले नेपाल विविध सभ्यताको सङ्गम हो।
- सभ्यताको सम्पन्नता : विविधता आफैँमा सम्पत्ति हो, जसले समाजलाई समृद्ध र विविधता समेटेको बनाउँछ।
- सांस्कृतिक समृद्धि : नेपालमा हरेक जाति र भाषाको आफ्नै ज्ञान, अनुभव र संस्कृति छ, जसले सभ्यताको विविधता ल्याउँछ।
Discussion
Loading…
More नेपाली (Nepali) questions
दिइएको अनुच्छेदमा रेखाङ्कन गरिएका शब्दहरूको अक्षर संरचना देखाई अक्षर सङ्ख्या लेख्नुहोस् : वातावरण प्रदूषणका कारण देखिएको <u नकारात्मक</u असरका विषयमा <u…NEB 20823दिइएको अनुच्छेदलाई शुद्ध गरी पुनर्लेखन गर्नुहोस् : जीवन सङ्घर्षमय र रमनीय पनि छ जीवन जिउने पद्धतिले पनि यसमा महत्त्वपूर्ण भुमिका खेलेको हुन्छ । सम्पत्ती,…NEB 20823कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : [2] (क) दिएको अनुच्छेदबाट एउटा पारिभाषिक शब्द र एउटा अनुकरणात्मक शब्द पहिचान गरी तिनलाई वाक्यमा प्रयोग गर्नुहोस् : हरेक…NEB 20822दिएको अनुच्छेदमा रेखाङ्कन गरिएका शब्दहरूको पदवर्ग पहिचान गरी लेख्नुहोस् : [3] जान्नेको सहयोग लिई उनले पुराना घडी तथा रेडियोका पाटपुर्जाबाट कम्प्युटर बनाएका…NEB 20823दिएको अनुच्छेदबाट दुईओटा तत्सम र दुईओटा आगन्तुक शब्द पहिचान गरी लेख्नुहोस् : [2] मानिसहरू ग्रामीण क्षेत्रबाट रोजगारीका लागि सहरतिर प्रवेश गर्छन् । चाहेजस्तो…NEB 20822कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : (क) दिइएको अनुच्छेदबाट तीनओटा उपसर्ग व्युत्पन्न र तीनओटा प्रत्यय व्युत्पन्न शब्द पहिचान गरी तिनको निर्माण प्रक्रिया…NEB 20823