नेपाली (Nepali)NEB 2082
दिइएको अनुच्छेद पढी मुख्य मुख्य चारओटा बुँदा टिपोट गर्नुहोस् र एकतृतीयांशमा सारांश लेख्नुहोस् : [२+३] जिज्ञासा नै ज्ञानको बीज हो । जिज्ञासा वृत्तिलाई विकसित गर्नु र त्यसमा उत्तम संस्कारको स्थापना…
5दिइएको अनुच्छेद पढी मुख्य मुख्य चारओटा बुँदा टिपोट गर्नुहोस् र एकतृतीयांशमा सारांश लेख्नुहोस् : [२+३] जिज्ञासा नै ज्ञानको बीज हो । जिज्ञासा वृत्तिलाई विकसित गर्नु र त्यसमा उत्तम संस्कारको स्थापना गर्नुमा नै शिक्षाको उपयोगिता रहेको हुन्छ । यसै कारणले जुन शिक्षाले मानवमा सद्वृत्तिको जागरण गर्दैन, जसले मानवलाई भोगप्रधान प्रेयोमार्गबाट कल्याणप्रधान श्रेयोमार्गतर्फ लग्दैन, मानव मनमा पसेर मानवलाई एक श्रेष्ठ जीवनस्वप्नले भरिदिँदैन । त्यो शिक्षा होइन, साक्षरता मात्र हो । आज यस किसिमको साक्षरता नै संसारका अनेक जटिल समस्याको कारण बन्न पुगेको छ । यस कारण शिक्षा हाम्रो धर्म र संस्कृतिको अनुकूल हुनैपर्छ । विद्यार्थीले विद्यालयमा मात्र सबै कुरा सिक्छन् भन्नु ठुलो भुल हुन जानछ । बालक परिवारमा, बाटामा, मित्रसम्पर्कमा र सर्वत्र केही न केही सिकिरहेको हुन्छ । ऊ आफ्ना मातापिता, बन्धुबान्धव, साथीसङ्गाती, परिचित, अपरिचित मानिसको व्यवहारबाट पनि धेरथोर सिकिरहेको हुन्छ । यस कारण समाजको वातावरण दूषित हुनु हुँदैन । समाजको वातावरणको परिष्कार गर्नु अत्यन्त आवश्यक छ । यसका लागि अर्थप्रधान जीवनदृष्टिका ठाउँमा कर्तव्यप्रधान जीवनदृष्टिको स्थापना अत्यन्त आवश्यक छ । कर्तव्यप्रधान जीवनदृष्टिको निर्माण संस्कृतिमूलक शिक्षाबाट हुने गर्दछ । यस्तो शिक्षाबाट मानव असल त हुन्छ नै साथै सफल पनि हुन्छ ।
Answer
मुख्य बुँदाहरूको टिपोट
दिइएको अनुच्छेदबाट चारवटा मुख्य बुँदाहरू निम्न अनुसार छन्:
१. शिक्षाको वास्तविक उद्देश्य: शिक्षाको मुख्य कार्य मानवमा जिज्ञासाको बीज रोप्नु, सद्वृत्तिको जागरण गराउनु र कल्याणप्रधान श्रेयोमार्गतिर लैजानु हो। साक्षरता मात्र शिक्षा होइन।
२. साक्षरताको सीमा र समस्या: यदि शिक्षाले मानवमा सद्वृत्ति जागरण गराएन भने त्यो साक्षरता मात्र हुन्छ। आज संसारका अनेक जटिल समस्याहरूको मुख्य कारण यस्तो साक्षरता नै बन्न पुगेको छ।
३. शिक्षाको स्रोत र वातावरण: विद्यार्थीले विद्यालयमा मात्र नभई परिवार, बाटो, मित्रसम्पर्क र समाजबाट पनि सिकिरहेका हुन्छन्। त्यसैले समाजको वातावरण दूषित हुनु हुँदैन, परिष्कृत हुनुपर्छ।
४. संस्कृतिमूलक शिक्षाको महत्व: कर्तव्यप्रधान जीवनदृष्टिको स्थापना गर्न संस्कृतिमूलक शिक्षा आवश्यक छ। यस्तो शिक्षाबाट मानव असल पनि हुन्छ र सफल पनि हुन्छ।
सारांश
जिज्ञासा ज्ञानको बीज हो। शिक्षाको वास्तविक उपयोगिता मानवमा सद्वृत्ति जागरण गराउने र कल्याणप्रधान मार्गतिर लैजानेमा हुन्छ। यदि शिक्षाले यो कार्य गरेन भने त्यो साक्षरता मात्र हुन्छ, शिक्षा होइन। आज संसारका जटिल समस्याहरूको कारण यस्तो साक्षरता नै बन्न पुगेको छ। त्यसैले शिक्षा हाम्रो धर्म र संस्कृतिको अनुकूल हुनुपर्छ। विद्यार्थीले विद्यालयमा मात्र नभई परिवार, समाज र मित्रसम्पर्कबाट पनि सिकिरहेका हुन्छन्। त्यसैले समाजको वातावरण परिष्कृत हुनुपर्छ। कर्तव्यप्रधान जीवनदृष्टिको स्थापना गर्न संस्कृतिमूलक शिक्षा अत्यन्त आवश्यक छ। यस्तो शिक्षाबाट मानव असल पनि हुन्छ र सफल पनि हुन्छ।
Discussion
Loading…