कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : (क) तपाईं सहभागी भएको कुनै साहित्यिक कार्यक्रमका गतिविधिलाई समेटी १५० शब्दमा नघटाई प्रतिवेदन लेख्नुहोस् । [५] OR (ख) ‘अव्यवस्थित सहरीकरण र यसको असर’ शीर्षकमा १५०…

(क) साहित्यिक कार्यक्रमको प्रतिवेदन

शीर्षक: 'साहित्यिक महोत्सव' को प्रतिवेदन

मिति: २०८२ असार १५ स्थान: काठमाडौं, त्रिभुवन विश्वविद्यालय, वासुदेवा

त्रिभुवन विश्वविद्यालयको साहित्यिक समाजद्वारा आयोजित वार्षिक 'साहित्यिक महोत्सव' मा म पनि सहभागी भएको थिएँ। यो कार्यक्रममा देशभरका विद्यार्थी, साहित्यकार र श्रोताहरूको ठूलो उपस्थिति रहेको थियो। कार्यक्रमको मुख्य आकर्षण भनेको विभिन्न विषयमा कविता वाचन, निबन्ध प्रस्तुतीकरण र साहित्यिक चर्चा थियो।

मैले 'आधुनिक नेपाली कवितामा सामाजिक परिवर्तन' शीर्षकमा एक निबन्ध प्रस्तुत गरेको थिएँ। मेरो निबन्धमा लक्ष्मीप्रसाद देवकोटादेखि अर्जुन प्रसाद सियंजालीसम्मका कवितामा देखिने सामाजिक सन्देशको विश्लेषण गरिएको थियो। प्रस्तुतीकरणपछि श्रोताहरूले धेरै प्रश्न सोधे र मसँग छलफल भयो।

कार्यक्रममा प्रख्यात साहित्यकारहरूले पनि विशेष प्रवचन दिए। उनले साहित्यले समाजमा पार्ने प्रभाव र युवा पुस्ताको भूमिकाबारे महत्त्वपूर्ण कुरा गरे। मलाई यो कार्यक्रमबाट साहित्यको वास्तविक महत्त्व बुझ्न सकिएन।

यो कार्यक्रमले मलाई साहित्यिक अभिव्यक्तिको महत्त्व, सार्वजनिक भाषण गर्ने क्षमता र साहित्यिक समुदायसँग जोडिने अवसर दियो। आगामी वर्षमा पनि यस्तो कार्यक्रममा सहभागी हुने सोचमा छु।

(शब्द संख्या: १५०+)

---

(ख) 'अव्यवस्थित सहरीकरण र यसको असर' शीर्षकमा टिप्पणी

शीर्षक: अव्यवस्थित सहरीकरण र यसको असर

सहरीकरणको प्रक्रियाले नेपालको आर्थिक र सामाजिक विकासमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। तर, यो प्रक्रिया धेरैजसो अव्यवस्थित रूपमा अघि बढेको छ, जसले गम्भीर समस्याहरू सिर्जना गरेको छ।

अव्यवस्थित सहरीकरणको मुख्य कारणहरूमा अनियमित भौतिक योजना, कानुनी नियमनको अभाव, र ग्रामीण क्षेत्रबाट शहरी क्षेत्रतर्फको अनियन्त्रित प्रवास समावेश छन्। काठमाडौं, पोखरा, भरतपुर जस्ता सहरहरूमा भौतिक संरचनाको अभावमा बसोबासका लागि अनियमित भवन निर्माण भइरहेको छ।

यसको असर धेरै पक्षमा देखिन्छ। पहिलो, वातावरणीय प्रभाव: हरियालीको ह्रास, जल स्रोतको प्रदूषण, र वायु प्रदूषण बढ्दै गएको छ। दोस्रो, सामाजिक प्रभाव: जनसंख्याको घनत्व बढ्दा स्वास्थ्य, शिक्षा र रोजगारीको समस्या गम्भीर बनेको छ। तृतीयो, आर्थिक प्रभाव: अव्यवस्थित विकासले पूर्वाधारको भार बढाएको छ, जसले शहरको कार्यक्षमता घटाएको छ।

यस समस्याको समाधानका लागि प्रभावकारी भौतिक योजना, कडा कानुनी कार्यान्वयन, र ग्रामीण विकासमा बढी लगानी आवश्यक छ। सहरीकरणलाई व्यवस्थित रूपमा अघि बढाउनु विकासको लागि अपरिहार्य छ।

(शब्द संख्या: १५०+)