कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : [४] (क) तलको कवितांश पढी सोधिएका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् : हो र आमा ! “हो, तिमी जन्मँदा तिम्रो कलिलो अनुहारमा त्यसकै छाया देख्ने आशा गरेकी थिएँ तिम्रो हिस्सी…

(क) (अ) आमाको सपना के थियो ?

आमाको सपना त्यसो थियो जसमा उनले आफ्नो सन्तानलाई आफ्नै कलिलो अनुहार, हँसाइ र बोलीको सुन्दरता र मधुरता अनुसार आफ्नो सपना पूरा गर्ने उम्मीद राखेकी थिइन्। उनले आफ्नो सन्तानलाई आफ्नै छाया, सुन्दर छवि र मधुर ध्वनि अनुसार आफ्नो जीवनको सपना पूरा गर्ने आशा गरेकी थिइन्। विशेषगरी, उनले आफ्नो सन्तानलाई आफ्नो बाँसुरी बनाउनुको सपना राखेकी थिइन्, अर्थात् उनले आफ्नो सन्तानलाई आफ्नै कलाकार बनाउने सपना गरेकी थिइन्। त्यसैले उनको सपना त्यसो थियो जसमा उनले आफ्नो सन्तानलाई आफ्नै छाया र सुन्दरता अनुसार आफ्नो जीवनको लक्ष्य प्राप्त गर्ने उम्मीद गरेकी थिइन्।

---

(क) (आ) ‘त्यो मिठो गीतले तिमीलाई आफ्नो बाँसुरी बनाएनछ’ भन्नुको तात्पर्य के हो ?

यो कथनको तात्पर्य त्यसो हो जसमा आमाले आफ्नो सन्तानलाई आफ्नो सपना अनुसार आफ्नो जीवनको लक्ष्य प्राप्त गर्न नसकेकोमा दुःख व्यक्त गरेकी छन्। आमाले आफ्नो सन्तानको हँसाइ र बोलीको सुन्दरता र मधुरता देखेर उनलाई आफ्नो बाँसुरी बनाउने सपना गरेकी थिइन्, तर त्यो सपना पूरा नहुनुको कारण उनले दुःख व्यक्त गरेकी छन्। यसले आफ्नो सन्तानलाई आफ्नो सपना अनुसार आफ्नो जीवनको लक्ष्य प्राप्त गर्न नसकेकोमा आमाको निराशा र दुःख व्यक्त गर्दछ।

यस कथनले यस पनि सूचित गर्दछ कि आमाले आफ्नो सन्तानलाई आफ्नो सपना अनुसार आफ्नो जीवनको लक्ष्य प्राप्त गर्न नसकेकोमा उनको आफ्नो सपना पूरा नहुनुको कारण उनले आफ्नो सन्तानलाई आफ्नो सपना अनुसार आफ्नो जीवनको लक्ष्य प्राप्त गर्न नसकेकोमा निराशा व्यक्त गरेकी छन्।

---

(ख) (अ) नेपाललाई कसरी आत्मनिर्भर बनाउन सकिन्छ ?

नेपाललाई आत्मनिर्भर बनाउनका लागि सहकारीको प्रभावकारी सञ्चालन गर्नुपर्छ। यसका लागि निम्न उपायहरू अवलम्बन गर्न सकिन्छ:

• सहकारीको विस्तार र सञ्चालन: सबै क्षेत्रमा सहकारीको सञ्चालन गर्नुपर्छ। यसका लागि सरकारले सहकारी विभागलाई आवश्यक सहयोग र समर्थन प्रदान गर्नुपर्छ।
• घरेलु उत्पादनको व्यवस्थापन: घरेलु उत्पादनलाई व्यवस्थापन गरी बजारीकरण गर्नुपर्छ। यसका लागि उत्पादनको गुणस्तर सुधार गर्नुपर्छ र बजारमा प्रतिस्पर्धात्मक मूल्यमा बेच्नुपर्छ।
• प्रौद्योगिक विकास: आधुनिक प्रौद्योगिक विकासको प्रयोग गरी उत्पादनको क्षमता बढाउनुपर्छ। यसका लागि सरकारले प्रौद्योगिक विकासमा निवेश गर्नुपर्छ।
• शिक्षा र प्रशिक्षण: सहकारीको सञ्चालनमा सहभागी व्यक्तिहरूलाई शिक्षा र प्रशिक्षण प्रदान गर्नुपर्छ। यसका लागि सरकारले सहकारी विभागलाई आवश्यक सहयोग र समर्थन प्रदान गर्नुपर्छ।
• सहकारीको समन्वय: विभिन्न क्षेत्रका सहकारीहरूको समन्वय गरी एकीकृत रूपमा सञ्चालन गर्नुपर्छ। यसका लागि सरकारले सहकारी विभागलाई आवश्यक सहयोग र समर्थन प्रदान गर्नुपर्छ।
• आर्थिक स्वावलम्बन: सहकारीको माध्यमबाट आर्थिक स्वावलम्बन गर्नुपर्छ। यसका लागि सरकारले सहकारी विभागलाई आवश्यक सहयोग र समर्थन प्रदान गर्नुपर्छ।

---

(ख) (आ) नेपालका घरेलु उत्पादनलाई व्यवस्थापन गरी बजारीकरण गर्न कस्ता उपाय अवलम्बन गर्नुपर्ला ?

नेपालका घरेलु उत्पादनलाई व्यवस्थापन गरी बजारीकरण गर्नका लागि निम्न उपायहरू अवलम्बन गर्न सकिन्छ:

• उत्पादनको गुणस्तर सुधार: उत्पादनको गुणस्तर सुधार गरी बजारमा प्रतिस्पर्धात्मक मूल्यमा बेच्नुपर्छ। यसका लागि सरकारले उत्पादनको गुणस्तर सुधारका लागि आवश्यक सहयोग र समर्थन प्रदान गर्नुपर्छ।
• बजार अनुसन्धान: बजार अनुसन्धान गरी उत्पादनको माग र आपूर्तिको समन्वय गर्नुपर्छ। यसका लागि सरकारले बजार अनुसन्धानका लागि आवश्यक सहयोग र समर्थन प्रदान गर्नुपर्छ।
• प्रसार र विपणन: उत्पादनको प्रसार र विपणन गरी बजारमा प्रतिस्पर्धात्मक मूल्यमा बेच्नुपर्छ। यसका लागि सरकारले उत्पादनको प्रसार र विपणनका लागि आवश्यक सहयोग र समर्थन प्रदान गर्नुपर्छ।
• आर्थिक सहयोग: उत्पादनका लागि आर्थिक सहयोग प्रदान गरी उत्पादनको क्षमता बढाउनुपर्छ। यसका लागि सरकारले उत्पादनका लागि आर्थिक सहयोग प्रदान गर्नुपर्छ।
• प्रौद्योगिक विकास: आधुनिक प्रौद्योगिक विकासको प्रयोग गरी उत्पादनको क्षमता बढाउनुपर्छ। यसका लागि सरकारले प्रौद्योगिक विकासमा निवेश गर्नुपर्छ।
• सहकारीको भूमिका: सहकारीको भूमिका बढाउनुपर्छ। यसका लागि सरकारले सहकारी विभागलाई आवश्यक सहयोग र समर्थन प्रदान गर्नुपर्छ।
• निर्यातको प्रोत्साहन: घरेलु उत्पादनलाई निर्यात गरी विदेशी मुद्रा कमाउनुपर्छ। यसका लागि सरकारले निर्यातको प्रोत्साहनका लागि आवश्यक सहयोग र समर्थन प्रदान गर्नुपर्छ।