नेपाली (Nepali)NEB 2082
दिएको अनुच्छेदमा रेखाङ्कन गरिएका शब्दहरूको पदवर्ग पहिचान गरी लेख्नुहोस् : [3] जान्नेको सहयोग लिई उनले पुराना घडी तथा रेडियोका पाटपुर्जाबाट कम्प्युटर बनाएका थिए र यसबाट उनी अवधारणात्मक गणितीय…
3दिएको अनुच्छेदमा रेखाङ्कन गरिएका शब्दहरूको पदवर्ग पहिचान गरी लेख्नुहोस् : [3] जान्नेको सहयोग लिई उनले पुराना घडी तथा रेडियोका पाटपुर्जाबाट कम्प्युटर बनाएका थिए र यसबाट उनी अवधारणात्मक गणितीय समीकरणको समाधान गर्ने गर्थे ।
Answer
पदवर्ग पहिचान
दिइएको अनुच्छेदमा रेखाङ्कन गरिएका शब्दहरूको व्याकरणिक पदवर्ग (Part of Speech) तलको तालिकामा उल्लेख गरिएको छ। नेपाली व्याकरणका मानक नियमहरू अनुसार यी शब्दहरूको विश्लेषण गरिएको हो।
| शब्द | पदवर्ग | व्याख्या / कारण |
|---|---|---|
| जान्नेको | विशेषण (संज्ञा) | यसले 'जान्ने' भन्ने संज्ञाको सम्बन्ध प्रकट गर्दछ। 'को' प्रत्यय लागू भएर यो संज्ञा विशेषणको रूपमा प्रयोग भएको छ। यसले 'सहयोग' भन्ने संज्ञाको गुण वा सम्बन्ध जनाउँछ। |
| लिई | क्रियाविशेषण (उद्देश्य) | यसले क्रिया 'बनाएका' को उद्देश्य वा कारण जनाउँछ। 'लिई' शब्दले 'किन?' वा 'कसको लागि?' भन्ने प्रश्नको उत्तर दिन्छ। यसले क्रियालाई परिमार्जन गर्दछ। |
| पुराना | विशेषण | यसले 'घडी' भन्ने संज्ञाको गुण (आयु/अवस्था) जनाउँछ। 'पुराना' शब्दले संज्ञाको स्वरूप वा गुण वर्णन गर्दछ, त्यसैले यो विशेषण हो। |
| तथा | संयोजक (सहसम्बन्धी) | यसले 'घडी' र 'रेडियोका पाटपुर्जा' भन्ने दुई समान पदवर्गका शब्दहरूलाई जोड्छ। 'तथा' शब्दले समान स्तरका शब्द वा वाक्यांशहरूलाई जोड्ने काम गर्छ। |
| र | संयोजक (सहसम्बन्धी) | यसले 'बनाएका थिए' र 'समाधान गर्ने गर्थे' भन्ने दुई क्रिया वा वाक्यांशहरूलाई जोड्छ। 'र' शब्दले क्रिया वा वाक्यांशहरू बीचको सम्बन्ध जोड्ने संयोजक हो। |
| उनी | सर्वनाम (व्यक्तिवाचक) | यसले 'जान्ने' (व्यक्ति) लाई जनाउँछ। 'उनी' शब्दले संज्ञाको सट्टा प्रयोग हुने भएकाले यो व्यक्तिवाचक सर्वनाम हो। यसले वाक्यमा विषय (Subject) को भूमिका निर्वाह गर्दछ। |
विस्तृत विश्लेषण
१. जान्नेको: यहाँ 'जान्ने' संज्ञा हो र 'को' प्रत्ययले यसलाई विशेषणमा परिणत गरिएको छ। विशेषणले संज्ञाको गुण, मात्रा वा सम्बन्ध जनाउँछ। 'जान्नेको सहयोग' मा 'जान्नेको' ले 'सहयोग' को स्वामित्व वा सम्बन्ध जनाउँछ।
२. लिई: यो क्रियाविशेषण हो। क्रियाविशेषणले क्रियाको समय, स्थान, उद्देश्य वा कारण जनाउँछ। 'सहयोग लिई' भन्ने वाक्यांशले क्रिया 'बनाएका' को उद्देश्य जनाउँछ।
३. पुराना: यो विशेषण हो। यसले 'घडी' को अवस्था (पुरानो) जनाउँछ। विशेषणले संज्ञाको स्वरूप वर्णन गर्छ।
४. तथा: यो संयोजक हो। यसले 'घडी' र 'रेडियोका पाटपुर्जा' लाई जोड्छ। संयोजकले समान पदवर्गका शब्दहरूलाई जोड्ने काम गर्छ।
५. र: यो पनि संयोजक हो। यसले दुई क्रिया वा वाक्यांशहरूलाई जोड्छ। 'बनाएका थिए र ... समाधान गर्ने गर्थे' मा 'र' ले क्रियाहरूको सम्बन्ध जोड्छ।
६. उनी: यो सर्वनाम हो। यसले 'जान्ने' भन्ने व्यक्तिलाई जनाउँछ। सर्वनामले संज्ञाको सट्टा प्रयोग हुन्छ। 'उनी' ले वाक्यमा विषयको भूमिका निर्वाह गर्दछ।
यी शब्दहरूको पदवर्ग पहिचान गर्दा वाक्यमा तिनीहरूको स्थान, क्रियासँगको सम्बन्ध र अर्थको प्रकृति हेर्नुपर्छ। विशेषणले संज्ञाको गुण जनाउँछ, क्रियाविशेषणले क्रियाको गुण जनाउँछ, संयोजकले शब्द वा वाक्यांशहरू जोड्छ र सर्वनामले संज्ञाको सट्टा प्रयोग हुन्छ।
Discussion
Loading…