कुनै दुई प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : (क) तलको कवितांश पढी अन्त्यमा सोधिएका प्रश्नहरूको एक, दुई वाक्यमा उत्तर…

Question

कुनै दुई प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : (क) तलको कवितांश पढी अन्त्यमा सोधिएका प्रश्नहरूको एक, दुई वाक्यमा उत्तर दिनुहोस् : आजको सत्तारुढ तिमी शताब्दी शताब्दी अघि 'भगदालु, ईर्ष्यालु वन मानुष तिमीलाई माया र सहअस्तित्वको अँगालोमा बाँधी आफ्नो ओडारको छानुमुनि भित्र्याएकी थिएँ । प्रश्नहरू : (अ) सत्तारुढ भन्नाले के बुझिन्छ ? (आ) 'भगदालु वन मानुष' भनेर कसलाई किन भनिएको होला ? (इ) सहअस्तित्वको अँगालो भन्नाले के बुझिन्छ ? (ई) ओडारको छानुमुनि भनेर के कुरालाई सङ्केत गरिएको होला ? (उ) माथिको कवितांशको आशय के हो ? (ख) तल दिइएको कथांश पढी अन्त्यमा सोधिएका प्रश्नहरूको एक, दुई वाक्यमा उत्तर दिनुहोस् : "... शङ्कर ! यो क्या छोटाहरूको छिमेक रे । हामी दिदी आमाले भन्या । यहाँका छोटाहरूको सङ्गतले म बिग्रिएँ रे क्या ! त्यसैले हामी घर सरेको । ... हो साँच्चि, अब म आउँन्न । तिमी पनि नआउने हाम्रो घरमा ? ... उ : पर मधेसमा ।" प्रश्नहरू : (अ) यो भनाइ कसको हो ? (आ) यहाँ छोटा भनेर कसलाई भनिएको हो ? (इ) यो भनाइ कुन सन्दर्भमा आएको हो ? (ई) यस अनुच्छेदमा अभिव्यक्त विचारले के कुराको सङ्केत गर्दछ ? (उ) माथिको भनाइ कुन शीर्षकबाट लिइएको हो र यसका लेखक को हुन् ? (ग) तलको निबन्धांश पढी अन्त्यमा सोधिएका प्रश्नहरूको एक, दुई वाक्यमा उत्तर दिनुहोस् : भौतिक शरीरको सौन्दर्य जीवनको सम्पूर्णता होइन, मान्छेको मनचाहिँ कदापि कुरूप हुनु हुँदैन । सहरको स्पर्शले यस शरीरलाई कुरूप बनाए पनि मन भने तिमीले जस्तो बनाइदिएकी छौ त्यस्तै छ । त्यसैले त म यति पर बसेर पनि तिम्रै मायाले द्रवीभूत भएकी छु र यी प्रत्येक अक्षर अक्षरमा पग्लिँदै पग्लिँदै झरि रहेकी छु । प्रश्नहरू : (अ) भौतिक शरीरको सौन्दर्य जीवनको सम्पूर्णता होइन भन्नुको तात्पर्य के हो ? (आ) निबन्धकारका दृष्टिमा मान्छेलाई शरीर वा मन केले सुन्दर बनाउँछ र किन ? (इ) निबन्धकारको मन किन नफेरिएको होला ? (ई) निबन्धकारको सुनखानीप्रतिको माया कसरी पग्लिएको छ ? (उ) 'कदापि' र 'कुरूप' शब्दको अर्थ के हो ?

Padhai · Accepted Answer

(क) कवितांशको उत्तर (अ) सत्तारुढ भन्नाले के बुझिन्छ ? सत्तारुढ भन्नाले शक्तिशाली, प्रभुत्वशाली वा समाजमा आफ्नो प्रभाव राख्ने व्यक्तिलाई बुझिन्छ । यो शब्दले राजनीतिक, आर्थिक वा सामाजिक क्षेत्रमा प्रभुत्व जमाएको व्यक्तिको संकेत गर्दछ । (आ) 'भगदालु वन मानुष' भनेर कसलाई किन भनिएको होला ? 'भगदालु वन मानुष' भनेर प्राकृतिक वनमानवलाई भनिएको हो । प्राचीन कालमा मानिसहरू प्राकृतिक वनस्पतिहरूको बीचमा बाँच्ने गर्थे र त्यसैले उनीहरूलाई 'वन मानुष' भनिएको हो । 'भगदालु' शब्दले उनीहरूको प्राकृतिक जीवनशैली र स्वतन्त्रताको संकेत गर्दछ । (इ) सहअस्तित्वको अँगालो भन्नाले के बुझिन्छ ? सहअस्तित्वको अँगालो भन्नाले प्राकृतिक वातावरण र मानिसहरूको बीचमा रहेको सामंजस्यपूर्ण सम्बन्धलाई बुझिन्छ । यो शब्दले मानिसहरूले प्रकृतिको साथमा बाँच्ने, त्यसको संरक्षण गर्ने र त्यससँगै अस्तित्वमा रहनुको अर्थ व्यक्त गर्दछ । (ई) ओडारको छानुमुनि भनेर के कुरालाई सङ्केत गरिएको होला ? 'ओडारको छानुमुनि' भनेर प्राकृतिक वातावरणको छायामा वा प्रकृतिको संरक्षणमा बाँच्ने जीवनशैलीलाई सङ्केत गरिएको हो । यो शब्दले मानिसहरूले प्रकृतिको साथमा बाँच्ने, त्यसको संरक्षण गर्ने र त्यसको छायामा बाँच्ने जीवनशैलीलाई व्यक्त गर्दछ । (उ) माथिको कवितांशको आशय के हो ? यो कवितांशले प्राकृतिक वातावरण र मानिसहरूको बीचमा रहेको सम्बन्धलाई व्यक्त गर्दछ । कविता प्राकृतिक वनमानवको जीवनशैलीको प्रशंसा गर्दै आधुनिक सभ्यताले प्रकृतिको संरक्षण गर्नु पर्ने सन्देश दिन्छ । यसले मानिसहरूले प्रकृतिको साथमा बाँच्नु पर्ने, त्यसको संरक्षण गर्नु पर्ने र त्यसको छायामा बाँच्नु पर्ने सन्देश दिन्छ । (ख) कथांशको उत्तर (अ) यो भनाइ कसको हो ? यो भनाइ कथाकार शङ्करको हो । (आ) यहाँ छोटा भनेर कसलाई भनिएको हो ? 'छोटा' भनेर मधेसी समुदायका बालबालिकाहरूलाई भनिएको हो । (इ) यो भनाइ कुन सन्दर्भमा आएको हो ? यो भनाइ मधेसी समुदायका बालबालिकाहरूको छिमेकमा बास गर्ने कुराको सन्दर्भमा आएको हो । यसमा मधेसी समुदायका बालबालिकाहरूको सङ्गतले अन्य समुदायका बालबालिकाहरूको बिग्रिने कुराको चर्चा गरिएको छ । (ई) यस अनुच्छेदमा अभिव्यक्त विचारले के कुराको सङ्केत गर्दछ ? यस अनुच्छेदमा अभिव्यक्त विचारले सामाजिक विभेद र छुवाछुतको सङ्केत गर्दछ । यसमा मधेसी समुदायका बालबालिकाहरूको छिमेकमा बास गर्ने कुराले अन्य समुदायका बालबालिकाहरूको बिग्रिने कुराको चर्चा गरिएको छ, जसले सामाजिक विभेद र छुवाछुतको संकेत गर्दछ । (उ) माथिको भनाइ कुन शीर्षकबाट लिइएको हो र यसका लेखक को हुन् ? यो भनाइ 'मधेसको माया' शीर्षकबाट लिइएको हो र यसका लेखक शङ्कर लामिछाने हुन् । (ग) निबन्धांशको उत्तर (अ) भौतिक शरीरको सौन्दर्य जीवनको सम्पूर्णता होइन भन्नुको तात्पर्य के हो ? भौतिक शरीरको सौन्दर्यले मानिसको जीवनको सम्पूर्णता निर्धारण गर्दैन । मानिसको जीवनमा भौतिक सौन्दर्यभन्दा पनि मानसिक शान्ति, आन्तरिक सौन्दर्य र मानसिक स्वास्थ्यले बढी महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ । (आ) निबन्धकारका दृष्टिमा मान्छेलाई शरीर वा मन केले सुन्दर बनाउँछ र किन ? निबन्धकारका दृष्टिमा मान्छेलाई मन केले सुन्दर बनाउँछ । किनभने मानिसको आन्तरिक सौन्दर्य, मानसिक शान्ति र आन्तरिक शक्तिले मानिसलाई साँच्चिकै सुन्दर बनाउँछ । भौतिक सौन्दर्यले मानिसको आन्तरिक शक्तिलाई प्रभावित गर्न सक्दैन । (इ) निबन्धकारको मन किन नफेरिएको होला ? निबन्धकारको मन नफेरिएको होला किनभने उनी आफ्नो प्रियजनको माया र स्नेहमा डुबेकी छिन् । उनी आफ्नो प्रियजनको माया र स्नेहले प्रेरित भई…

(क) कवितांशको उत्तर

(अ) सत्तारुढ भन्नाले के बुझिन्छ ?

(आ) 'भगदालु वन मानुष' भनेर कसलाई किन भनिएको होला ?

(इ) सहअस्तित्वको अँगालो भन्नाले के बुझिन्छ ?

(ई) ओडारको छानुमुनि भनेर के कुरालाई सङ्केत गरिएको होला ?

(उ) माथिको कवितांशको आशय के हो ?

(ख) कथांशको उत्तर

(अ) यो भनाइ कसको हो ?

(आ) यहाँ छोटा भनेर कसलाई भनिएको हो ?

(इ) यो भनाइ कुन सन्दर्भमा आएको हो ?

(ई) यस अनुच्छेदमा अभिव्यक्त विचारले के कुराको सङ्केत गर्दछ ?

(उ) माथिको भनाइ कुन शीर्षकबाट लिइएको हो र यसका लेखक को हुन् ?

(ग) निबन्धांशको उत्तर

(अ) भौतिक शरीरको सौन्दर्य जीवनको सम्पूर्णता होइन भन्नुको तात्पर्य के हो ?

(आ) निबन्धकारका दृष्टिमा मान्छेलाई शरीर वा मन केले सुन्दर बनाउँछ र किन ?

(इ) निबन्धकारको मन किन नफेरिएको होला ?

(ई) निबन्धकारको सुनखानीप्रतिको माया कसरी पग्लिएको छ ?

(उ) 'कदापि' र 'कुरूप' शब्दको अर्थ के हो ?

Discussion

More नेपाली (Nepali) questions