नेपाली (Nepali)NEB 2074 (old course)
तल दिइएको अनुच्छेदबाट मुख्य मुख्य कुरा नछुटाई पाँच वटा बुँदा टिप्नु होस् : रिस कसैमाथि जाइ लाग्ने वा कसैलाई हानि नोक्सानी गर्ने मानसिक प्रतिक्रिया हो । रिसाएको व्यक्ति खतरनाक वा डरलाग्दो हुन्छ । रिस…
5तल दिइएको अनुच्छेदबाट मुख्य मुख्य कुरा नछुटाई पाँच वटा बुँदा टिप्नु होस् : रिस कसैमाथि जाइ लाग्ने वा कसैलाई हानि नोक्सानी गर्ने मानसिक प्रतिक्रिया हो । रिसाएको व्यक्ति खतरनाक वा डरलाग्दो हुन्छ । रिस उठनाको मूल कारण निराशा हो । व्यक्ति आफ्नो चाहना पूर्ति गर्ने वा आफ्नो लक्ष्य प्राप्ति गर्ने कोसिसमा हुन्छ । लक्ष्यप्राप्तिमा कुनै बाधा उत्पन्न भएमा उसको चाहना पूर्ति हुन सक्दैन र निराशा आउँछ । निराशाले बाधकप्रति वा आफैप्रति रिस उत्पन्न गर्छ । अतः निराश भई रिसाएको व्यक्ति सर्वप्रथम बाधा हटाउन बाधकमाथि जाइ लाग्छ । यसरी जाइ लाग्दा पनि बाधा हट्न सकेन भने झन् अरु निराशा थपिन्छ र आफ्नै अयोग्यता वा असमर्थताप्रति आक्रोश उत्पन्न हुन्छ । यस्तो अवस्थामा व्यक्ति दुःखी र शोकातुर बन्छ । ऊ आफूले आफैलाई धिक्कार्दछ । आत्महत्या वा अन्य आफैलाई कष्ट दिने कार्य यस्तै व्यक्तिबाट भएको देखिन्छ । ईर्ष्या पनि रिस जस्तै अरुलाई हानि नोक्सानी गर्ने संवेग हो । ईर्ष्या कुनै व्यक्ति वा समूह विशेषप्रति गरिन्छ । ईर्ष्या दुई कारणले उत्पन्न हुन्छ । आफूले पाउनु पर्ने वा पाइ आएको सुविधा र हक कुनै अन्य व्यक्तिले पाउँदा आफू वञ्चित भएको महसुस गरेर पनि ईर्ष्या उत्पन्न हुन्छ । आफूले चाहेको कुरो अर्कैले पाउँदा पनि ईर्ष्या हुन्छ । ईर्ष्याको साधारण प्रतिक्रिया ईर्ष्या गरिएको व्यक्तिको कुभलो वा हानि नोक्सानी गर्न खोज्ने पनि हुन्छ । यसलाई आफ्नो विकासको काममा समेत लगाउन सकिन्छ । रिस खतरनाक र विनाशकारी हुने हुनाले यसको रचनात्मक उपयोग गर्न सकिँदैन तर ईर्ष्याको रचनात्मक उपयोग गर्न सकिन्छ ।
Answer
1. **रिसको परिभाषा र प्रकृति**
अनुच्छेदमा रिसलाई कसैमाथि जाइ लाग्ने वा हानि नोक्सानी गर्ने मानसिक प्रतिक्रिया भनेर परिभाषित गरिएको छ । रिसाएको व्यक्तिको व्यवहार खतरनाक र डरलाग्दो हुन्छ । यसले मानसिक तनाव र नकारात्मक प्रतिक्रिया उत्पन्न गर्छ ।
2. **रिसको मूल कारण: निराशा**
रिसको मूल कारण निराशा हो । जब व्यक्तिको चाहना पूर्ति हुन नसकेमा वा लक्ष्य प्राप्तिमा बाधा आएमा निराशा उत्पन्न हुन्छ । निराशाले बाधकप्रति वा आफैप्रति रिस उत्पन्न गर्छ ।
3. **रिसको प्रभाव र परिणाम**
निराश भई रिसाएको व्यक्तिले सर्वप्रथम बाधा हटाउन बाधकमाथि जाइ लाग्छ । बाधा हट्न नसकेमा झन् निराशा थपिन्छ र आफ्नै अयोग्यता वा असमर्थताप्रति आक्रोश उत्पन्न हुन्छ । यस अवस्थामा व्यक्तिले आफूलाई धिक्कार्दछ र दुःखी, शोकातुर बन्छ । यसले आत्महत्या वा आफैलाई कष्ट दिने कार्यमा पनि पुग्न सक्छ ।
4. **ईर्ष्याको परिभाषा र प्रकृति**
ईर्ष्या पनि रिस जस्तै अरुलाई हानि नोक्सानी गर्ने संवेग हो । ईर्ष्या कुनै व्यक्तिवा समूहप्रति गरिन्छ । ईर्ष्याको साधारण प्रतिक्रिया ईर्ष्या गरिएको व्यक्तिको कुभलो वा हानि नोक्सानी गर्न खोज्ने पनि हुन्छ ।
5. **ईर्ष्याको कारण र रचनात्मक उपयोग**
ईर्ष्या दुई कारणले उत्पन्न हुन्छ : आफूले पाउनु पर्ने सुविधा वा हक कुनै अन्य व्यक्तिले पाउँदा वञ्चित महसुस गर्ने र आफूले चाहेको कुरो अर्कैले पाउँदा । ईर्ष्याको रचनात्मक उपयोग गर्न सकिन्छ, जस्तै आफ्नो विकासको काममा लगाउन सकिन्छ । यसले रिस भन्दा फरक छ, किनभने रिस खतरनाक र विनाशकारी हुने हुनाले यसको रचनात्मक उपयोग गर्न सकिँदैन ।
Discussion
Loading…