'नालापानीमा' नाटकबाट प्रस्तुत गरिएको तलको अंश पढी सोधिएका प्रश्नहरूको उत्तर दिनु होस्: छोरा, नरो, अझ धैर्य गर, अरूलाई काँतर स्वर नसुना, जन्मभूमिको लाज बचा, जातिलाई छि: नभना ! मर्नै पर्दछ एक दिन…

### a) माथिको नाट्यांशमा धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई के कस्तो आह्वान गरेको छ ?

माथिको नाट्यांशमा धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई **देशभक्तिको उच्च आदर्श र त्यागको मार्गमा अघि बढ्ने** आह्वान गरेको छ । यस नाट्यांशमा धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई निम्नलिखित बिन्दुहरूमा आह्वान गरेको पाइन्छ :

1. **धैर्य र सहनशीलता** :
   धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई **धैर्य र सहनशीलता**को आह्वान गरेको छ । उनले भनेका छन्, *"छोरा, नरो, अझ धैर्य गर"* । यसले नेपाली वीरहरूलाई कष्ट र पीडामा पनि धैर्य राख्ने र सहनशील हुन आह्वान गरेको छ ।

2. **जाति र देशको लाज बचाउने** :
   धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई **"जन्मभूमिको लाज बचाउने"** र **"जातिलाई छि: नभनाउने"** आह्वान गरेको छ । यसले नेपाली वीरहरूलाई देशको सम्मान र गौरवको रक्षा गर्न आह्वान गरेको छ ।

3. **त्याग र बलिदानको मार्ग** :
   धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई **"मर्नै पर्दछ एक दिन"** भन्ने सत्यता स्वीकार गर्न आह्वान गरेको छ । उनले **"त्यसको ममता छोडि दे"** भनेर त्याग र बलिदानको मार्गमा अघि बढ्न आह्वान गरेको छ ।

4. **अपमान र पीडाको सामना गर्ने** :
   धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई **"दुःखलाई नमान्, अपमान गरी आँसुलाई फिर्ता गरि दे"** भनेर अपमान र पीडाको सामना गर्न आह्वान गरेको छ । यसले नेपाली वीरहरूलाई कष्टको सामना गर्ने र आँसु रोक्ने आह्वान गरेको छ ।

5. **सहनशीलताको बल** :
   धर्तीले **"तेरो सहनशीलता देखी बल अझ बढ्ला भाइमा लाख गुना"** भनेर सहनशीलताको बलको महत्त्व राखेको छ । यसले नेपाली वीरहरूलाई सहनशीलता राख्ने र त्यसबाट बल प्राप्त गर्न आह्वान गरेको छ ।

6. **मातृभूमिको ऋण तिराउने** :
   धर्तीले **"मेरो काखमा जति जति तैले तप तप रगत चुहाइस् यो, उति उति मातृऋण तिरेँ भनी पुत्र बरु सन्तोष मना"** भनेर नेपाली वीरहरूलाई मातृभूमिको ऋण तिराउन आह्वान गरेको छ । यसले नेपाली वीरहरूलाई देशको लागि रगत बहाउने र त्यसबाट सन्तोष लिन आह्वान गरेको छ ।

### b) माथिको नाट्यांशका आधारमा 'नालापानीमा' नाटकमा अभिव्यक्त देशभक्तिको वर्णन गर्नु होस् ।

'नालापानीमा' नाटकमा अभिव्यक्त देशभक्तिको वर्णन गर्दा निम्नलिखित बिन्दुहरू उल्लेख गर्न सकिन्छ :

1. **त्याग र बलिदानको भावना** :
   'नालापानीमा' नाटकमा देशभक्तिको अभिव्यक्ति त्याग र बलिदानको भावनामा आधारित छ । धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई **"मर्नै पर्दछ एक दिन"** भनेर त्याग र बलिदानको महत्त्व राखेको छ । यसले नेपाली वीरहरूलाई देशको लागि मर्ने र त्यसबाट अमर यश प्राप्त गर्ने आह्वान गरेको छ ।

2. **सहनशीलता र धैर्य** :
   देशभक्तिको अभिव्यक्ति सहनशीलता र धैर्यमा पनि आधारित छ । धर्तीले **"अझ धैर्य गर"** भनेर नेपाली वीरहरूलाई धैर्य राख्न आह्वान गरेको छ । यसले नेपाली वीरहरूलाई कष्ट र पीडामा पनि धैर्य राख्ने र सहनशील हुन आह्वान गरेको छ ।

3. **देशको सम्मान र गौरवको रक्षा** :
   देशभक्तिको अभिव्यक्ति देशको सम्मान र गौरवको रक्षामा पनि आधारित छ । धर्तीले **"जन्मभूमिको लाज बचा"** भनेर नेपाली वीरहरूलाई देशको सम्मान र गौरवको रक्षा गर्न आह्वान गरेको छ ।

4. **अपमान र पीडाको सामना** :
   देशभक्तिको अभिव्यक्ति अपमान र पीडाको सामना गर्ने भावनामा पनि आधारित छ । धर्तीले **"दुःखलाई नमान्, अपमान गरी आँसुलाई फिर्ता गरि दे"** भनेर नेपाली वीरहरूलाई अपमान र पीडाको सामना गर्न आह्वान गरेको छ ।

5. **मातृभूमिको ऋण तिराउने** :
   देशभक्तिको अभिव्यक्ति मातृभूमिको ऋण तिराउने भावनामा पनि आधारित छ । धर्तीले **"मेरो काखमा जति जति तैले तप तप रगत चुहाइस् यो, उति उति मातृऋण तिरेँ भनी पुत्र बरु सन्तोष मना"** भनेर नेपाली वीरहरूलाई मातृभूमिको ऋण तिराउन आह्वान गरेको छ ।

6. **अमर यश प्राप्त गर्ने** :
   देशभक्तिको अभिव्यक्ति अमर यश प्राप्त गर्ने भावनामा पनि आधारित छ । धर्तीले **"त्यसको ममता छोडि दे अमर यशले देश बना"** भनेर नेपाली वीरहरूलाई देशको लागि मर्ने र त्यसबाट अमर यश प्राप्त गर्न आह्वान गरेको छ ।

### निष्कर्ष
'नालापानीमा' नाटकमा अभिव्यक्त देशभक्तिको वर्णन गर्दा त्याग, बलिदान, सहनशीलता, धैर्य, देशको सम्मान र गौरवको रक्षा, अपमान र पीडाको सामना, मातृभूमिको ऋण तिराउने र अमर यश प्राप्त गर्ने भावनाहरू प्रमुख छन् । धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई देशको लागि मर्ने र त्यसबाट अमर यश प्राप्त गर्न आह्वान गरेको छ ।

---
### **विस्तृत वर्णन (अधिक विस्तारका लागि)**

#### **१. त्याग र बलिदानको भावना**
'नालापानीमा' नाटकमा देशभक्तिको अभिव्यक्ति त्याग र बलिदानको भावनामा आधारित छ । धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई **"मर्नै पर्दछ एक दिन"** भनेर त्याग र बलिदानको महत्त्व राखेको छ । यसले नेपाली वीरहरूलाई देशको लागि मर्ने र त्यसबाट अमर यश प्राप्त गर्ने आह्वान गरेको छ ।

- **"मर्नै पर्दछ एक दिन"** : धर्तीले मानिसको देहको अस्थायीता स्वीकार गरेर त्याग र बलिदानको महत्त्व राखेको छ । यसले नेपाली वीरहरूलाई देशको लागि मर्ने र त्यसबाट अमर यश प्राप्त गर्न आह्वान गरेको छ ।

- **"त्यसको ममता छोडि दे"** : धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई **"त्यसको ममता छोडि दे"** भनेर त्याग र बलिदानको मार्गमा अघि बढ्न आह्वान गरेको छ । यसले नेपाली वीरहरूलाई स्वार्थ त्याग्ने र देशको लागि मर्ने आह्वान गरेको छ ।

#### **२. सहनशीलता र धैर्य**
देशभक्तिको अभिव्यक्ति सहनशीलता र धैर्यमा पनि आधारित छ । धर्तीले **"अझ धैर्य गर"** भनेर नेपाली वीरहरूलाई धैर्य राख्न आह्वान गरेको छ ।

- **"अझ धैर्य गर"** : धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई कष्ट र पीडामा पनि धैर्य राख्न आह्वान गरेको छ । यसले नेपाली वीरहरूलाई कष्टको सामना गर्ने र धैर्य राख्ने आह्वान गरेको छ ।

- **"तेरो सहनशीलता देखी बल अझ बढ्ला भाइमा लाख गुना"** : धर्तीले सहनशीलताको बलको महत्त्व राखेको छ । यसले नेपाली वीरहरूलाई सहनशीलता राख्ने र त्यसबाट बल प्राप्त गर्न आह्वान गरेको छ ।

#### **३. देशको सम्मान र गौरवको रक्षा**
देशभक्तिको अभिव्यक्ति देशको सम्मान र गौरवको रक्षामा पनि आधारित छ । धर्तीले **"जन्मभूमिको लाज बचा"** भनेर नेपाली वीरहरूलाई देशको सम्मान र गौरवको रक्षा गर्न आह्वान गरेको छ ।

- **"जन्मभूमिको लाज बचा"** : धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई **"जन्मभूमिको लाज बचा"** भनेर देशको सम्मान र गौरवको रक्षा गर्न आह्वान गरेको छ । यसले नेपाली वीरहरूलाई देशको लागि लड्ने र त्यसबाट देशको सम्मान र गौरवको रक्षा गर्न आह्वान गरेको छ ।

- **"जातिलाई छि: नभना"** : धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई **"जातिलाई छि: नभना"** भनेर जातिको सम्मान र गौरवको रक्षा गर्न आह्वान गरेको छ ।

#### **४. अपमान र पीडाको सामना**
देशभक्तिको अभिव्यक्ति अपमान र पीडाको सामना गर्ने भावनामा पनि आधारित छ । धर्तीले **"दुःखलाई नमान्, अपमान गरी आँसुलाई फिर्ता गरि दे"** भनेर नेपाली वीरहरूलाई अपमान र पीडाको सामना गर्न आह्वान गरेको छ ।

- **"दुःखलाई नमान्"** : धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई **"दुःखलाई नमान्"** भनेर पीडाको सामना गर्न आह्वान गरेको छ ।

- **"अपमान गरी आँसुलाई फिर्ता गरि दे"** : धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई **"अपमान गरी आँसुलाई फिर्ता गरि दे"** भनेर अपमानको सामना गर्न आह्वान गरेको छ ।

#### **५. मातृभूमिको ऋण तिराउने**
देशभक्तिको अभिव्यक्ति मातृभूमिको ऋण तिराउने भावनामा पनि आधारित छ । धर्तीले **"मेरो काखमा जति जति तैले तप तप रगत चुहाइस् यो, उति उति मातृऋण तिरेँ भनी पुत्र बरु सन्तोष मना"** भनेर नेपाली वीरहरूलाई मातृभूमिको ऋण तिराउन आह्वान गरेको छ ।

- **"मेरो काखमा जति जति तैले तप तप रगत चुहाइस्"** : धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई **"मेरो काखमा जति जति तैले तप तप रगत चुहाइस्"** भनेर मातृभूमिको लागि रगत बहाउने आह्वान गरेको छ ।

- **"उति उति मातृऋण तिरेँ भनी पुत्र बरु सन्तोष मना"** : धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई **"उति उति मातृऋण तिरेँ भनी पुत्र बरु सन्तोष मना"** भनेर मातृभूमिको ऋण तिराउने र त्यसबाट सन्तोष लिन आह्वान गरेको छ ।

#### **६. अमर यश प्राप्त गर्ने**
देशभक्तिको अभिव्यक्ति अमर यश प्राप्त गर्ने भावनामा पनि आधारित छ । धर्तीले **"त्यसको ममता छोडि दे अमर यशले देश बना"** भनेर नेपाली वीरहरूलाई देशको लागि मर्ने र त्यसबाट अमर यश प्राप्त गर्न आह्वान गरेको छ ।

- **"त्यसको ममता छोडि दे"** : धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई **"त्यसको ममता छोडि दे"** भनेर स्वार्थ त्याग्ने र देशको लागि मर्ने आह्वान गरेको छ ।

- **"अमर यशले देश बना"** : धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई **"अमर यशले देश बना"** भनेर देशको लागि मर्ने र त्यसबाट अमर यश प्राप्त गर्न आह्वान गरेको छ ।

---
### **नाटकको सन्दर्भमा देशभक्तिको अभिव्यक्ति**
'नालापानीमा' नाटकमा धर्तीको भूमिका देशभक्तिको उच्च आदर्शको प्रतिनिधित्व गर्दछ । धर्तीले नेपाली वीरहरूलाई त्याग, बलिदान, सहनशीलता, धैर्य, देशको सम्मान र गौरवको रक्षा, अपमान र पीडाको सामना, मातृभूमिको ऋण तिराउने र अमर यश प्राप्त गर्ने भावनाहरूको आह्वान गरेको छ ।

यस नाटकमा देशभक्तिको अभिव्यक्ति निम्नलिखित बिन्दुहरूमा केन्द्रित छ :
- **त्याग र बलिदान** : देशको लागि मर्ने र त्यसबाट अमर यश प्राप्त गर्ने भावना।
- **सहनशीलता र धैर्य** : कष्ट र पीडामा पनि धैर्य राख्ने र सहनशील हुन आह्वान।
- **देशको सम्मान र गौरवको रक्षा** : जन्मभूमिको लाज बचाउने र जातिको सम्मान राख्ने भावना।
- **अपमान र पीडाको सामना** : दुःखलाई नमान्ने र अपमानको सामना गर्ने भावना।
- **मातृभूमिको ऋण तिराउने** : मातृभूमिको लागि रगत बहाउने र त्यसबाट सन्तोष लिने भावना।
- **अमर यश प्राप्त गर्ने** : देशको लागि मर्ने र त्यसबाट अमर यश प्राप्त गर्ने भावना।

यसरी 'नालापानीमा' नाटकमा देशभक्तिको अभिव्यक्ति त्याग, बलिदान, सहनशीलता, धैर्य, देशको सम्मान र गौरवको रक्षा, अपमान र पीडाको सामना, मातृभूमिको ऋण तिराउने र अमर यश प्राप्त गर्ने भावनाहरूमा आधारित छ ।

---