१६. 'एक चिहान' उपन्यासमा काजक्रिया र बिहेवारी गर्ने सम्बन्धमा के कस्तो परिवर्तनको चाहना राखिएको छ ? तपाई त्यसप्रति सहमत या असहमत के हुनु हुन्छ ? तर्क दिएर लेख्नु होस् ।

१६. **उत्तर:**

'एक चिहान' उपन्यासमा लेखक **लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा**ले नेपाली समाजमा प्रचलित **काजक्रिया** र **बिहेवारी** सम्बन्धमा गहिरो आलोचना गर्दै नयाँ मूल्य मान्यता राखेका छन्। उपन्यासमा **काजक्रिया**लाई समाजमा प्रचलित **अन्धविश्वास**, **अन्धश्रद्धा** र **अनावश्यक परम्परागत रीति-रिवाज**को रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। यसमा **मृतकको अन्त्येष्टि**मा गरिने **अनावश्यक खर्च**, **अन्धविश्वासपूर्ण क्रियाकलाप** (जस्तै: चिहानमा राखिने वस्तुहरू, पितृदेवताको नामले गरिने अनावश्यक क्रियाकलाप) र **समाजमा प्रचलित बिहेवारी** (जस्तै: महिलाको दमन, जात-पातको भेदभाव, सामाजिक असमानता)लाई आलोचना गरिएको छ।

लेखकले **नयाँ मानवतावादी मूल्य**को पक्षमा रहेर **काजक्रिया**लाई **संस्कारको रूपमा** परिवर्तन गर्नुपर्ने सुझाव दिएका छन्। उपन्यासमा **काजक्रिया**लाई **सादगी**, **संस्कार** र **मानवतावादी दृष्टिकोण**बाट हेर्नुपर्ने सुझाव दिइएको छ। त्यस्तै, **बिहेवारी**मा पनि **महिलाको सम्मान**, **जात-पातको भेदभावको अन्त्य** र **सामाजिक समानताको पक्षमा** परिवर्तनको चाहना राखिएको छ।

**मेरो दृष्टिकोण:**
म **लेखकको विचारसँग सहमत** छु। **काजक्रिया** र **बिहेवारी**मा प्रचलित **अन्धविश्वास** र **अनावश्यक परम्परागत रीति-रिवाज**ले समाजमा **अन्धकार** फैलाउँछन्। **सादगी**, **संस्कार** र **मानवतावादी दृष्टिकोण**को विकास गर्नुपर्छ। त्यस्तै, **महिलाको सम्मान**, **जात-पातको भेदभावको अन्त्य** र **सामाजिक समानताको पक्षमा** परिवर्तन आवश्यक छ।

**तर्क:**
१. **काजक्रिया**मा गरिने **अनावश्यक खर्च**ले गरीब परिवारलाई आर्थिक रूपमा त्रास दिँदछ। **सादगी** र **संस्कार**को पक्षमा परिवर्तन गर्नाले समाजमा **आर्थिक समानता**को विकास हुन्छ।
२. **बिहेवारी**मा प्रचलित **महिलाको दमन** र **जात-पातको भेदभाव**ले समाजमा **असमानता**को विकास गर्छ। **सामाजिक समानताको पक्षमा** परिवर्तन गर्नाले समाजमा **सकारात्मक परिवर्तन** आउँछ।
३. **अन्धविश्वास** र **अन्धश्रद्धा**ले मानिसको **बौद्धिक विकास**मा बाधा पुर्‍याउँछ। **वैज्ञानिक दृष्टिकोण**को विकास गर्नाले समाजमा **प्रगति**को मार्ग खुल्छ।

**निष्कर्ष:**
'एक चिहान' उपन्यासमा राखिएको **काजक्रिया** र **बिहेवारी**मा परिवर्तनको चाहना **सकारात्मक** र **समाजको हितमा**को छ। **सादगी**, **संस्कार** र **मानवतावादी दृष्टिकोण**को विकास गर्नुपर्छ। त्यस्तै, **महिलाको सम्मान**, **जात-पातको भेदभावको अन्त्य** र **सामाजिक समानताको पक्षमा** परिवर्तन आवश्यक छ।