नेपाली (Nepali)NEB 2074 (old course)
कुनै दुई प्रश्नको उत्तर दिनु होस् : (क) तलको अनुच्छेदका आठ वटा सरल वाक्यलाई चार वटा जटिल वाक्यमा परिवर्तन गर्नु होस्: म घुम्नका लागि जुम्ला गएँ । मैले चन्दननाथ मन्दिर हेरें । म मुगुको राराताल पुगें…
8कुनै दुई प्रश्नको उत्तर दिनु होस् : (क) तलको अनुच्छेदका आठ वटा सरल वाक्यलाई चार वटा जटिल वाक्यमा परिवर्तन गर्नु होस्: म घुम्नका लागि जुम्ला गएँ । मैले चन्दननाथ मन्दिर हेरें । म मुगुको राराताल पुगें । म त्यहाँको प्राकृतिक सुन्दरताबाट मोहित भएँ । तपाईं कर्णालीका स्याउ खान चाहनु हुन्छ । तपाईं जुम्ला जानु होस् । तपाईं कर्णाली राजमार्ग जोडिएको दैलेखमा पानीमा आगो बलेको देख्नु हुने छ । तपाईं त्यहाँ नेपाली भाषाको पहिलो शिलालेख पढ्न पाउनु हुने छ । (ख) तलको अनुच्छेदका वाक्यहरूलाई करण भए अकरण र अकरण भए करणमा परिवर्तन गर्नु होस् : महेश स्वदेशमा छ । ऊ विदेश गएको छैन । उसले धेरै पढेको छ । उसलाई चिन्ता छैन । ऊ इलमी छ । उसलाई अरूले हेप्न सकेका छैनन् । उससँग परिवारका सदस्यहरू सन्तुष्ट छन् । उनीहरूले महेशलाई हेर्नु परेको छैन । (ग) तलका सरल वाक्यहरूलाई एउटै वाक्यमा संश्लेषण गर्नु होस् : राम बहादुर आए । राम बहादुरले लतमायालाई भेटे । राम बहादुरले सुब्बाको सन्देश सुनाए । राम बहादुर सरासर हिँडे ।
Answer
(क) सरल वाक्यलाई जटिल वाक्यमा परिवर्तन
उत्तर:
१. म घुम्नका लागि जुम्ला गएँ र मैले चन्दननाथ मन्दिर हेरें। → जुम्ला घुम्न जाने क्रममा मले चन्दननाथ मन्दिरको दर्शन गरेको छु।
२. म मुगुको राराताल पुगें र म त्यहाँको प्राकृतिक सुन्दरताबाट मोहित भएँ। → मुगुको राराताल पुग्दा त्यहाँको प्राकृतिक सुन्दरताले मलाई मोहित बनायो।
३. तपाईं कर्णालीका स्याउ खान चाहनु हुन्छ र तपाईं जुम्ला जानु होस्। → यदि तपाईं कर्णालीका स्याउ खान चाहनुहुन्छ भने तपाईंले जुम्ला जानु पर्दछ।
४. तपाईं कर्णाली राजमार्ग जोडिएको दैलेखमा पानीमा आगो बलेको देख्नु हुने छ र तपाईं त्यहाँ नेपाली भाषाको पहिलो शिलालेख पढ्न पाउनु हुने छ। → तपाईं कर्णाली राजमार्गले जोडिएको दैलेखमा पानीमा आगो बलेको दृश्य देख्नुहुनेछ र त्यहाँ नेपाली भाषाको पहिलो शिलालेख पढ्न पाउनुहुनेछ।
(ख) करण भए अकरण र अकरण भए करणमा परिवर्तन
उत्तर:
१. महेश स्वदेशमा छ। → महेश स्वदेशमा छैन। (करण → अकरण)
२. ऊ विदेश गएको छैन। → ऊ विदेश गएको छ। (अकरण → करण)
३. उसले धेरै पढेको छ। → उसले धेरै पढेको छैन। (करण → अकरण)
४. उसलाई चिन्ता छैन। → उसलाई चिन्ता छ। (अकरण → करण)
५. ऊ इलमी छ। → ऊ इलमी छैन। (करण → अकरण)
६. उसलाई अरूले हेप्न सकेका छैनन्। → उसलाई अरूले हेप्न सक्नु भएको छ। (अकरण → करण)
७. उससँग परिवारका सदस्यहरू सन्तुष्ट छन्। → उससँग परिवारका सदस्यहरू सन्तुष्ट छैनन्। (करण → अकरण)
८. उनीहरूले महेशलाई हेर्नु परेको छैन। → उनीहरूले महेशलाई हेर्नु पर्ने छ। (अकरण → करण)
(ग) सरल वाक्यहरूको संश्लेषण
उत्तर:
राम बहादुर आए, लतमायालाई भेटे, सुब्बाको सन्देश सुनाए र सरासर हिँडे। → राम बहादुरले लतमायालाई भेटेर सुब्बाको सन्देश सुनाईदिन हिँडे।
सम्पूर्ण उत्तर (संक्षिप्त र पूर्ण)
(क) सरल वाक्यलाई जटिल वाक्यमा परिवर्तन
१. मले चन्दननाथ मन्दिरको दर्शन गरेको छु जुम्ला घुम्न जाने क्रममा। २. मुगुको राराताल पुग्दा त्यहाँको प्राकृतिक सुन्दरताले मलाई मोहित बनायो। ३. यदि तपाईं कर्णालीका स्याउ खान चाहनुहुन्छ भने तपाईंले जुम्ला जानु पर्दछ। ४. तपाईं कर्णाली राजमार्गले जोडिएको दैलेखमा पानीमा आगो बलेको दृश्य देख्नुहुनेछ र त्यहाँ नेपाली भाषाको पहिलो शिलालेख पढ्न पाउनुहुनेछ।
(ख) करण-अकरण परिवर्तन
| करण वाक्य | अकरण वाक्य |
|---|---|
| महेश स्वदेशमा छ। | महेश स्वदेशमा छैन। |
| ऊ विदेश गएको छैन। | ऊ विदेश गएको छ। |
| उसले धेरै पढेको छ। | उसले धेरै पढेको छैन। |
| उसलाई चिन्ता छैन। | उसलाई चिन्ता छ। |
| ऊ इलमी छ। | ऊ इलमी छैन। |
| उसलाई अरूले हेप्न सकेका छैनन्। | उसलाई अरूले हेप्न सक्नु भएको छ। |
| उससँग परिवारका सदस्यहरू सन्तुष्ट छन्। | उससँग परिवारका सदस्यहरू सन्तुष्ट छैनन्। |
| उनीहरूले महेशलाई हेर्नु परेको छैन। | उनीहरूले महेशलाई हेर्नु पर्ने छ। |
(ग) संश्लेषित वाक्य
राम बहादुरले लतमायालाई भेटेर सुब्बाको सन्देश सुनाईदिन हिँडे।
सम्पूर्ण उत्तरको स्वरूप:
- (क) चार वटा जटिल वाक्यहरूको निर्माण गरिएको छ।
- (ख) करण र अकरणको परिवर्तन तालिकाबद्ध रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
- (ग) एकै वाक्यमा संश्लेषण गरिएको छ।
सन्दर्भ:
- NEB २०७४ को परीक्षा मानक अनुसार वाक्य परिवर्तन र संश्लेषणको नियम पालना गरिएको छ।
- सरलता, स्पष्टता र शैलीगत सटिकता कायम गरिएको छ।
Discussion
Loading…