नेपाली (Nepali)NEB 2074 (old course)
तलको अनुच्छेद पढी सोधिएका प्रश्नहरूको छोटो छरितो उत्तर दिनु होस् : १० खाद्यान्नको उत्पादनका निम्ति खनजोत गरिने, बालीनाली लगाइने, मलजल हालिने, गोडमेल गरिने, बालीनाली भित्र्याइने आदि सबै कामको सामूहिक…
10तलको अनुच्छेद पढी सोधिएका प्रश्नहरूको छोटो छरितो उत्तर दिनु होस् : १० खाद्यान्नको उत्पादनका निम्ति खनजोत गरिने, बालीनाली लगाइने, मलजल हालिने, गोडमेल गरिने, बालीनाली भित्र्याइने आदि सबै कामको सामूहिक नाम कृषि हो। कृषि कार्यका निम्ति खेत र बारी चाहिन्छन्, सिँचाइको आवश्यकता पर्दछ र औजारहरू पनि चाहिन्छन्। खेती गरिने र खास गरी धान रोपिने जमिनलाई खेत भनिन्छ। यो गरा गरा पारी बनाइएको हुन्छ। नहर र कुलाको पानी लाग्ने गैरी खेत र पानी नलाग्ने अनि आकाशबाट पानी परेको मौका छोपी खेती गरिने टारी खेत गरी खेत दुई प्रकारका हुन्छन्। नहर, कुलो नलाग्ने र धान नफल्ने आबाद जग्गालाई बारी भनिन्छ। यसका पनि दुई प्रकार हुन्छन्। पहाडका फेद वा भित्तामा हुने भिरालो परेको तथा पानी नलाग्ने र नअडिने पाखो बारी वा भिर बारी पहिलो हो। रुख, बोट बिरुवा आदि फाँडेर बाली लगाउनका निम्ति खनखान गरिएको पहाडी पाखाको खोरिया बारी दोस्रो हो। उर्वरा शक्तिका आधारमा खेत वा कृषि भूमि चार प्रकारको हुन्छ - अब्बल, दोयम, सिम र चहार। कुलो वा नहरबाट सिँचाइ सुविधा पुगेको, वर्षमा दुई वा सो भन्दा बढी बाली लाग्ने र मलिलो माटो भएको असल, उम्दा एवम् उब्जाउ भूमि नै अब्बल खेत हो। यस्तो खेत तराई र भित्री मधेसमा हुन्छ। दोस्रो दर्जाको वा अब्बल भन्दा कम उब्जाउ र सिमभन्दा बढी उब्जाउ हुने जमिनलाई दोयम भनिन्छ। यस्तो जग्गा तराईको माथिल्लो भाग, भित्री मधेस, पहाडका केही ठाउँ र उपत्यकामा भेटिन्छ। खाद्यान्नको उब्जनी राम्ररी नहुने तेस्रो दर्जाको खेतलाई सिम भनिन्छ। यस्तो खेत पहाडी भागमा हुन्छ। कुलो नलाग्ने र खेतीका निम्ति बर्सातमा भर पर्नु पर्ने अनि सुक्खा माटो भएको र सबभन्दा कमसल खेत चहार हो। नेपालका उच्च पहाडी भेग र तल्लो हिमाली भेगमा यस्ता खेत रहेको पाइन्छ। नेपालमा परम्परागत सिँचाइका साथै आधुनिक सिँचाइका प्रक्रिया समेत प्रचलनमा छन्। नेपालीहरूले खेतीपाती गर्दा हलो, जुवा,
Answer
### **१. कृषि भनेको के हो?**
कृषि भनेको खाद्यान्नको उत्पादनका लागि खनजोत गर्ने, बालीनाली लगाउने, मलजल हाल्ने, गोडमेल गर्ने, बालीनाली भित्र्याउने आदि सबै कामको सामूहिक नाम हो। यसमा खेत र बारीको प्रयोग, सिँचाइको व्यवस्था र कृषि औजारहरूको प्रयोग पर्दछ।
---
### **२. खेत र बारीमा के भिन्नता छ?**
खेत र बारीमा निम्नलिखित भिन्नता छन्:
| **खेत** | **बारी** |
|-----------|-----------|
| धान रोपिने जमिन हो। | धान नफल्ने आबाद जग्गा हो। |
| गरा गरा पारी बनाइएको हुन्छ। | पहाडी फेद वा भित्तामा हुने भिरालो परेको वा खोरिया बारी हुन्छ। |
| नहर र कुलाको पानी लाग्ने गैरी खेत र पानी नलाग्ने टारी खेत दुई प्रकारका हुन्छन्। | दुई प्रकारका हुन्छन्: भिर बारी र खोरिया बारी। |
| सिँचाइ सुविधा भएको हुन्छ। | सिँचाइ सुविधा नहुन सक्छ। |
---
### **३. खेतका प्रकारहरू के के हुन्?**
खेतका प्रकारहरू निम्नानुसार छन्:
1. **नहर र कुलाको पानी लाग्ने गैरी खेत**
- यसमा सिँचाइ सुविधा पुग्छ।
. **पानी नलाग्ने टारी खेत**
- यसमा आकाशबाट पानी परेको मौका छोपी खेती गरिन्छ।
---
### **४. बारीका प्रकारहरू के के हुन्?**
बारीका प्रकारहरू निम्नानुसार छन्:
1. **भिर बारी**
- पहाडका फेद वा भित्तामा हुने भिरालो परेको तथा पानी नलाग्ने पाखो बारी हो।
2. **खोरिया बारी**
- रुख, बोट बिरुवा आदि फाँडेर बाली लगाउनका लागि खनखान गरिएको पहाडी पाखाको बारी हो।
---
### **५. उर्वरा शक्तिका आधारमा खेतका प्रकारहरू के के हुन्?**
उर्वरा शक्तिका आधारमा खेतका प्रकारहरू निम्नानुसार छन्:
| **प्रकार** | **वर्णन** | **स्थान** |
|-------------|------------|------------|
| **अब्बल खेत** | कुलो वा नहरबाट सिँचाइ सुविधा पुगेको, वर्षमा दुई वा सो भन्दा बढी बाली लाग्ने र मलिलो माटो भएको उब्जाउ भूमि। | तराई र भित्री मधेसमा। |
| **दोयम खेत** | अब्बल भन्दा कम उब्जाउ र सिमभन्दा बढी उब्जाउ हुने जमिन। | तराईको माथिल्लो भाग, भित्री मधेस, पहाडका केही ठाउँ र उपत्यकामा। |
| **सिम खेत** | खाद्यान्नको उब्जनी राम्ररी नहुने तेस्रो दर्जाको खेत। | पहाडी भागमा। |
| **चहार खेत** | कुलो नलाग्ने, सुक्खा माटो भएको र सबभन्दा कमसल खेत। | नेपालका उच्च पहाडी भेग र तल्लो हिमाली भेगमा। |
---
### **६. नेपालमा कृषि गर्नका लागि के के आवश्यक पर्दछ?**
नेपालमा कृषि गर्नका लागि निम्न आवश्यक पर्दछ:
- **खेत र बारी** – खेती गर्नका लागि खेत र बारी आवश्यक हुन्छ।
- **सिँचाइ सुविधा** – खेतीका लागि सिँचाइको व्यवस्था गर्नुपर्दछ।
- **कृषि औजारहरू** – हलो, जुवा, कुदाल, फाल्गुन आदि कृषि औजारहरूको प्रयोग हुन्छ।
- **उर्वरक र मल** – माटोको उर्वरा शक्ति बढाउनका लागि मलजलको प्रयोग हुन्छ।
- **बालीनाली** – धान, मकै, गहुँ आदि बालीनालीको लागि खेतको आवश्यकता हुन्छ।
---
Discussion
Loading…