'एक चिहान' उपन्यासको तलको अंश पढी सोधिएका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् : भाइ बहिनीहरूको व्यवहार सिद्धई हलुङ्गो भएको साथसाथै असार पनि राम्रो भएको हुनाले शिवनारान त अत्यधिक खुसी छन्। रोपाइँ सिद्धिएदेखि…

(क) कवितांशको प्रश्नहरूको उत्तर

(अ) 'जहाँ' शब्दले कुन ठाउँलाई सङ्केत गरेको छ ?

'जहाँ' शब्दले प्रकृतिको स्वाभाविक, स्वतन्त्र र शुद्ध रूपमा बाँच्ने स्थानलाई सङ्केत गरेको छ। यसले मानव सभ्यताको हस्तक्षेपबाट मुक्त, प्राकृतिक वातावरणमा बाँच्ने जन्तु, पौधा र प्राणीहरूको निवासस्थानलाई बुझाउँछ। कवितामा उल्लेखित आलु बखडाका हाँगा, कुखुराका चल्लाहरू, मृगमरीचिकाको पछि लाग्नेहरू, आरुका फूल र मृगशावकहरू सबै प्राकृतिक वातावरणमा बाँच्ने प्राणीहरू हुन्।

(आ) 'मृगशावक मुटुको स्पन्दनभैं खेल्छन्' भन्नुको तात्पर्य के हो ?

यस पङ्क्तिले प्रकृतिको स्वाभाविक रमाइलो र स्वतन्त्रतालाई बुझाउँछ। मृगशावकहरूको मुटुको स्पन्दनले उनीहरूको स्वाभाविक खेलकुद, उफ्रिने र उछल्किने स्वभावलाई जनाउँछ। यसले मानव सभ्यताको बन्धनबाट मुक्त प्राकृतिक जीवनको आनन्दलाई व्यक्त गर्दछ।

(इ) 'धूपी र सल्ला रून्नुको कारण के हो ?'

धूपी र सल्ला रुन्छन् प्रकृतिको स्वाभाविक सुन्दरताको स्मरणमा। यसले मानव सभ्यताको हस्तक्षेपबाट मुक्त प्राकृतिक वातावरणमा बाँच्ने प्राणीहरूको स्मरण गर्दछ। मृगमरीचिका पछि लाग्नेहरूको यादमा धूपी र सल्ला रुन्छन् भनेको मानव सभ्यताको विकासले प्राकृतिक जीवनलाई नष्ट पार्ने कुरालाई दुखद स्मरण गर्दछ।

(ई) 'मानिसका गालामा आरुका फूल फुल्नुले के कुरालाई के सङ्केत गर्दछ ?'

यसले मानव सभ्यताको विकासले प्राकृतिक सुन्दरताको नाशलाई सङ्केत गर्दछ। आरुका फूल मानिसका गालामा फुल्नु भनेको मानव सभ्यताको विकासले प्राकृतिक वातावरणलाई नष्ट पार्दै मानवको स्वभावमा पनि प्राकृतिक सुन्दरताको कमी आउनु हो। यसले मानव सभ्यताको विकासले प्राकृतिक जीवनलाई नष्ट पार्ने कुरालाई दुखद रूपमा व्यक्त गर्दछ।

(उ) यस कवितांशको मूल भाव के हो ?

यस कवितांशको मूल भाव प्राकृतिक वातावरणको सुन्दरता र स्वाभाविक जीवनको स्मरण गर्नु हो। कविता मानव सभ्यताको विकासले प्राकृतिक जीवनलाई नष्ट पार्ने कुरालाई दुखद रूपमा व्यक्त गर्दछ। यसले प्राकृतिक वातावरणमा बाँच्ने प्राणीहरूको स्वाभाविक जीवनको स्मरण गर्दै मानव सभ्यताको विकासले प्राकृतिक सुन्दरताको नाश हुने कुरालाई व्यक्त गर्दछ।

---

(ख) कथांशको प्रश्नहरूको उत्तर

(अ) गौरीले शङ्करलाई किन "दिदीआमाको घर नजाउ" भनेकी हो ?

गौरीले शङ्करलाई दिदीआमाको घर नजाउ भनेकी हो दिदीआमाको स्वभाव र व्यवहारको कारण। गौरीले दिदीआमालाई 'बोक्सी बुढी' भनेकी छिन्, जसले गर्दा शङ्करलाई दिदीआमाको घरमा जाने अनुमति नदिनु उचित लागेको हो। गौरीले शङ्करलाई आफ्नो दिदीआमाको घरमा जाने अनुमति नदिनुले उनीहरूको बीचमा स्नेह र संरक्षणको भावना देखिन्छ।

(आ) गौरीले आफ्नी फुपुदीदीलाई 'बोक्सी बुढी' भन्नाको कारण के हो ?

गौरीले आफ्नी फुपुदीदीलाई 'बोक्सी बुढी' भनेकी हो उनको स्वभाव र व्यवहारको कारण। दिदीआमाले शङ्करलाई गाली गरेकी छिन् र उनको व्यवहारले गर्दा गौरीलाई उनलाई 'बोक्सी बुढी' भन्नु स्वाभाविक लागेको हो। यसले दिदीआमाको स्वभावमा कडा र असहिष्णुता देखिन्छ।

(इ) "छोटाको हावा लागेपछि बडाको स्वभाव कताबाट होस् ?" भन्नाको तात्पर्य के हो ?

यस पङ्क्तिले छोटो उमेरका व्यक्तिहरूको व्यवहारले बढी उमेरका व्यक्तिहरूको स्वभावमा परिवर्तन आउनुलाई बुझाउँछ। यसले गौरी र शङ्करको उमेरको अन्तर र उनको व्यवहारको प्रभावलाई जनाउँछ। दिदीआमाले गौरी र शङ्करको व्यवहारले उनको स्वभावमा परिवर्तन आउनुको कारणले गर्दा यस्तो भनिन्छ।

(ई) दिदीआमाले कस्तालाई छोटो भनेकी हुन् ?

दिदीआमाले गौरी र शङ्करलाई छोटो भनेकी हुन्। यसले गौरी र शङ्करको उमेरको अन्तर र उनको व्यवहारको प्रभावलाई जनाउँछ। दिदीआमाले गौरी र शङ्करको व्यवहारले उनको स्वभावमा परिवर्तन आउनुको कारणले गर्दा यस्तो भनिन्छ।

(उ) उपर्युक्त कथांशबाट गौरी र शङ्करका बीच कस्तो सम्बन्ध देखा पर्छ ?

गौरी र शङ्करका बीच स्नेहपूर्ण र संरक्षणात्मक सम्बन्ध देखा पर्छ। गौरी शङ्करलाई आफ्नो दिदीआमाको घरमा जाने अनुमति नदिनुले उनीहरूको बीचमा स्नेह र संरक्षणको भावना देखिन्छ। गौरी शङ्करको हितको लागि चिन्तित छिन् र उनलाई संरक्षण गर्ने प्रयास गर्दछिन्।

---

(ग) निबन्धांशको प्रश्नहरूको उत्तर

(अ) यस निबन्धांशमा शाकाहारी र मांसाहारी बीच कस्तो भिन्नता देखााइएको छ ?

(आ) भोकमरी भनेको के हो ?

भोकमरी भनेको आहारको अभावमा मानिसहरूको शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्यमा हुने नकारात्मक प्रभाव हो। यसले मानिसहरूको शारीरिक विकासमा बाधा पुर्‍याउँछ र उनको कार्यक्षमता कम गर्दछ। भोकमरीले मानिसहरूको जीवनस्तरमा नकारात्मक प्रभाव पार्दछ र समाजमा असमानता बढाउँछ।

(इ) भोकमरीको कारण केलाई मानिएको छ ?

भोकमरीको कारण आर्थिक असमानता, संसाधनको असमान वितरण र पर्यावरणीय समस्याहरूलाई मानिएको छ। निबन्धांशमा उल्लेख गरिए अनुसार, एक धनी मांसाहारीले १० गरिब शाकाहारीको खाना हसुर्छ, जसले गर्दा गरिबहरूको भोकमरी बढ्छ। यसले गर्दा भोकमरीको मुख्य कारण आर्थिक असमानता र संसाधनको असमान वितरण हो।

(ई) 'ग्लोबल वार्मिङ' को तात्पर्य के हो ?

'ग्लोबल वार्मिङ' भनेको पृथ्वीको औसत तापक्रममा वृद्धि हो। यसले गर्दा वातावरणमा हुने परिवर्तनले मानिसहरूको जीवनमा नकारात्मक प्रभाव पार्दछ। ग्लोबल वार्मिङले वातावरणीय समस्याहरू बढाउँछ, जसले गर्दा भोकमरी, जलवायु परिवर्तन र अन्य समस्याहरू बढ्छन्।

(उ) यस निबन्धांशले प्रस्तुत गरेको मूल समस्या के हो ?

यस निबन्धांशले आर्थिक असमानता र भोकमरीको समस्यालाई प्रस्तुत गरेको छ। निबन्धांशमा उल्लेख गरिए अनुसार, धनी वर्गले मांसाहारी भोजन खाने क्रममा गरिब वर्गको शाकाहारी भोजनको खपत बढाउँछ, जसले गर्दा गरिबहरूको भोकमरी बढ्छ। यसले गर्दा भोकमरीको समस्या बढ्दै जान्छ र यसले समाजमा असमानता बढाउँछ। यसले गर्दा भोकमरीको समस्या समाधान गर्ने आवश्यकता देखिन्छ।