कुनै दुई प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : क) तलका आठ वटा सरल वाक्यलाई चार वटा जटिल वाक्यमा परिवर्तन गर्नुहोस् : हामी विद्यार्थी हौं। हामीले पढ्नु पर्छ। हामी राम्रो पढ्छौं। हाम्रा अभिभावक खुसी हुनु हुन्छ।…

क) सरल वाक्यलाई जटिल वाक्यमा परिवर्तन गर्दा वाक्यका तत्वहरूको सम्बन्ध, अर्थ र व्याकरणिक नियमहरूको पालना गर्नुपर्छ। सरल वाक्यहरूको अर्थ एकै वाक्यमा समेट्दा जटिल वाक्य बन्छ। यसमा संयोजक शब्दहरू (जस्तै: र, त, जसले, जसरी, जुन, जस्तो, किनभने, तर, तथापि, यद्यपि, आदि) प्रयोग गरिन्छ। तलका आठ वटा सरल वाक्यलाई चार वटा जटिल वाक्यमा परिवर्तन गरिएको छ:

1. **हामी विद्यार्थी हौं र हामीले राम्रो पढ्नु पर्छ, जसले गर्दा हाम्रा अभिभावक खुसी हुनु हुन्छ।**
   *(सम्बन्ध: विद्यार्थी हुनु र राम्रो पढ्नुको सम्बन्ध, अभिभावकको खुसीको कारण)*

2. **हामीले समाजसेवा गर्नु पर्छ, जसरी हामीले प्रसिद्धि कमाउँछौं, तर हामी स्वार्थी हुनु हुँदैन।**
   *(सम्बन्ध: समाजसेवा गर्नु र प्रसिद्धि कमाउनुको तुलना, स्वार्थी नहुनुको अनिवार्यता)*

3. **हाम्रो जीवन छोटो छ, किनभने हामीले राम्रो पढ्नु पर्छ र समाजको सेवा गर्नु पर्छ।**
   *(सम्बन्ध: जीवनको छोटो हुनु र पढ्नु र सेवा गर्नुको कारण)*

4. **हामी विद्यार्थी हौं जसले गर्दा हामीले राम्रो पढ्नु पर्छ र स्वार्थी हुनु हुँदैन, तर हामीले प्रसिद्धि कमाउँछौं।**
   *(सम्बन्ध: विद्यार्थी हुनुको कारण र स्वार्थी नहुनुको अनिवार्यता, प्रसिद्धिको प्राप्ति)*

---
**व्याख्या:**
1. **प्रथम जटिल वाक्य:**
   - सरल वाक्यहरू: "हामी विद्यार्थी हौं। हामीले राम्रो पढ्नु पर्छ। हाम्रा अभिभावक खुसी हुनु हुन्छ।"
   - जटिल वाक्यमा "र" र "जसले" संयोजक शब्दहरू प्रयोग गरिएको छ। विद्यार्थी हुनु र राम्रो पढ्नुको सम्बन्ध र अभिभावकको खुसीको कारणलाई एकै वाक्यमा समेटिएको छ।

2. **दितीय जटिल वाक्य:**
   - सरल वाक्यहरू: "हामीले समाजसेवा गर्नु पर्छ। हामीले प्रसिद्धि कमाउँछौं। हामी स्वार्थी हुनु हुँदैन।"
   - "जसरी" र "तर" संयोजक शब्दहरू प्रयोग गरिएको छ। समाजसेवा गर्नु र प्रसिद्धि कमाउनुको तुलना गरिएको छ र स्वार्थी नहुनुको अनिवार्यता जोडिएको छ।

3. **तृतीय जटिल वाक्य:**
   - सरल वाक्यहरू: "हाम्रो जीवन छोटो छ। हामीले राम्रो पढ्नु पर्छ। हामीले समाजसेवा गर्नु पर्छ।"
   - "किनभने" संयोजक शब्द प्रयोग गरिएको छ। जीवनको छोटो हुनुको कारणलाई पढ्नु र सेवा गर्नुको रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।

4. **चतुर्थ जटिल वाक्य:**
   - सरल वाक्यहरू: "हामी विद्यार्थी हौं। हामीले राम्रो पढ्नु पर्छ। हामी स्वार्थी हुनु हुँदैन। हामीले प्रसिद्धि कमाउँछौं।"
   - "जसले गर्दा" र "तर" संयोजक शब्दहरू प्रयोग गरिएको छ। विद्यार्थी हुनुको कारण र स्वार्थी नहुनुको अनिवार्यता जोडिएको छ, तर प्रसिद्धिको प्राप्ति पनि समावेश गरिएको छ।

---
**जटिल वाक्यको विशेषता:**
- **सम्बन्ध र कारण:** जटिल वाक्यमा वाक्यका तत्वहरूको सम्बन्ध र कारणलाई स्पष्ट पार्ने प्रयास गरिएको छ।
- **अर्थको सम्पूर्णता:** सरल वाक्यहरूको अर्थ एकै वाक्यमा समेटिएको छ, जसले गर्दा अर्थको सम्पूर्णता बढेको छ।
- **व्याकरणिक सटिकता:** संयोजक शब्दहरूको प्रयोगले व्याकरणिक सटिकता कायम गरिएको छ।
- **अर्थको गहिराइ:** जटिल वाक्यले सरल वाक्यहरूको अर्थलाई गहिरो र व्यापक बनाएको छ।

---
**उदाहरण:**
- सरल वाक्य: "हामी विद्यार्थी हौं। हामीले पढ्नु पर्छ।"
- जटिल वाक्य: **"हामी विद्यार्थी हौं, जसले गर्दा हामीले पढ्नु पर्छ।"**
  *(यसमा "जसले गर्दा" संयोजक शब्दले विद्यार्थी हुनु र पढ्नुको सम्बन्धलाई स्पष्ट पार्छ।)*

---
**निष्कर्ष:**
जटिल वाक्य निर्माण गर्दा सरल वाक्यहरूको अर्थलाई एकै वाक्यमा समेट्नु, संयोजक शब्दहरूको प्रयोग गर्नु र व्याकरणिक नियमहरूको पालना गर्नु आवश्यक छ। यसले वाक्यलाई अर्थपूर्ण, गहिरो र व्याकरणिक रूपमा सटिक बनाउँछ।