Nep नेपाली (Nepali)

नेपाली (Nepali)NEB 2074 (old course)

(ख) तलको अनुच्छेदबाट तिन समस्त शब्द र तिन द्वित्व व्युत्पन्न शब्द खोजी समस्त शब्दलाई विग्रह गर्नु होस् र द्वित्व व्युत्पन्न शब्दको निर्माण प्रक्रिया देखाउनु होस् : हिजोआज पाँचतारे होटलमा बसेर…

(ख) तलको अनुच्छेदबाट तिन समस्त शब्द र तिन द्वित्व व्युत्पन्न शब्द खोजी समस्त शब्दलाई विग्रह गर्नु होस् र द्वित्व व्युत्पन्न शब्दको निर्माण प्रक्रिया देखाउनु होस् : हिजोआज पाँचतारे होटलमा बसेर निमुखाहरूको उत्थानका नाममा आल्तुफाल्तु गफ चुटेर अर्थोपार्जन गर्ने र करोडपति बन्न सपना देख्नेहरूको सङ्ख्या दिन दुईगुना, रात चौगुना बढ्दै छ । व्यक्तिगत स्वार्थमा आधारित भैभगडाहरूबाट माथि उठेर सबैले अविश्वासका जालहरूलाई चटाचट काट्नु पर्दछ । देशभक्त र समाजप्रेमी क्रियाकलाप गरेर कृषि, जलविद्युत् र पर्यटनका माध्यमबाट फटाफट विकासका ढोकाहरू घन्याक घुरुक खोल्न सकिने छ । यसका लागि यहाँ गोबर गणेशहरूको होइन, चारकोसेका नाइलाकानेदेखि नीलगिरिका चौपाया सम्मका बारेमा सोच्न सक्ने बहुमुखी नेतृत्वको खाँचो छ ।

(ग) तलको अनुच्छेदबाट छ वटा सन्धियुक्त व्युत्पन्न शब्द खोजी तिनको सन्धि विच्छेद गर्नु होस्: प्रत्येक दिन बिहान सूर्योदय नहुँदै तात्तातो चिया पिई वागीश्वरी वृद्धाश्रममा पुगेर अनिवार्य रूपमा रामायण सुनाउनु पर्ने दायित्व बोकेकी मनोरमा आजभोलि अत्यन्त व्यस्त छिन् । कामचोरहरूले जस्तो अर्काको घर घर चहादै गफसफ चुटी मनोरञ्जन गर्ने समय उनीसँग छैन । आफ्नै ठुल्दाइ र ठुल्यामालाई समेत भेट्न नपाएकी उनको सेवामय आनीबानी, समर्पण र निष्ठा प्रशंसनीय एवम् स्तुत्य छ ।

Answer

(ख) समस्त शब्द र द्वित्व व्युत्पन्न शब्द

१. समस्त शब्द (३ वटा) र तिनको विग्रह

समस्त शब्दहरूको खोजी र विग्रह:

समस्त शब्द विग्रह
हिजोआज हिजो + आज
कृषिजलविद्युत् कृषि + जलविद्युत्
फटाफट फट + फट

२. द्वित्व व्युत्पन्न शब्द (३ वटा) र निर्माण प्रक्रिया

द्वित्व व्युत्पन्न शब्दहरूको खोजी र निर्माण प्रक्रिया:

द्वित्व व्युत्पन्न शब्द निर्माण प्रक्रिया
आल्तुफाल्तु आल्तु (अल्प + तु) + फाल्तु (फाल + तु) → आल्तु + फाल्तु → आल्तुफाल्तु
चटाचट चट (चट + अच्) + चट → चट + चट → चटाचट
घन्याकघुरुक घन्याक (घन्य + अक्) + घुरुक (घुर + उक्) → घन्याक + घुरुक → घन्याकघुरुक

(ग) सन्धियुक्त व्युत्पन्न शब्द (६ वटा) र सन्धि विच्छेद

सन्धियुक्त व्युत्पन्न शब्द सन्धि विच्छेद
तात्तातो तात् + तातो → तात्तातो (गुण सन्धि)
वागीश्वरी वागी + ईश्वरी → वागीश्वरी (व्यञ्जन सन्धि)
अनिवार्य अनि + वार्य → अनिवार्य (व्यञ्जन सन्धि)
कामचोर काम + चोर → कामचोर (व्यञ्जन सन्धि)
मनोरञ्जन मनो + रञ्जन → मनोरञ्जन (व्यञ्जन सन्धि)
सेवामय सेवा + मय → सेवामय (व्यञ्जन सन्धि)

सन्दर्भ:

  • समस्त शब्द = दोस्रो शब्दको प्रारम्भिक वर्णले पहिलो शब्दको अन्तिम वर्णलाई प्रभावित गर्दछ (गुण सन्धि, व्यञ्जन सन्धि)।
  • द्वित्व व्युत्पन्न शब्द = एकै शब्दको दोहोरो प्रयोग (द्वित्व) र व्युत्पन्न रूपमा प्रयोग।
  • सन्धियुक्त व्युत्पन्न शब्द = सन्धि नियम अनुसार शब्दहरूको संयोग।

Discussion

Loading…

More नेपाली (Nepali) questions

(ख) तलका सरल वाक्यहरूलाई एउटै वाक्यमा संश्लेषण गर्नु होस् : ज्ञानहरि देश विदेश डुलेका छन्। उनले सुखदु:ख बुझेका छन्। उनका जेठा छोराको विवाह छ। निमन्त्रणा पत्र…NEB 2076 (old course)5तलको अनुच्छेद पढी सोधिएका प्रश्नहरूको उत्तर दिनु होस् : आम सञ्चार क्षेत्रले बेहोर्नु परेका कठिनाइ, झमेला र समस्या बग्रेल्ती छन्। लोकतान्त्रिक प्रणाली र…NEB 2076 (old course)10तलको अनुच्छेदमा रेखाङ्कन गरिएका पदहरूको शब्दवर्ग पहिचान गरी लेख्नुहोस् : घर फर्किएपछि मैले उनीहरूलाई महिनाको एक दुई चिठीका साथै केही टिकटहरू पनि पठाउन थालें ।…NEB 2076 (old course)3तलको अनुच्छेदमा रेखाङ्कन गरिएका पदहरूको शब्दवर्ग पहिचान गरी लेख्नु होस् : सानीले भाइलाई <u भनी</u ; पृथ्वी गोलो छ <u भनी</u वैज्ञानिकहरूले भनेका छन्; <u…NEB 2076 (old course)3(ख) तलको अनुच्छेदबाट तिन समस्त शब्द र तिन द्वित्व व्युत्पन्न शब्द खोजी समस्त शब्दलाई विग्रह गर्नु होस् र द्वित्व व्युत्पन्न शब्दको निर्माण प्रक्रिया देखाउनु…NEB 2076 (old course)2कुनै दुई प्रश्नको उत्तर दिनु होस् : (क) तल दिइएका उपसर्ग र प्रत्यय लगाई एकएक शब्द बनाउनु होस्: उपसर्ग: आ, प्रति, बे प्रत्यय: अन्ते, इक, ति । (ख) तलको…NEB 2076 (old course)6

All नेपाली (Nepali) old questions