नेपाली (Nepali)NEB 2076 (old course)
कुनै दुई प्रश्नको उत्तर दिनु होस् : (क) तल दिइएका उपसर्ग र प्रत्यय लगाई एकएक शब्द बनाउनु होस्: उपसर्ग: आ, प्रति, बे प्रत्यय: अन्ते, इक, ति । (ख) तलको अनुच्छेदबाट तिन समस्त शब्द र तिन द्वित्व…
6कुनै दुई प्रश्नको उत्तर दिनु होस् : (क) तल दिइएका उपसर्ग र प्रत्यय लगाई एकएक शब्द बनाउनु होस्: उपसर्ग: आ, प्रति, बे प्रत्यय: अन्ते, इक, ति । (ख) तलको अनुच्छेदबाट तिन समस्त शब्द र तिन द्वित्व व्युत्पन्न शब्द खोजी समस्त शब्दलाई विग्रह गर्नु होस् र द्वित्व व्युत्पन्न शब्दको निर्माण प्रक्रिया देखाउनु होस् : गरगहना लगाई भोजभतेरमा जानु स्वाभाविक हो । नरनारीबिच भैझगडा नगर्नु, काममा मरमद्दत गर्नु र सुखदुःखमा साथ सहयोग दिनु मानवीय चिनारी हो । पञ्चामृत भएको कचौरामा भातसात पर्न नदिई सूर्यतिर हेरेर उहाँले कञ्चनजङ्घा हिमालको झझल्को मेटिने गरी दर्शन गर्नु भयो । (ग) तलको अनुच्छेदबाट छ वटा सन्धियुक्त व्युत्पन्न शब्द पहिचान गरी तिनको सन्धि विच्छेद गर्नु होस्: महोदय, नमस्कार भन्दै रमेशले उमेशलाई सूर्योदयसँगै अभिवादन गर्यो । आफ्नो उपन्यासका परिच्छेदमा भएका अत्यावश्यक र अनावश्यक कुराको कटान गर्न लगायो । प्रत्येक पाठबाट मौलिक, स्वागतयोग्य र मनोहर विषयलाई भने उसले सम्मान नै गर्यो ।
Answer
### **(क) उपसर्ग र प्रत्यय लगाई शब्द निर्माण**
#### **उपसर्ग लगाई शब्द बनाउनु होस्:**
1. **आ** उपसर्ग लगाई शब्द:
- आगमन (आ + गमन)
- आगमन = आउने समय
- आगमन = आगमनको अर्थमा प्रयोग गरिएको शब्द
2. **प्रति** उपसर्ग लगाई शब्द:
- प्रतिक्रिया (प्रति + क्रिया)
- प्रतिक्रिया = प्रतिक्रिया = प्रतिक्रिया
- प्रतिक्रिया = प्रतिक्रिया = प्रतिक्रिया
3. **बे** उपसर्ग लगाई शब्द:
- बेग्लै (बे + ग्लै)
- बेग्लै = बेग्लै = बेग्लै
- बेग्लै = बेग्लै = बेग्लै
#### **प्रत्यय लगाई शब्द बनाउनु होस्:**
1. **अन्ते** प्रत्यय लगाई शब्द:
- समाप्ति (समाप्त + अन्ते)
- समाप्ति = समाप्ति = समाप्ति
2. **इक** प्रत्यय लगाई शब्द:
- पुस्तकिक (पुस्तक + इक)
- पुस्तकिक = पुस्तकिक = पुस्तकिक
3. **ति** प्रत्यय लगाई शब्द:
- विद्यार्थी (विद्या + अर्थी)
- विद्यार्थी = विद्यार्थी = विद्यार्थी
---
### **(ख) समस्त शब्द र द्वित्व व्युत्पन्न शब्द खोजी**
#### **अनुच्छेद:**
गरगहना लगाई भोजभतेरमा जानु स्वाभाविक हो । नरनारीबिच भैझगडा नगर्नु, काममा मरमद्दत गर्नु र सुखदुःखमा साथ सहयोग दिनु मानवीय चिनारी हो । पञ्चामृत भएको कचौरामा भातसात पर्न नदिई सूर्यतिर हेरेर उहाँले कञ्चनजङ्घा हिमालको झझल्को मेटिने गरी दर्शन गर्नु भयो ।
#### **समस्त शब्द (३ वटा):**
1. **भोजभतेर**
- **विग्रह:** भोज + भतेर
- **अर्थ:** भोजको लागि भतेर (भोजको लागि भतेर)
2. **नरनारी**
- **विग्रह:** नर + नारी
- **अर्थ:** पुरुष र महिला
3. **कञ्चनजङ्घा**
- **विग्रह:** कञ्चन + जङ्घा
- **अर्थ:** सुनको जङ्घा (हिमालको नाम)
#### **द्वित्व व्युत्पन्न शब्द (३ वटा) र निर्माण प्रक्रिया:**
1. **गरगहना**
- **निर्माण:** गर + गहना
- **प्रकार:** द्वित्व व्युत्पन्न (दुई शब्दको संयोजन)
2. **भैझगडा**
- **निर्माण:** भै + झगडा
- **प्रकार:** द्वित्व व्युत्पन्न (दुई शब्दको संयोजन)
3. **सुखदुःख**
- **निर्माण:** सुख + दुःख
- **प्रकार:** द्वित्व व्युत्पन्न (दुई शब्दको संयोजन)
---
### **(ग) सन्धियुक्त व्युत्पन्न शब्द र सन्धि विच्छेद**
#### **अनुच्छेद:**
महोदय, नमस्कार भन्दै रमेशले उमेशलाई सूर्योदयसँगै अभिवादन गर्यो । आफ्नो उपन्यासका परिच्छेदमा भएका अत्यावश्यक र अनावश्यक कुराको कटान गर्न लगायो । प्रत्येक पाठबाट मौलिक, स्वागतयोग्य र मनोहर विषयलाई भने उसले सम्मान नै गर्यो ।
#### **सन्धियुक्त व्युत्पन्न शब्द (६ वटा) र सन्धि विच्छेद:**
| **शब्द** | **सन्धि विच्छेद** | **सन्धि प्रकार** |
|-----------------|---------------------|-------------------|
| **सूर्योदय** | सूर्य + उदय | व्यञ्जन सन्धि |
| **अभिवादन** | अभि + वादन | व्यञ्जन सन्धि |
| **परिच्छेद** | परि + च्छेद | व्यञ्जन सन्धि |
| **अत्यावश्यक**| अत्य + आवश्यक | व्यञ्जन सन्धि |
| **अनावश्यक** | अन + आवश्यक | व्यञ्जन सन्धि |
| **मनोहर** | मन + हर | व्यञ्जन सन्धि |
---
Discussion
Loading…
More नेपाली (Nepali) questions
(ख) तलका सरल वाक्यहरूलाई एउटै वाक्यमा संश्लेषण गर्नु होस् : ज्ञानहरि देश विदेश डुलेका छन्। उनले सुखदु:ख बुझेका छन्। उनका जेठा छोराको विवाह छ। निमन्त्रणा पत्र…NEB 2076 (old course)5तलको अनुच्छेद पढी सोधिएका प्रश्नहरूको उत्तर दिनु होस् : आम सञ्चार क्षेत्रले बेहोर्नु परेका कठिनाइ, झमेला र समस्या बग्रेल्ती छन्। लोकतान्त्रिक प्रणाली र…NEB 2076 (old course)10तलको अनुच्छेदमा रेखाङ्कन गरिएका पदहरूको शब्दवर्ग पहिचान गरी लेख्नुहोस् : घर फर्किएपछि मैले उनीहरूलाई महिनाको एक दुई चिठीका साथै केही टिकटहरू पनि पठाउन थालें ।…NEB 2076 (old course)3तलको अनुच्छेदमा रेखाङ्कन गरिएका पदहरूको शब्दवर्ग पहिचान गरी लेख्नु होस् : सानीले भाइलाई <u भनी</u ; पृथ्वी गोलो छ <u भनी</u वैज्ञानिकहरूले भनेका छन्; <u…NEB 2076 (old course)3(ख) तलको अनुच्छेदबाट तिन समस्त शब्द र तिन द्वित्व व्युत्पन्न शब्द खोजी समस्त शब्दलाई विग्रह गर्नु होस् र द्वित्व व्युत्पन्न शब्दको निर्माण प्रक्रिया देखाउनु…NEB 2076 (old course)2कुनै दुई प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : a) तलको अनुच्छेदबाट तीनओटा उपसर्ग व्युत्पन्न शब्द र तीनओटा प्रत्यय व्युत्पन्न शब्द खोजी लेख्नुहोस् : आजभोलि सांस्कृतिक…NEB 2076 (old course)6