नेपाली (Nepali)NEB 2074 (old course)
कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनु होस् : (क) ले, लाई, बाट, द्वारा, देखि र मा विभक्ति लागेका र भिन्न भिन्न कारकको प्रयोग भएका छ वटा वाक्यमा आफ्ना भाइको वर्णन गर्नु होस् । (ख) तलको अनुच्छेदका वाक्यहरूलाई…
6कुनै एक प्रश्नको उत्तर दिनु होस् : (क) ले, लाई, बाट, द्वारा, देखि र मा विभक्ति लागेका र भिन्न भिन्न कारकको प्रयोग भएका छ वटा वाक्यमा आफ्ना भाइको वर्णन गर्नु होस् ।
(ख) तलको अनुच्छेदका वाक्यहरूलाई सङ्गति मिलाई पुनर्लेखन गर्नु होस् : मेरो बहिनी कक्षा एघारमा पढ्छ । ऊ कक्षामा सधैँ प्रथम हुन्छ । भाइ भने खेलमा मात्र रूचि राख्छ । उनीहरू दुवै अत्यन्त मिल्छ । बुबा भाइ बहिनीलाई धेरै माया गर्छ । हामी कहिलेकाहीँ सबै परिवार मिलेर घुम्न जान्छस् ।
Answer
(क) विभक्ति र कारकको प्रयोग भएका वाक्यमा भाइको वर्णन
नेपाली भाषामा विभक्ति चिह्नहरूले वाक्यमा प्रयोग गरिएका शब्दहरूको सम्बन्ध, कारक र क्रियाको सम्बन्धलाई स्पष्ट पार्छन्। यहाँ ले, लाई, बाट, द्वारा, देखि र मा विभक्तिहरूको प्रयोग गरी मेरो भाइको वर्णन गरिएको छ।
१. ले विभक्ति (कर्ता कारक)
ले विभक्ति कर्ता कारकको लागि प्रयोग गरिन्छ, जसले क्रियाको कर्ता वा क्रियाकर्ताको सूचना दिन्छ।
- मेरो भाइ दैनिक खबरपत्रिका पढ्छ।
- मेरो भाइ सुबह पाँच बजे जाग्छ।
- मेरो भाइ प्रत्येक बिहान घुम्न जान्छ।
२. लाई विभक्ति (सम्बोधन कारक)
लाई विभक्ति क्रियाको प्रभावित वा सम्बोधित व्यक्तिलाई सूचित गर्न प्रयोग गरिन्छ।
- मेरो भाइले मलाई पढ्न प्रेरित गर्छ।
- मेरो भाइले आमा सबैको खाना तयार पार्छ।
- मेरो भाइले मलाई नयाँ पुस्तक खरिद्ने अनुरोध गर्छ।
३. बाट विभक्ति (स्रोत कारक)
बाट विभक्ति कुनै वस्तु वा व्यक्तिको स्रोत वा उत्पत्ति सूचित गर्न प्रयोग गरिन्छ।
- मेरो भाइ बिहान घर बाट निस्कन्छ।
- मेरो भाइले पुस्तकालय बाट पुस्तक ल्याएको छ।
- मेरो भाइ बाजार बाट फल खरिद्छ।
४. द्वारा विभक्ति (साधन कारक)
द्वारा विभक्ति क्रियाको साधन वा उपकरणको सूचना दिन्छ।
- मेरो भाइ साइकल द्वारा घुम्न जान्छ।
- मेरो भाइले कम्प्युटर द्वारा असाइनमेन्ट तयार पार्छ।
- मेरो भाइ मोबाइल द्वारा सबैसँग सम्पर्क गर्छ।
५. देखि विभक्ति (अन्त कारक)
देखि विभक्ति कुनै क्रियाको अन्त वा सीमा सूचित गर्न प्रयोग गरिन्छ।
- मेरो भाइ सुबह सात बजे देखि बिहान पढ्छ।
- मेरो भाइ घर देखि स्कुल सम्म पहिल्यै आउँछ।
- मेरो भाइ बिहान पाँच बजे देखि साँझ पाँच बजे सक्रिय रहन्छ।
६. मा विभक्ति (स्थान कारक)
मा विभक्ति स्थान वा समयको सूचना दिन्छ।
- मेरो भाइ कक्षा मा सधैँ ध्यान केन्द्रित गर्छ।
- मेरो भाइ पार्क मा खेल्न जान्छ।
- मेरो भाइ बिहान सात बजे मा जाग्छ।
(ख) अनुच्छेदका वाक्यहरू सङ्गति मिलाई पुनर्लेखन
प्रारम्भिक अनुच्छेद: मेरो बहिनी कक्षा एघारमा पढ्छ । ऊ कक्षामा सधैँ प्रथम हुन्छ । भाइ भने खेलमा मात्र रूचि राख्छ । उनीहरू दुवै अत्यन्त मिल्छ । बुबा भाइ बहिनीलाई धेरै माया गर्छ । हामी कहिलेकाहीँ सबै परिवार मिलेर घुम्न जान्छस् ।
सङ्गति मिलाई पुनर्लेखन:
मेरो बहिनी कक्षा एघारमा पढ्छ र सधैँ कक्षामा प्रथम हुन्छ । भाइ भने खेलमा मात्र रूचि राख्छ । उनीहरू दुवै अत्यन्त मिल्छन् । बुबा भाइ बहिनीलाई धेरै माया गर्छन् र हामी सबै परिवार मिलेर कहिलेकाहीँ घुम्न जान्छौँ ।
विस्तृत पुनर्लेखन (सङ्गति मिलाएर):
मेरो बहिनी कक्षा एघारमा पढ्छ र सधैँ कक्षामा प्रथम हुन्छ । भाइ भने खेलमा मात्र रूचि राख्छ । उनीहरू दुवै अत्यन्त मिल्छन् र एकअर्काको साथमा सधैँ हुन्छन् । बुबा भाइ बहिनीलाई धेरै माया गर्छन् र हामी सबै परिवार मिलेर कहिलेकाहीँ घुम्न जान्छौँ । उनीहरूको मिलन र बुबाको माया परिवारलाई अझै सुखी बनाउँछ ।
विवरण:
- (क) विभक्ति र कारकको प्रयोग गरी भाइको वर्णन गरिएको छ, जसमा ले, लाई, बाट, द्वारा, देखि र मा विभक्तिहरूको प्रयोग गरिएको छ।
- (ख) अनुच्छेदका वाक्यहरू सङ्गति मिलाई पुनर्लेखन गरिएको छ, जसमा वाक्यहरूको क्रम र सम्बन्धलाई स्पष्ट पारिएको छ।
Discussion
Loading…