नेपाली (Nepali)NEB 2075 (old course)
तलको अनुच्छेदलाई एक तृतीयांशमा सङ्क्षेपीकरण गर्नु होस्ट् : राज्य सञ्चालन प्रक्रियालाई लैङ्गिक समतामूलक बनाउन महिला सहभागिता अनिवार्य हुन्छ। आधा भन्दा केही कम जनसंख्या हुँदा पनि राज्य सञ्चालनमा…
5तलको अनुच्छेदलाई एक तृतीयांशमा सङ्क्षेपीकरण गर्नु होस्ट् : राज्य सञ्चालन प्रक्रियालाई लैङ्गिक समतामूलक बनाउन महिला सहभागिता अनिवार्य हुन्छ। आधा भन्दा केही कम जनसंख्या हुँदा पनि राज्य सञ्चालनमा महिलाको सहभागिता अत्यन्त न्यून छ। मुलुकले यति बेला आशा गरे अनुसार विकास गर्न नसक्नुमा यो मुख्य कारण रहँदै आएको छ। राज्य सञ्चालनका सबै तहमा हुने राजनीतिक निर्णय प्रक्रियामा महिलालाई अनिवार्य रूपमा सहभागी नगराएसम्म राज्यले चाहिने मात्रामा गति लिन सक्दैन। सुशासन कायम हुने कुरा त असम्भव नै हुन्छ। राजनीतिक प्रक्रियामा सहभागी हुनु नागरिकको अधिकार मात्र होइन, कर्तव्य पनि हो। लोकतन्त्रको मुटु नै नागरिकको सक्रिय सहभागिता हो। राजनीतिक क्रियाकलापमा महिला सहभागिता अझ बढी आवश्यक छ। यसका लागि पर्याप्त ज्ञान र सिप सहितको सक्रियता आवश्यक हुन्छ। राज्यले बनाउने नीति, नियम र निर्णय प्रक्रियामा महिलालाई सहभागी गराउनु पर्दछ। निश्चित समयका लागि राज्य सञ्चालनमा महिला आरक्षणको व्यवस्था गरी स्रोत र साधनमा महिलाको पहुँचलाई सुनिश्चित गरिनु पर्दछ।
Answer
राज्य सञ्चालनमा महिलाको सहभागिता अनिवार्य हुन्छ। आधा जनसंख्या भए पनि राजनीतिक निर्णय प्रक्रियामा महिलाको सहभागिता अत्यन्त न्यून छ, जसले गर्दा देशको विकासमा बाधा पुग्दै आएको छ। राज्य सञ्चालनका सबै तहमा महिलाको सहभागिता नहुँदा सुशासन कायम गर्न समेत असम्भव हुन्छ।
महिला सहभागिता बढाउनका लागि राज्यले निम्न उपायहरू अपनाउनु पर्दछ:
- **राजनीतिक प्रक्रियामा सहभागिता**: महिला सहभागिता नागरिकको अधिकार र कर्तव्य दुवै हो। लोकतन्त्रको सफलता नागरिकको सक्रिय सहभागितामा निर्भर गर्दछ।
- **ज्ञान र सिपको विकास**: महिला सहभागिता बढाउनका लागि उनीहरूमा पर्याप्त ज्ञान र सिपको विकास गर्नु आवश्यक छ।
- **नीति र निर्णय प्रक्रियामा सहभागिता**: राज्यले बनाउने नीति, नियम र निर्णय प्रक्रियामा महिलालाई सहभागी गराउनु पर्दछ।
- **आरक्षणको व्यवस्था**: निश्चित समयका लागि राज्य सञ्चालनमा महिला आरक्षणको व्यवस्था गरी स्रोत र साधनमा महिलाको पहुँचलाई सुनिश्चित गरिनु पर्दछ।
यसरी महिलाको सहभागिता बढाउँदा मात्र राज्य सञ्चालनमा समतामूलकता आउँछ र देशको विकासमा त्वरित गति लिन सकिन्छ।
Discussion
Loading…