नेपाली (Nepali)NEB 2075 (old course)
कुनै दुई प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : क) तल दिएका उपसर्ग र प्रत्यय लगाई एकएक शब्द बनाउनुहोस् : उपसर्ग: आ, प्रति, बे प्रत्यय: अन्ते, इक, ति। ख) तलको अनुच्छेदबाट तिन समस्त शब्द र तिन द्वित्व व्युत्पन्न…
कुनै दुई प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् : क) तल दिएका उपसर्ग र प्रत्यय लगाई एकएक शब्द बनाउनुहोस् : उपसर्ग: आ, प्रति, बे प्रत्यय: अन्ते, इक, ति। ख) तलको अनुच्छेदबाट तिन समस्त शब्द र तिन द्वित्व व्युत्पन्न शब्द खोजी समस्त शब्दलाई विग्रह गर्नु गर्नुहोस् र द्वित्व व्युत्पन्न शब्दको निर्माण प्रक्रिया देखाउनुहोस् : गरगहना लगाई भोजभतेरमा जानु स्वाभाविक हो। नरनारीबीच भैझगडा नगर्नु, काममा मर्मत गर्नु र सुखदुःखमा साथ सहयोग दिनु मानवीय चिनारी हो। पञ्चामृत भएको कचौरामा भातसात पर्न नदिई सूर्यतिर हेरेर उहाँले कञ्चनजङ्घा हिमालको झझल्को मेटिने गरी दर्शन गर्नु भयो। ग) तलको अनुच्छेदबाट छ वटा सन्धियुक्त व्युत्पन्न शब्द पहिचान गरी तिनको सन्धिच्छेद गर्नु गर्नुहोस् : महोदय, नमस्कार भन्दै रमेशले उमेशलाई सूर्योदयसँगै अभिवादन गर्यो। आफ्नो उपन्यासका परिच्छेदमा भएका अत्यावश्यक र अनावश्यक कुराको कटान गर्न लगायो। प्रत्येक पाठबाट मौलिक, स्वागतयोग्य र मनोहर विषयलाई भने उसले सम्मान नै गर्यो।
Answer
### क) उपसर्ग र प्रत्यय लगाई शब्द निर्माण
#### उपसर्ग लगाई शब्द बनाउनुहोस् :
1. **आ** + **गमन** = **आगमन**
2. **प्रति** + **उत्तर** = **प्रतिउत्तर**
3. **बे** + **पत्ता** = **बेपत्ता**
#### प्रत्यय लगाई शब्द बनाउनुहोस् :
1. **अन्ते** + **अन्त** = **अन्त्य**
2. **इक** + **पुस्तक** = **पुस्तिक**
3. **ति** + **सुन्दर** = **सुन्दरी**
---
### ख) समस्त शब्द र द्वित्व व्युत्पन्न शब्द खोजी
#### अनुच्छेद :
गरगहना लगाई भोजभतेरमा जानु स्वाभाविक हो। नरनारीबीच भैझगडा नगर्नु, काममा मर्मत गर्नु र सुखदुःखमा साथ सहयोग दिनु मानवीय चिनारी हो। पञ्चामृत भएको कचौरामा भातसात पर्न नदिई सूर्यतिर हेरेर उहाँले कञ्चनजङ्घा हिमालको झझल्को मेटिने गरी दर्शन गर्नु भयो।
#### **समस्त शब्द (३ वटा) :**
1. **भोजभतेर** = भोज + भतेर (तत्पुरुष समास)
2. **सुखदुःख** = सुख + दुःख (द्वन्द्व समास)
3. **कञ्चनजङ्घा** = कञ्चन + जङ्घा (कर्मधारय समास)
#### **द्वित्व व्युत्पन्न शब्द (३ वटा) :**
1. **गरगहना** = गर + गहना (द्वित्व व्युत्पन्न)
2. **भैझगडा** = भै + झगडा (द्वित्व व्युत्पन्न)
3. **झझल्को** = झ + झल्को (द्वित्व व्युत्पन्न)
---
### ग) सन्धियुक्त व्युत्पन्न शब्द पहिचान र सन्धिच्छेद
#### अनुच्छेद :
महोदय, नमस्कार भन्दै रमेशले उमेशलाई सूर्योदयसँगै अभिवादन गर्यो। आफ्नो उपन्यासका परिच्छेदमा भएका अत्यावश्यक र अनावश्यक कुराको कटान गर्न लगायो। प्रत्येक पाठबाट मौलिक, स्वागतयोग्य र मनोहर विषयलाई भने उसले सम्मान नै गर्यो।
#### **सन्धियुक्त व्युत्पन्न शब्द (६ वटा) :**
1. **सूर्योदय** = सूर्य + उदय → सूर्योदय (यण सन्धि)
2. **अभिवादन** = अभि + वादन → अभिवादन (व्यंजन सन्धि)
3. **अत्यावश्यक** = अत्य + आवश्यक → अत्यावश्यक (व्यंजन सन्धि)
4. **अनावश्यक** = अन् + आवश्यक → अनावश्यक (व्यंजन सन्धि)
5. **कटान** = कट + अन → कटान (व्यंजन सन्धि)
6. **मनोहर** = मनस् + हर → मनोहर (व्यंजन सन्धि)
---
Discussion
Loading…