तलको अनुच्छेद पढी सोधिएका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस् : आम सञ्चार क्षेत्रले बेहोर्नुपरेका कठिनाइ, झमेला र समस्या बгреल्ती छन्। लोकतान्त्रिक प्रणाली र गणतन्त्र नेपालको यस यात्रामा जस्ता सुकै अप्ठ्यारा…

### (क) आम सञ्चारले प्रशंसा पाउनुको कारण

आम सञ्चारले प्रशंसा पाउनुको प्रमुख कारणहरू निम्नलिखित छन् :

1. **लोकतान्त्रिक प्रणाली र गणतन्त्रको समर्थन**
   - नेपालको लोकतान्त्रिक प्रणाली र गणतन्त्रको यात्रामा आम सञ्चारले निर्भीकता र साहसिक भूमिका निर्वाह गरेको छ।
   - सत्ताको दुरुपयोग, भ्रष्टाचार र अन्य अपराधिक गतिविधिहरूको विरुद्धमा सञ्चारमाध्यमले आवाज उठाएका छन्।
   - जनताको हक, अधिकार र स्वतन्त्रताको पक्षमा सञ्चारले ठूलो भूमिका खेलेको छ।

2. **राष्ट्रिय एकता र राष्ट्रियता संवर्द्धन**
   - आम सञ्चारले राष्ट्रिय एकता, अखण्डता र राष्ट्रियता संवर्द्धनमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएको छ।
   - राष्ट्रिय समस्या, चुनौती र अवसरहरूको विषयमा जनतासमक्ष उजागर गरी राष्ट्रिय चेतना जागृत गरेको छ।

3. **वैश्विक स्तरमा नेपालको छवि उजागर गर्ने**
   - नेपालको सकारात्मक छवि विश्वमा उजागर गर्ने काममा सञ्चारमाध्यमले महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको छ।
   - नेपालको सांस्कृतिक, सामाजिक र राजनीतिक उपलब्धिहरूको विषयमा विश्व समुदायलाई जानकारी गराउन सञ्चारले सहयोग पुर्‍याएको छ।

4. **जनताको सूचना र ज्ञानको अधिकारको संरक्षण**
   - आम सञ्चारले जनताको सूचना र ज्ञानको अधिकारको संरक्षण गर्दै आएको छ।
   - जनतालाई सूचना र ज्ञानको पहुँच सुनिश्चित गर्ने काममा सञ्चारले महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।

5. **सामाजिक परिवर्तन र विकासमा योगदान**
   - आम सञ्चारले सामाजिक परिवर्तन र विकासमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ।
   - सामाजिक बुराइ, भ्रष्टाचार र अन्य समस्याहरूको विरुद्धमा सञ्चारले जनतालाई जागरूक गराएको छ।

### (ख) लेखकले कुन कुरालाई पीडादायी भनेका छन् ?

लेखकले निम्न कुरालाई पीडादायी भनेका छन् :

- **राष्ट्रिय मामिलामा सञ्चारमाध्यमहरूको एकरूपता नहुनु**
  - राष्ट्रिय मामिलामा सञ्चारमाध्यमहरूले एकै दृष्टिकोणको पालना नगर्नु र विविध दृष्टिकोणहरूको प्रस्तुति गर्नु पीडादायी विषय हो।
  - राष्ट्रिय स्वार्थ र राष्ट्रियताको विषयमा सञ्चारमाध्यमहरूले एकै दृष्टिकोणको पालना नगर्नुले राष्ट्रिय एकता र अखण्डतामा असर पार्न सक्छ।

### (ग) विदेशी र स्वदेशी पत्रकारितामा देखिएको मूलभूत भिन्नता

| **विषय**               | **विदेशी पत्रकारिता**                                                                 | **स्वदेशी पत्रकारिता**                                                                 |
|--------------------------|----------------------------------------------------------------------------------------|-----------------------------------------------------------------------------------------|
| **राष्ट्रिय स्वार्थ**        | राष्ट्रिय स्वार्थ र राष्ट्रियताको विषयमा सञ्चारमाध्यमहरूले एकै दृष्टिकोणको पालना गर्छन्। | राष्ट्रिय स्वार्थ र राष्ट्रियताको विषयमा सञ्चारमाध्यमहरूले विविध दृष्टिकोणहरूको प्रस्तुति गर्छन्। |
| **राष्ट्रिय मूल्य मान्यता**  | राष्ट्रिय मूल्य मान्यता र वैदेशिक नीतिलाई सबै सञ्चारमाध्यमहरू एकै धारणासाथ सम्प्रेषण गर्छन्। | राष्ट्रिय मूल्य मान्यता र वैदेशिक नीतिको विषयमा सञ्चारमाध्यमहरूले विविध धारणाहरूको प्रस्तुति गर्छन्। |
| **राष्ट्रियता संवर्द्धन**   | राष्ट्रियता संवर्द्धन र प्रवर्द्धनमा सञ्चारमाध्यमहरूले एकै धारणासाथ योगदान पुर्‍याउँछन्। | राष्ट्रियता संवर्द्धन र प्रवर्द्धनमा सञ्चारमाध्यमहरूले विविध धारणाहरूको प्रस्तुति गर्ने गर्छन्। |
| **स्रोत उल्लेख**         | समाचार सम्प्रेषण गर्दा स्रोत उल्लेख गर्ने परिपाटी छ।                                | समाचार सम्प्रेषण गर्दा स्रोत उल्लेख नगर्ने विसङ्गति छ।                                |
| **निष्पक्षता**           | निष्पक्ष पत्रकारिता र स्वच्छ पत्रकारिताको विकासमा सञ्चारमाध्यमहरूले ध्यान दिन्छन्।   | निजी विचारहरू समाचारमा घुसाउने प्रवृत्ति छ, जसले निष्पक्ष पत्रकारिताको विकासमा बाधा पुर्‍याउँछ। |

### (घ) निष्पक्ष पत्रकारिताका लागि गर्नु पर्ने कार्य

निष्पक्ष पत्रकारिताको विकासका लागि निम्न कार्यहरू गर्नु पर्ने छ :

1. **स्रोत उल्लेख गर्ने**
   - समाचार सम्प्रेषण गर्दा स्रोतको उल्लेख गर्नु पर्ने छ।
   - स्रोतको नाम, पद र संस्थाको उल्लेख गरी समाचारको विश्वसनीयता बढाउनु पर्ने छ।

2. **निजी विचारहरू समाचारमा नघुसाउने**
   - समाचारमा निजी विचारहरू घुसाउने प्रवृत्तिलाई रोक्नु पर्ने छ।
   - समाचारको वस्तुनिष्ठता र निष्पक्षता कायम राख्नु पर्ने छ।

3. **संवैधानिक मूल्य र मान्यता पालना गर्ने**
   - संवैधानिक मूल्य र मान्यता पालना गर्नु पर्ने छ।
   - पत्रकार आचार संहिता र अन्य नियमहरूको पालना गर्नु पर्ने छ।

4. **राष्ट्रिय स्वार्थ र राष्ट्रियताको पक्षमा एकै दृष्टिकोणको पालना गर्ने**
   - राष्ट्रिय स्वार्थ र राष्ट्रियताको विषयमा सञ्चारमाध्यमहरूले एकै दृष्टिकोणको पालना गर्नु पर्ने छ।
   - राष्ट्रियता संवर्द्धन र प्रवर्द्धनमा सञ्चारमाध्यमहरूले योगदान पुर्‍याउनु पर्ने छ।

5. **वैदेशिक नीतिको विषयमा एकै धारणासाथ सम्प्रेषण गर्ने**
   - वैदेशिक नीतिको विषयमा सञ्चारमाध्यमहरूले एकै धारणासाथ सम्प्रेषण गर्नु पर्ने छ।
   - राष्ट्रिय र वैदेशिक नीतिको विषयमा सञ्चारमाध्यमहरूले एकै दृष्टिकोणको पालना गर्नु पर्ने छ।

### (ङ) 'तितो सत्य' र 'तगारो तेर्स्याउनु' पदावलीको आशय

1. **तितो सत्य**
   - 'तितो सत्य' भनेको असहज, दुखद र पीडादायी सत्य हो।
   - लेखकले यो पदावलीको प्रयोग गरी आम सञ्चार क्षेत्रमा अझै पनि कमी कमजोरीहरू रहेको र ती कमी कमजोरीहरूको कारणले निष्पक्ष पत्रकारिताको विकासमा बाधा आएको सन्देश दिन खोजेका छन्।
   - यो पदावलीले आम सञ्चार क्षेत्रमा अझै पनि सुधार गर्नुपर्ने क्षेत्रहरू रहेको सूचित गर्दछ।

2. **तगारो तेर्स्याउनु**
   - 'तगारो तेर्स्याउनु' भनेको बाधा, अवरोध र समस्या पैदा गर्नु हो।
   - लेखकले यो पदावलीको प्रयोग गरी निजी विचारहरू समाचारमा घुसाउने प्रवृत्ति र स्रोत उल्लेख नगर्ने विसङ्गतिले निष्पक्ष पत्रकारिताको विकासमा बाधा पुर्‍याएको सन्देश दिन खोजेका छन्।
   - यो पदावलीले निष्पक्ष पत्रकारिताको विकासमा विभिन्न समस्याहरूले बाधा पुर्‍याएको सूचित गर्दछ।