नेपाली (Nepali)NEB 2076 (old course)
तलको अनुच्छेदलाई एक तृतीयांशमा सङ्क्षेपीकरण गर्नु होस् : राज्य सञ्चालन प्रक्रियालाई लैङ्गिक समतामूलक बनाउन महिला सहभागिता अनिवार्य हुन्छ। आधा भन्दा केही कम जनसङ्ख्या हुँदा पनि राज्य सञ्चालनमा…
5तलको अनुच्छेदलाई एक तृतीयांशमा सङ्क्षेपीकरण गर्नु होस् : राज्य सञ्चालन प्रक्रियालाई लैङ्गिक समतामूलक बनाउन महिला सहभागिता अनिवार्य हुन्छ। आधा भन्दा केही कम जनसङ्ख्या हुँदा पनि राज्य सञ्चालनमा महिलाको सहभागिता अत्यन्त न्यून छ। मुलुकले यति बेला आशा गरे अनुसार विकास गर्न नसक्नुमा यो मुख्य कारण रहँदै आएको छ। राज्य सञ्चालनका सबै तहमा हुने राजनीतिक निर्णय प्रक्रियामा महिलालाई अनिवार्य रुपमा सहभागी नगराएसम्म राज्यले चाहिने मात्रामा गति लिन सक्दैन। सुशासन कायम हुने कुरा त असम्भव नै हुन्छ। राजनीतिक प्रक्रियामा सहभागी हुनु नागरिकको अधिकार मात्र होइन, कर्तव्य पनि हो। लोकतन्त्रको मुटु नै नागरिकको सक्रिय सहभागिता हो। राजनीतिक क्रियाकलापमा महिला सहभागिता अझ बढी आवश्यक छ। यसका लागि पर्याप्त ज्ञान र सिप सहितको सक्रियता आवश्यक हुन्छ। राज्यले बनाउने नीति, नियम र निर्णय प्रक्रियामा महिलालाई सहभागी गराउनु पर्दछ। निश्चित समयका लागि राज्य सञ्चालनमा महिला आरक्षणको व्यवस्था गरी स्रोत र साधनमा महिलाको पहुँचलाई सुनिश्चित गरिनु पर्दछ।
Answer
राज्य सञ्चालनमा लैङ्गिक समता कायम गर्न महिलाको सहभागिता अनिवार्य हुन्छ। जनसङ्ख्याको आधा भन्दा बढी महिलाहरू भए पनि राज्य सञ्चालनमा उनीहरूको सहभागिता अत्यन्त न्यून छ, जसले गर्दा देशको विकासमा बाधा पुग्छ। राज्य सञ्चालनका सबै तहमा राजनीतिक निर्णय प्रक्रियामा महिलाको सहभागिता नहुँदा सुशासन कायम गर्न समेत असम्भव हुन्छ।
महिला सहभागिता राजनीतिक प्रक्रियामा नागरिकको अधिकार र कर्तव्य दुवै हो। लोकतन्त्रको सफलता नागरिकको सक्रिय सहभागितामा निर्भर गर्छ। राजनीतिक क्रियाकलापमा महिलाको सहभागिता बढाउनका लागि उनीहरूमा पर्याप्त ज्ञान र सिप सहितको सक्रियता आवश्यक छ। राज्यले बनाउने नीति, नियम र निर्णय प्रक्रियामा महिलालाई सहभागी गराउनु पर्दछ। यसका लागि राज्यले महिला आरक्षणको व्यवस्था गरी स्रोत र साधनमा महिलाको पहुँचलाई सुनिश्चित गर्नुपर्छ।
राज्य सञ्चालनमा महिलाको सहभागिता बढाउनु भनेको मात्रै महिलालाई राजनीतिक क्षेत्रमा सहभागी गराउनु मात्र होइन, उनीहरूको क्षमता र योग्यताको विकास गर्नु पनि हो। यसका लागि राज्यले महिलाहरूलाई शिक्षा, प्रशिक्षण र स्रोतसाधनको पहुँच सुनिश्चित गर्नुपर्छ। यसरी गर्दा मात्र राज्य सञ्चालनमा लैङ्गिक समता कायम हुनेछ र देशको विकासमा महिलाहरूको भूमिका महत्त्वपूर्ण हुनेछ।
Discussion
Loading…