कुनै एक उद्धरणको व्याख्या गर्नुहोस् : (क) आखिर जीवन नै नाटक हो । संसार नै रङ्गमञ्च हो । [4] (ख) त्यो आउँदा तिमी पहिले त सपना हो कि भनेर छामछुम गर्ने छौ तर त्यो हिउँ र आगोभन्दा पनि बढ्ता छोइने भएर…

### **(क) "आखिर जीवन नै नाटक हो । संसार नै रङ्गमञ्च हो ।"**

यो उद्धरण नेपाली साहित्यका महान् कवि **लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा**को कविताबाट लिइएको हो । यसले मानव जीवनलाई नाटकसँग तुलना गर्दै जीवनको सत्यताको चित्रण गर्दछ । जीवनमा मानिसले विभिन्न भूमिका निर्वाह गर्दछ, जस्तै– सुख, दुःख, सफलता, असफलता, प्रेम, घृणा आदि । यसरी जीवनमा भोग्नुपर्ने विभिन्न अनुभवहरू नाटकको पात्रहरूको अनुभवजस्तै हुन्छन् ।

**व्याख्या :**
1. **जीवन नाटक हो** :
   - मानव जीवनमा विभिन्न घटनाहरू हुन्छन् जसलाई नाटकको पात्रहरूको अनुभवसँग तुलना गर्न सकिन्छ । जस्तै– जन्म, बाल्यकाल, युवावस्था, बुढापा, मृत्यु आदि ।
   - मानिसले विभिन्न भूमिका निर्वाह गर्दछ, जस्तै– सन्तानको भूमिका, मित्रको भूमिका, शत्रुको भूमिका आदि ।

2. **संसार रङ्गमञ्च हो** :
   - संसारलाई नाटकको रङ्गमञ्चसँग तुलना गर्न सकिन्छ, जहाँ मानिसहरूले आफ्नो जीवनको नाटक प्रस्तुत गर्दछन् ।
   - रङ्गमञ्चमा जस्तै, संसारमा पनि मानिसहरूले विभिन्न भूमिका निर्वाह गर्दछन्, जस्तै– अभिनेता, निर्देशक, दर्शक आदि ।

**निष्कर्ष :**
यस उद्धरणले मानव जीवनको सत्यताको चित्रण गर्दछ । जीवनमा मानिसले विभिन्न अनुभवहरू भोग्दछ, जसलाई नाटकको पात्रहरूको अनुभवसँग तुलना गर्न सकिन्छ । यसरी जीवन नाटक हो र संसार रङ्गमञ्च हो ।

---

### **(ख) "त्यो आउँदा तिमी पहिले त सपना हो कि भनेर छामछुम गर्ने छौ तर त्यो हिउँ र आगोभन्दा पनि बढ्ता छोइने भएर आउँछ ।"**

यो उद्धरण नेपाली साहित्यका महान् कवि **लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा**को कविताबाट लिइएको हो । यसले मानव जीवनको अस्थिरताको चित्रण गर्दछ । कविले यहाँ मानव जीवनको अस्थिरताको वर्णन गर्दै भनिरहेका छन् कि मानिसले आफ्नो सपनाहरूको वास्तविकताको परीक्षण गर्नुपर्छ ।

**व्याख्या :**
1. **"त्यो आउँदा तिमी पहिले त सपना हो कि भनेर छामछुम गर्ने छौ"** :
   - यस पंक्तिमा कविले मानिसको सपनाको अस्थिरताको वर्णन गरेका छन् । मानिसले आफ्नो सपनाहरूको वास्तविकताको परीक्षण गर्नुपर्छ, किनकि सपनाहरू अक्सर असल हुन्छन् ।

2. **"तर त्यो हिउँ र आगोभन्दा पनि बढ्ता छोइने भएर आउँछ"** :
   - यस पंक्तिमा कविले मानव जीवनको कठिनाइहरूको वर्णन गरेका छन् । मानिसले आफ्नो सपनाहरूको वास्तविकताको परीक्षण गर्नुपर्छ, तर त्यो कठिनाइहरूको सामना गर्नुपर्छ ।
   - हिउँ र आगोले मानिसको जीवनलाई नष्ट गर्न सक्छ, तर मानिसले आफ्नो सपनाहरूको वास्तविकताको परीक्षण गर्नुपर्छ ।

**निष्कर्ष :**
यस उद्धरणले मानव जीवनको अस्थिरताको चित्रण गर्दछ । मानिसले आफ्नो सपनाहरूको वास्तविकताको परीक्षण गर्नुपर्छ, तर त्यो कठिनाइहरूको सामना गर्नुपर्छ । यसरी मानव जीवनको अस्थिरताको वर्णन गरिएको छ ।

---